Άτυπες μορφές εκπαίδευσης της γυναίκας στην αρχαιότητα: τα πρότυπα μιας κοινωνικής ελίτ
Κατά την αρχαιότητα, όπως ορίζεται στο πλαίσιο του παρόντος πονήματος, η γυναίκα επιφορτίζεται με μία πολύ συγκεκριμένη κοινωνική αποστολή, να γίνει πρωτίστως σύζυγος και, κατόπιν, μητέρα. Από την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής αυτής, ειδικά εκ μέρους της γυναίκας που ανήκει στην κοινωνική ε...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Περίληψη: | Κατά την αρχαιότητα, όπως ορίζεται στο πλαίσιο του παρόντος πονήματος, η γυναίκα επιφορτίζεται με μία πολύ συγκεκριμένη κοινωνική αποστολή, να γίνει πρωτίστως σύζυγος και, κατόπιν, μητέρα. Από την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής αυτής, ειδικά εκ μέρους της γυναίκας που ανήκει στην κοινωνική ελίτ, εξαρτάται η επιβίωση και η διαιώνιση της ίδιας της πόλης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, από τη στιγμή που θα έρθει στον κόσμο, πρέπει να διδαχτεί και, έπειτα, να εσωτερικεύσει τον προορισμό του φύλου της, αλλά και τις αξίες και την ευθύνη που φέρει η κοινωνική της κατηγορία. Κάτι τέτοιο επιτυγχάνεται μέσω των ποικίλων μορφών άτυπης εκπαίδευσης, στην οποία η γυναίκα μετέχει δια βίου. Το ρόλο των άτυπων δασκάλων της αναλαμβάνουν η μητέρα, οι ομόφυλες συγγενείς της, οι φίλες, ο σύζυγος και, φυσικά, το ευρύτερο κοινωνικό της περιβάλλον. Παράλληλα, τα γνωστικά πεδία, με τα οποία εξοικειώνεται, κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης εκπαιδευτικής διαδικασίας - οικιακή διαχείρηση, παιδιά, καλλωπισμός, προσωπική περιποίηση και αυτοσυνείδηση, θρησκευτική θεωρία και πρακτική, κοινωνική, πολιτική και λοιπή επικαιρότητα της πόλης και, ίσως, ανάγνωση, γραφή, αριθμητική, και αθλητισμός - λαμβάνουν τέτοιο περιεχόμενο, ώστε, τελικά, να εξυπηρετούν τη συντήρηση της ήδη δομημένης κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τη γυναίκα που δεν ανήκει στην κοινωνική ελίτ, αλλά και για εκείνη που ζει σε κοινωνίες που εννοιολογούμε ως εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως η Σπάρτη, η Λέσβος, και η ουτοπική Πολιτεία του Πλάτωνα. Στο πλαίσιο αυτών, δίνεται η ευκαιρία στη γυναίκα να μετάσχει μιας συστηματικής και οργανωμένης εκπαίδευσης, η οποία αφενός ξεφεύγει από τα όρια της άτυπης, και αφετέρου ομοιάζει σε κάποια σημεία με εκείνη των ανδρών, μια και αφορά γνωστικά πεδία, όπως η εκγύμναση του σώματος, ο εγγραμματισμός και οι τέχνες. Όλα τα παραπάνω δημιουργούν την εντύπωση ότι το περιεχόμενο της γυναικείας γνώσης στην αρχαιότητα επαναλαμβάνεται αυτούσια και γραμμικά ανά τους αιώνες, χωρίς να σημειώνει οποιαδήποτε αξιόλογη αλλαγή ή πρόοδο, κατά τον τρόπο που εξελίσσεται το αντίστοιχο ανδρικό. Πρόκειται για μία στερεότυπη αντίληψη, η απαλλαγή από την οποία θα ξαναδώσει στη γυναίκα της αρχαιότητας την ανθρώπινη υπόσταση που της αναλογεί. Ενός, δηλαδή, πλάσματος το οποίο διαθέτει τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο διανοητικής ικανότητας, επινοητικότητας, δημιουργικότητας και φαντασίας με το άλλο φύλο. |
|---|