Διερεύνηση της δομής των φωτόφιλων βιοκοινοτήτων σκληρού υποστρώματος του Αιγαίου αναλύοντας φωτογραφικά δείγματα - Σταμάτης, Κωνσταντίνος (2022)
Για να μπορέσει να επιτευχθεί αποτελεσματική διαχείριση και διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας είναι απαραίτητη η καλή γνώση της δομής των βιοκοινοτήτων και η χωρική κατανομή τους. Η παρούσα διπλωματική εργασία εφαρμόζει μια μη καταστρεπτική μέθοδο δειγματοληψίας (φωτογραφικά δείγματα) στην οποία διερευνάται η δομή των βενθικών βιοκοινοτήτων του σκληρού υποστρώματος της ανώτερης υποπαραλιακής ζώνης στο Αιγαίο Πέλαγος. Τα φωτογραφικά δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν προήλθαν από το ερευνητικό πρόγραμμα MARISCA με στόχο τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό στο Αιγαίο για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας. Οι δειγματοληψίες πεδίου αφορούσαν την βιοποικιλότητα των βενθικών οργανισμών στις παράκτιες βραχώδεις περιοχές του Αιγαίου σε βάθη 5 μέτρων. Τα συνολικά αποτελέσματα των αναλύσεων, τα οποία κάλυψαν πολύ μεγάλη έκταση του Αιγαίου με αντιπροσωπευτικό τρόπο, υπέδειξαν υποβάθμιση της βιοποικιλότητας στις περισσότερες περιοχές. Το φαινόμενο ‘Γυμνός βράχος ‘ παρουσιάζεται με το μεγαλύτερο ποσοστό κάλυψης και μια εκτενή εμφάνιση σε πολύ μεγάλο αριθμό σταθμών δειγματοληψίας, με αυξανόμενα ποσοστά κάλυψης από τους Βόρειους γεωγραφικά σταθμούς προς τους Νότιους. Τα θαλάσσια μακροφύκη είχαν ένα λίγο χαμηλότερο ποσοστό από τους τύπους Υποστρωμάτων, ωστόσο με πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις πολύτιμων ειδών όπως για παράδειγμα τα είδη του Φαιοφύκους Cystoseira τα οποία είναι ενδεικτικά της καλής ποιότητας και υγείας των παράκτιων περιοχών. Γενικά από το σύνολο των σταθμών δειγματοληψίας καταγράφηκε σημαντικό έλλειμμα βιοποικιλότητας στις τάξεις των Μακροφυκών, δεδομένου ότι η φωτογραφική μέθοδος δειγματοληψίας έχει κυρίως καλύτερη αποτύπωση στον ‘Δενδρώδη όροφο’. Η φωτογραφική μέθοδος δειγματοληψίας που χρησιμοποιήθηκε στην παρούσα διπλωματική εργασία δεν στοχεύει στο να αντικαταστήσει τις συμβατικές μεθόδους μελέτης των βενθικών οργανισμών. Ωστόσο είναι ικανή και μπορεί να δώσει μια γρήγορη αλλά και σαφή εικόνα για την δομή των βιοκοινοτήτων, ειδικά όταν οι καταγραφές αφορούν μελέτες μεγάλης χωρικής κλίμακας όπως η συγκεκριμένη.