Επιπτώσεις της βόσκησης στα χαρακτηριστικά του εδάφους: μελέτη περίπτωσης στην περιοχή Άγιοι Ανάργυροι, Λέσβου - Ξενάκη, Αργυρή (2022)
Σε ένα σπουδαίο κομμάτι της βιόσφαιρας, όπως είναι το έδαφος η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι τόσο εντατική που οι επιπτώσεις της θεωρούνται συχνά μη αντιστρεπτές. Ενώ η κτηνοτροφία είναι μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα με σπουδαία κοινωνική σημασία, η βόσκηση αποτελεί βασική αιτία υποβάθμισης του εδάφους στα Μεσογειακού Τύπου Οικοσυστήματα. Στη Λέσβο, σημαντικό κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας είναι κυρίως από την γεωργία και την κτηνοτροφία, διαθέτοντας πάνω από το 50% της έκτασης της σε άγονες περιοχές βόσκησης. Η παρούσα πτυχιακή εργασία προσπαθεί να μελετήσει τις επιπτώσεις της βόσκησης σε ορισμένα εδαφικά χαρακτηριστικά καθώς και σε βασικές παραμέτρους που εκφράζουν τη δομή της βλάστησης. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στη περιοχή των Αγίων Αναργύρων στη Λέσβο, σχεδιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να διερευνηθούν διαφορές μεταξύ βοσκημένων και μη βοσκημένων περιοχών καθώς και μεταξύ περιοχών με διαφορετική «ένταση» βόσκησης, όπως αυτή εκφράζεται από την απόσταση από μια κτηνοτροφική μονάδα. Πιο συγκεκριμένα πάρθηκαν 16 δείγματα από βοσκημένες επιφάνειες διαφορετικής απόστασης από μια κτηνοτροφική μονάδα και 4 δείγματα από επιφάνειες που εκτίθενται σε αραιή περιοδική βόσκηση. Τα εδαφικά δείγματα αναλύθηκαν ως προς τη σύσταση όπως και τα χημικά τους χαρακτηριστικά (συγκέντρωση οργανικού άνθρακα, οργανικών υλικών, αζώτου, ηλεκτρική αγωγιμότητα και pH), ενώ επιπλέον μετρήθηκαν το βάθος και η υδατοϊκανότητα του εδάφους. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν και αναλύθηκαν δεδομένα για τη βλάστηση όπως είναι το μέσο και το μέγιστο ύψος των ατόμων σε κάθε δειγματοληπτική επιφάνεια, το ποσοστό εδαφοκάλυψης, ο πλούτος τον ειδών και η συνολική φυτική βιομάζα. Κατά τη στατιστική ανάλυση βρέθηκε σημαντική διαφορά μεταξύ βοσκημένων και μη-βοσκημένων περιοχών ως προς το ποσοστό εδαφοκάλυψης και συνολικής βιομάζας, με τις βοσκημένες περιοχές να εμφανίζουν χαμηλότερες τιμές. Στη περίπτωση του πλούτου των ειδών δεν βρέθηκαν διαφορές στους δύο χειρισμούς (βοσκημένες και μη-βοσκημένες περιοχές). Διαφορές με βάση την απόσταση από την κτηνοτροφική μονάδα βρέθηκαν για την ηλεκτρική αγωγιμότητα και για το μέσο ύψος των φυτών, ενώ όλες οι υπόλοιπες εδαφικές μεταβλητές δεν εμφάνισαν κάποια σημαντική διαφοροποίηση. Τα παραπάνω μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η βόσκηση επηρεάζει τα εδαφικά χαρακτηριστικά και τα χαρακτηριστικά της βιομάζας με διαφορετικό τρόπο.