Η τεχνητή νοημοσύνη για το κοινό καλό: "τάσεις - προκλήσεις –προοπτικές" - Μπακόλας, Ευάγγελος (2022)
Κατά τα τελευταία έτη αναδύονται σταθερά, ως θεωρία και πράξη, η έννοια και οι εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης (TN) για το κοινό καλό (Artificial Intelligence for Social Good) που στην αγγλική γλώσσα αποδίδεται με το ακρωνύμιο AI4SG. Στο πλαίσιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας καταβάλλεται προσπάθεια προκειμένου να σκιαγραφηθεί το πλαίσιο, οι τάσεις και οι προοπτικές εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και τα οφέλη για την κοινωνία σε σημαντικούς τομείς της. Ειδική αναφορά γίνεται στο ρόλο της κεντρικής διοίκησης και διακυβέρνησης για την ανάπτυξη της ΤΝ, αλλά και στα επιστημονικά και ηθικά δεοντολογικά ζητήματα που ανακύπτουν από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για το κοινό καλό. Παράλληλα, μέσω της μελέτης της σχετικής αρθρογραφίας, επιχειρείται να αναδειχτεί ο τρόπος με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συνδράμει στην αντιμετώπιση περίπλοκων κοινωνικών προβλημάτων και θεμελιωδών προκλήσεων, όπως, ενδεικτικά αναφέρουμε, στην προώθηση της υγείας, όπως φάνηκε και κατά την περίοδο της πανδημίας Covid-19, της βιώσιμης ανάπτυξης και της ασφάλειας των υποδομών, στην πράσινη και κυκλική οικονομία, στην καλύτερη διαχείριση ενέργειας και αποβλήτων, στην πρόληψη της παραπληροφόρησης και των κυβερνοεπιθέσεων. Στην κατεύθυνση της επίτευξης των παραπάνω στόχων, πραγματοποιήθηκε μια έρευνα που απευθύνθηκε κυρίως σε ειδικούς στο χώρο των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνίας (ΤΠΕ), μέσω ενός ερωτηματολογίου, προκειμένου να διερευνηθεί βαθύτερα και να αντληθούν σημαντικές πληροφορίες για την τρέχουσα κατάσταση στο θέμα της ΤΝ για το κοινό καλό στην Ελλάδα, τα επίπεδα επίγνωσης και τις κυρίαρχες στάσεις. Οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο ανέδειξαν επίσης συγκεκριμένους στόχους από τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, στους οποίους κατά τη γνώμη των ερωτώμενων πρέπει να εστιάσει η μελλοντική έρευνα και οι σχετικές προσπάθειες σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης. Η μελέτη της βιβλιογραφίας ανέδειξε την απουσία ενός μεθοδολογικού πλαισίου, την ανάγκη για καλύτερη κατανόηση των θετικών και αρνητικών συνεπειών της χρήσης ΤΝ και για μια πιο προσεκτική θεώρηση των επιτυχημένων περιπτώσεων εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης, σε επίπεδο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο, καθώς και την ανάγκη εστίασης σε μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση της τεχνητής νοημοσύνης που θα λαμβάνει υπόψη τόσο τις τεχνικές διαστάσεις, όσο και τις κοινωνικές και δεοντολογικές πτυχές της ΤΝ ως μέσου προς το κοινό καλό.