Ανάπτυξη μεθοδολογίας για την εισαγωγή της χρονικής κλίμακας σε χωρικά υδρολογικά δεδομένα: η περίπτωση των ποταμών διαλείπουσας ροής της Κρήτης - Σταματάκη, Μαρία Δανάη (2022)
Στην εργασία αυτή θα θιχτεί η διαφορά διαφορετικών μεθόδων κατηγοριοποίησης σε ποτάμια διαλείπουσας ροής της Κρήτης καθώς και το πώς η κλίμακα, ο χρονικός παράγοντας και η ποτάμια ροή επηρεάζουν τον τρόπο που μελετάται ένας ποταμός ή μία ομάδα ποταμών. Η θεωρία πίσω από την μελέτη και την διαχείριση των ποταμών θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην εξαγωγή αποτελεσμάτων και συμπερασμάτων της εργασίας. Στην διερεύνηση μελετήθηκαν δεκατέσσερα (14) ποτάμια διαλείπουσας ροής στην Κρήτη σε κλίμακα χρόνου έξι (6) ετών με αποτέλεσμα την εξαγωγή μίας χρονοσειράς (time-lapse) για κάθε μέθοδο κατηγοριοποίησης των ροών. Κίνητρο για την αρχή μελέτης των ποταμών διαλείπουσας ροής, είναι η Οδηγία 2000/60/ΕΚ που αφορά τα νερά της Ευρώπης. Αλλά και η γενική αντίληψη μεταξύ των επιστημόνων, που ασχολούνται με αυτό το πεδίο, ότι οι ποταμοί διαλείπουσας ροής αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό των ποταμών όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο. Στην εργασία διερευνήθηκε το πώς η μελέτη των ποταμών στους οποίους έχουμε δεδομένα ροής, αλλάζει και μεταβάλλεται όταν συνυπολογίζουμε τον χρόνο που μελετάμε ένα ποτάμι ή μία ομάδα ποταμών και όταν αλλάζουμε την κλίμακα του χώρου. Η διερεύνηση του χώρου σε σχέση με τον χρόνο αποκαλύπτει πως ένας τέταρτος παράγοντας μπορεί ή όχι να επηρεάσει μία μελέτη. Παρατηρήθηκε δηλαδή ότι όταν μελετάται μεμονωμένα ένα ποτάμιο σύστημα σε μικρή κλίμακα, χρησιμοποιούμε άλλη μέθοδο κατηγοριοποίησης της ροής. Ενώ όταν μελετάται μία ομάδα ποταμών, αναλόγως την μέθοδο κατηγοριοποίησης, παίρνουμε άλλα οπτικοποιημένα αποτελέσματα σε κάθε μέθοδο. Με λίγα λόγια οι παράγοντες που επηρεάζουν το πώς ένας ερευνητής πρέπει να διαχειριστεί τα δεδομένα του εξαρτώνται από την κλίμακα μελέτης, το χρονικό διάστημα και τα δεδομένα ροής. Οι τέσσερεις παράγοντες προκύπτουν από την τρισδιάστατη απεικόνιση των δεδομένων σε χάρτη και από την τέταρτη διάσταση του χρόνου. Στόχος είναι το οπτικό υλικό που αφορά τους ποταμούς να μην είναι μονοδιάστατο και να μπορεί να είναι κατανοητό και στο επιστημονικό αλλά και στο ευρύ κοινό. Οι τέσσερεις παράγοντες που επηρεάζουν την μεθοδολογία είναι οι εξής : • Η κλίμακα του χρόνου (Time Scale) • Η κλίμακα του χώρου (Spatial Resolution) • Δεδομένα Ροής (Data) • Μέθοδος κατηγοριοποίησης – ομαδοποίησης Συμβολισμού (Cluster Analysis-Symbology" Το αποτέλεσμα ήταν ότι όντως παρατηρήθηκε διαφορά μεταξύ των μεθόδων. Για τη διαφορά αυτή, η δημιουργία Timelapse ήταν καθοριστική. Όλα τα στοιχεία που βγήκαν σαν αποτέλεσμα από την μελέτη των παραπάνω παραγόντων, βοήθησαν στην εξαγωγή συμπερασμάτων για τον τρόπο που πρέπει να αντιμετωπίζει ένας ερευνητής μια εκ των περιπτώσεων αλλά και γενικών συμπερασμάτων σχετικά με το τι παρατηρήθηκε στην περιοχή μελέτης της νήσου Κρήτης για τα διαστήματα Σεπτέμβρης του 1990 μέχρι τον Αύγουστο του 1996. Για να μπορέσουμε να παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα αυτά σε χάρτες, χρησιμοποιήθηκαν τα προγράμματα ArcMap, QGis, καθώς και προγραμμάτων για την δημιουργία time-lapse βίντεο. Τέλος στα συμπεράσματα που θα παρουσιαστούν θα γίνει πιο κατανοητό το οικολογικό σφάλμα που παρατηρείται όταν αλλάζουμε έναν ή όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν την μελέτη των ποταμών της Κρήτης. Επιπλέον θα γίνει μία προσπάθεια να παρουσιαστούν τι προβλήματα συγκρούσεων χρήσεων γης, που μπορεί να έχουμε σε σχέση με τα ποτάμια, να διερευνήσουμε δηλαδή την περιφερειακή χωροταξία σε περιβαλλοντικό επίπεδο της Κρήτης σε σχέση με τα ποτάμια.