Γνώσεις μαθητών Γυμνασίου για τις φυσικές καταστροφές: μια μελέτη περίπτωσης - Σταματίου, Κωνσταντίνα (2022)
Δεδομένων των ολοένα και περισσότερων φυσικών καταστροφών που συμβαίνουν παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, η ενημέρωση των πολιτών και ιδιαίτερα των παιδιών κάθε ηλικίας μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα καθίσταται κάτι παραπάνω από αναγκαία. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση και τα προγράμματα που υλοποιούνται μέσα από αυτήν θα μπορούσε να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την ενημέρωση και την ανάπτυξη υπεύθυνης συμπεριφοράς εκ μέρους των μαθητών/τριών, που είναι και οι μελλοντικοί πολίτες ενός τόπου. Επομένως, καθίσταται σημαντική και πρέπει να λαμβάνεται από κάθε μαθητή και μαθήτρια μια τέτοια εκπαίδευση για να είναι πιο εύκολη η προετοιμασία αλλά και η αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών πριν και κατά την διάρκεια τους από κάθε άτομο σε μια περιοχή. Είναι αναγκαία, η ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων, τεχνικών και διαφορετικών μαθητοκεντρικών μεθόδων για όλα τα θέματα των φυσικών κινδύνων και ιδιαίτερα η προετοιμασία σε περίπτωση συγκεκριμένων κινδύνων και φυσικών καταστροφών που σε κάποιες περιοχές μπορούν να συμβούν συχνότερα με μεγάλη πιθανότητα. Έχοντας, λοιπόν, υπόψη μας αυτήν την αναγκαιότητα και με δεδομένο ότι δεν υπάρχουν πολλές έρευνες στο θέμα αυτό, αποφασίστηκε η συγκεκριμένη πτυχιακή εργασία να ασχοληθεί με την διερεύνηση των ιδεών των μαθητών/τριών σχετικά με τις έννοιες των φυσικών κινδύνων και φυσικών καταστροφών(ερωτηματολόγιο πριν). Τα δεδομένα αυτής της έρευνας στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν για να υλοποιηθεί ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, που εφαρμόστηκε σε μαθητές/τριες Γυμνασίου (μελέτη περίπτωσης), με κατάλληλο υλικό ειδικά διαμορφωμένο πάνω στις ιδέες και στάσεις των μαθητών/τριών για τα συγκεκριμένα θέματα (διδακτική παρέμβαση), και στο τέλος ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα του προγράμματος συγκρίνοντας και πάλι τις ιδέες των παιδιών πριν και μετά την εφαρμογή του project. Για την υλοποίηση της παρούσας έρευνας μοιράστηκαν αρχικά ερωτηματολόγια σε Αθήνα και Μυτιλήνη τα οποία και αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία στη συνέχεια δημιουργήθηκε κατάλληλο διδακτικό υλικό για δραστηριότητες σε projectπεριβαλλοντικής εκπαίδευσης που υλοποιήθηκε σε συγκεκριμένο Γυμνάσιο στη πόλη της Μυτιλήνης και στη συνέχεια αξιολογήθηκαν τα αποτελέσματα αυτής της διδακτικής παρέμβασης, συγκρίνοντας τις ιδέες των παιδιών στο τέλος του προγράμματος με τις αρχικές τους ιδέες, καθώς και την αξιολόγηση εκ μέρους των μαθητών/τριών του project, αλλά και της διδάσκουσας/ερευνήτριας. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι το περιβαλλοντικό πρόγραμμα συμβάλλει στην διαμόρφωση καλύτερης στάσης απέναντι στην φύση, αλλά και στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών. Συμβάλλει στην αναγνώριση των φυσικών κινδύνων, στην κατανόηση των εννοιών των φυσικών καταστροφών, στην διάκριση τους, στην ανίχνευση των αιτιών πρόκλησης τους και στον τρόπο αντιμετώπισης της κάθε φυσικής καταστροφής που προκύπτει αντίστοιχα. Γενικά υπήρχαν σε όλες σχεδόν τις ερωτήσεις του ερωτηματολογίου στατιστικά σημαντικές διάφορες στις απαντήσεις των παιδιών πριν- και μετά- την διδακτική παρέμβαση. Και από αυτό φάνηκε και η αποτελεσματικότητα του project.