Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119

Το ψήφισμα αδελφοθεσίας της Νακώνης έχει δικαιολογημένα προξενήσει ζωηρό ενδιαφέρον ως προς το θεσμικό περιεχόμενό του. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα ψήφισμα μιας ελληνικής πόλης της Σικελίας, πιθανότατα των αρχών του 3ου π.Χ. αιώνα, το οποίο προβλέπει την κλήρωση όλων των πολιτών σε πεντάδες, την...

Full description

Saved in:

Bibliographic Details
Main Author:	Μεντζαφύλλη, Μαρία
Other Authors:	Αναστασιάδης, Βασίλης
Language:	el_GR
Published:	2022
Subjects:	αδελφοθεσία Νακώνη φυλετική κοινωνία πολιτική φιλοσοφία αρχαία ελληνική ιστορία political philosophy adelphothesia Nacona tribal society ancient greek history ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ History, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85061232) Greece > History (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85057073) Political science > Philosophy (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh88004669) Philosophy, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85100861)
Online Access:	https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&EncodedQuery=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex= http://hdl.handle.net/11610/23277
Tags:	Add Tag No Tags, Be the first to tag this record!

_version_	1828460281814056960
author	Μεντζαφύλλη, Μαρία
author2	Αναστασιάδης, Βασίλης
author_facet	Αναστασιάδης, Βασίλης Μεντζαφύλλη, Μαρία
author_sort	Μεντζαφύλλη, Μαρία
collection	DSpace
description	Το ψήφισμα αδελφοθεσίας της Νακώνης έχει δικαιολογημένα προξενήσει ζωηρό ενδιαφέρον ως προς το θεσμικό περιεχόμενό του. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα ψήφισμα μιας ελληνικής πόλης της Σικελίας, πιθανότατα των αρχών του 3ου π.Χ. αιώνα, το οποίο προβλέπει την κλήρωση όλων των πολιτών σε πεντάδες, την ανακήρυξή τους σε αδελφότητες και την τέλεση εορτασμών για το γεγονός. Η έρευνα ομόφωνα πιθανολογεί ότι η θεσμοθετημένη πρόκληση αυτής της πλαστής ‘συγγένειας΄ κρίθηκε απαραίτητη μετά τη συμβιβαστική (;) διευθέτηση κάποιας σοβαρής εσωτερικής αναταραχής, ίσως ενός εμφύλιου πολέμου. Ένας από τους πλέον παγιωμένους – όχι όμως απαραίτητα και τους πληρέστερα τεκμηριωμένους – τόπους της ιστοριογραφίας για την αρχαία Ελλάδα αφορά στη μετάβαση από την αρχαϊκή φυλετική στην πολιτική κοινωνική οργάνωση. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για δύο θεωρητικά πρότυπα που έχουν οικοδομηθεί στη βάση της κυριαρχίας των δεσμών του αίματος ή της ιδιότητας του μέλους μιας συμβατικά προκαθορισμένης πολιτικής κοινότητας, αντίστοιχα. Μολονότι η φυλετική οργάνωση συνιστά κοινό γνώρισμα της προϊστορίας όλων των ινδοευρωπαϊκών λαών, η ανάδυση και το απόλυτο προβάδισμα του ‘πολιτικού’ φέρεται να αποτελεί κατεξοχήν επινόηση της ελληνικής πόλης-κράτους. Πάντως, είναι απολύτως ευκρινές ότι κραταιά στοιχεία της φυλετικής οργάνωσης, όπως η οικογένεια ή η θρησκεία, ουδέποτε έπαυσαν να επηρεάζουν, ή ακόμη και να καθορίζουν, όψεις του δημόσιου ή του ιδιωτικού βίου, παρά το γεγονός ότι ορισμένα χαρακτηριστικά της δεν ευθυγραμμίζονται απαραίτητα με τη φυσιογνωμία και τους ορίζοντες της πόλης-κράτους. Η εσωτερική συνοχή, η ενότητα και η ομόνοια συνιστούν, ενδεχομένως, γνωρίσματα αυτονόητα και αυθύπαρκτα για κοινότητες που οργανώνονται γύρω από τον άξονα των συγγενικών δεσμών και του αίματος, όχι όμως και για τις ‘πολιτικές’ κοινωνίες. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος για τον οποίο, στο μέτρο που ο εμφύλιος πόλεμος μπορεί να θεωρηθεί απόληξη της νομιμοποιημένης σφοδρότητας του ΄πολιτικού’ ανταγωνισμού, η επίκληση των φυλετικών ‘αξιών’ λίγο ή πολύ λαμβάνει τις διαστάσεις μιας ‘νοσταλγίας’ που με τη σειρά της παράγει ένα αυτοτελές και διακριτό νόημα. Αυτό το νόημα θα μπορούσε να μορφοποιηθεί ως μια αναδίπλωση έναντι των κατακτήσεων του ‘πολιτικού’, ίσως ακόμη και ως αποδοκιμασία του ριζοσπαστικού πνεύματος που το ‘πολιτικό΄ επιβάλλει υποβαθμίζοντας τη σπουδαιότητα των δεσμών του αίματος. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει κατά πόσο ο ‘πειραματικός’ χαρακτήρας της αδελφοθεσίας της Νακώνης θα μπορούσε να έχει κάποια τύχη στον κόσμο της πόλης-κράτους ή απλώς επρόκειτο για τη μεμονωμένη και αυτοσχέδια αναβίωση ενός λειψάνου της φυλετικής παράδοσης. Στο μέτρο που το ψήφισμα μιας λαϊκής συνέλευσης συνιστά κατεξοχήν πολιτική πράξη και, συνεπώς, η σχέση προς το περιεχόμενό του, δηλ. την αναβίωση μιας κοινότητας με προ-πολιτικά χαρακτηριστικά, αποτελεί σκανδαλώδες οξύμωρο, δοκιμάζουμε να απαντήσουμε στοιχειωδώς στο ερώτημα εάν οι αρετές των ‘φυσικών’ δεσμών του αίματος μπορούν να ανακτηθούν μέσα από την ενεργοποίηση τεχνητών, εντέλει εξόφθαλμα ΄πολιτικών’, μηχανισμών, ή η εισήγηση και η θέσπισή τους συνιστούν και αυτές μέρος μιας πολιτικής στρατηγικής προσαρμοσμένης στις ανάγκες της συγκυρίας.
id	oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-23277
institution	Hellanicus
language	el_GR
publishDate	2022
record_format	dspace
spelling	oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-232772025-03-11T09:43:21Z Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119 Nostalgia for the pre-political: the adelphothesia - decree from Nacona (SEG 30 [1980] 1119) Μεντζαφύλλη, Μαρία Αναστασιάδης, Βασίλης Κοινωνική και Ιστορική Ανθρωπολογία αδελφοθεσία Νακώνη φυλετική κοινωνία πολιτική φιλοσοφία αρχαία ελληνική ιστορία political philosophy adelphothesia Nacona tribal society ancient greek history ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ History, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85061232) Greece--History (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85057073) Political science--Philosophy (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh88004669) Philosophy, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85100861) Το ψήφισμα αδελφοθεσίας της Νακώνης έχει δικαιολογημένα προξενήσει ζωηρό ενδιαφέρον ως προς το θεσμικό περιεχόμενό του. Συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα ψήφισμα μιας ελληνικής πόλης της Σικελίας, πιθανότατα των αρχών του 3ου π.Χ. αιώνα, το οποίο προβλέπει την κλήρωση όλων των πολιτών σε πεντάδες, την ανακήρυξή τους σε αδελφότητες και την τέλεση εορτασμών για το γεγονός. Η έρευνα ομόφωνα πιθανολογεί ότι η θεσμοθετημένη πρόκληση αυτής της πλαστής ‘συγγένειας΄ κρίθηκε απαραίτητη μετά τη συμβιβαστική (;) διευθέτηση κάποιας σοβαρής εσωτερικής αναταραχής, ίσως ενός εμφύλιου πολέμου. Ένας από τους πλέον παγιωμένους – όχι όμως απαραίτητα και τους πληρέστερα τεκμηριωμένους – τόπους της ιστοριογραφίας για την αρχαία Ελλάδα αφορά στη μετάβαση από την αρχαϊκή φυλετική στην πολιτική κοινωνική οργάνωση. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για δύο θεωρητικά πρότυπα που έχουν οικοδομηθεί στη βάση της κυριαρχίας των δεσμών του αίματος ή της ιδιότητας του μέλους μιας συμβατικά προκαθορισμένης πολιτικής κοινότητας, αντίστοιχα. Μολονότι η φυλετική οργάνωση συνιστά κοινό γνώρισμα της προϊστορίας όλων των ινδοευρωπαϊκών λαών, η ανάδυση και το απόλυτο προβάδισμα του ‘πολιτικού’ φέρεται να αποτελεί κατεξοχήν επινόηση της ελληνικής πόλης-κράτους. Πάντως, είναι απολύτως ευκρινές ότι κραταιά στοιχεία της φυλετικής οργάνωσης, όπως η οικογένεια ή η θρησκεία, ουδέποτε έπαυσαν να επηρεάζουν, ή ακόμη και να καθορίζουν, όψεις του δημόσιου ή του ιδιωτικού βίου, παρά το γεγονός ότι ορισμένα χαρακτηριστικά της δεν ευθυγραμμίζονται απαραίτητα με τη φυσιογνωμία και τους ορίζοντες της πόλης-κράτους. Η εσωτερική συνοχή, η ενότητα και η ομόνοια συνιστούν, ενδεχομένως, γνωρίσματα αυτονόητα και αυθύπαρκτα για κοινότητες που οργανώνονται γύρω από τον άξονα των συγγενικών δεσμών και του αίματος, όχι όμως και για τις ‘πολιτικές’ κοινωνίες. Αυτός είναι και ο κύριος λόγος για τον οποίο, στο μέτρο που ο εμφύλιος πόλεμος μπορεί να θεωρηθεί απόληξη της νομιμοποιημένης σφοδρότητας του ΄πολιτικού’ ανταγωνισμού, η επίκληση των φυλετικών ‘αξιών’ λίγο ή πολύ λαμβάνει τις διαστάσεις μιας ‘νοσταλγίας’ που με τη σειρά της παράγει ένα αυτοτελές και διακριτό νόημα. Αυτό το νόημα θα μπορούσε να μορφοποιηθεί ως μια αναδίπλωση έναντι των κατακτήσεων του ‘πολιτικού’, ίσως ακόμη και ως αποδοκιμασία του ριζοσπαστικού πνεύματος που το ‘πολιτικό΄ επιβάλλει υποβαθμίζοντας τη σπουδαιότητα των δεσμών του αίματος. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να διερευνήσει κατά πόσο ο ‘πειραματικός’ χαρακτήρας της αδελφοθεσίας της Νακώνης θα μπορούσε να έχει κάποια τύχη στον κόσμο της πόλης-κράτους ή απλώς επρόκειτο για τη μεμονωμένη και αυτοσχέδια αναβίωση ενός λειψάνου της φυλετικής παράδοσης. Στο μέτρο που το ψήφισμα μιας λαϊκής συνέλευσης συνιστά κατεξοχήν πολιτική πράξη και, συνεπώς, η σχέση προς το περιεχόμενό του, δηλ. την αναβίωση μιας κοινότητας με προ-πολιτικά χαρακτηριστικά, αποτελεί σκανδαλώδες οξύμωρο, δοκιμάζουμε να απαντήσουμε στοιχειωδώς στο ερώτημα εάν οι αρετές των ‘φυσικών’ δεσμών του αίματος μπορούν να ανακτηθούν μέσα από την ενεργοποίηση τεχνητών, εντέλει εξόφθαλμα ΄πολιτικών’, μηχανισμών, ή η εισήγηση και η θέσπισή τους συνιστούν και αυτές μέρος μιας πολιτικής στρατηγικής προσαρμοσμένης στις ανάγκες της συγκυρίας. 2022-03-09T08:51:05Z 2022-03-09T08:51:05Z 2016-03-02 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&EncodedQuery=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex= http://hdl.handle.net/11610/23277 el_GR Default License 68 σ. application/pdf Μυτιλήνη
spellingShingle	αδελφοθεσία Νακώνη φυλετική κοινωνία πολιτική φιλοσοφία αρχαία ελληνική ιστορία political philosophy adelphothesia Nacona tribal society ancient greek history ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ History, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85061232) Greece--History (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85057073) Political science--Philosophy (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh88004669) Philosophy, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85100861) Μεντζαφύλλη, Μαρία Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title	Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title_full	Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title_fullStr	Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title_full_unstemmed	Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title_short	Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119
title_sort	η νοσταλγία του προ πολιτικού το ψήφισμα αδελφοθεσίας της νακώνης seg 30 1980 1119
topic	αδελφοθεσία Νακώνη φυλετική κοινωνία πολιτική φιλοσοφία αρχαία ελληνική ιστορία political philosophy adelphothesia Nacona tribal society ancient greek history ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ History, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85061232) Greece--History (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85057073) Political science--Philosophy (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh88004669) Philosophy, Ancient (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85100861)
url	https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%97+%CE%BD%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CE%BB%CE%B3%CE%AF%CE%B1+%CF%84%CE%BF%CF%85+%CF%80%CF%81%CE%BF-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%B9%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%8D&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&EncodedQuery=C42A40A58BC8C9tD7CC91EAA21DBBM&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex= http://hdl.handle.net/11610/23277
work_keys_str_mv	AT mentzaphyllēmaria ēnostalgiatoupropolitikoutopsēphismaadelphothesiastēsnakōnēsseg3019801119 AT mentzaphyllēmaria nostalgiafortheprepoliticaltheadelphothesiadecreefromnaconaseg3019801119

Η νοσταλγία του προ-πολιτικού: το ψήφισμα "αδελφοθεσίας" της Νακώνης (SEG 30 [1980] 1119

Similar Items