Ανάπτυξη εσωτερικού ελέγχου σε ναυτιλιακές εταιρείες - Κόνικκος, Κυριάκος (2022)
Η δομή μίας τυπικής εταιρείας της ποντοπόρου ναυτιλίας ελληνικών συμφερόντων διαφέρει πολύ από τη δομή των επιχειρήσεων άλλων κλάδων. Κάθε τμήμα της Ναυτιλιακής Επιχείρησης συνδέεται με συγκεκριμένες ομάδες λογιστικών λογαριασμών με τις οποίες ασχολείται και για τις οποίες είναι υπεύθυνο. Το σύνολο των λογιστικών αυτών λογαριασμών περιέχονται στις τέσσερις βασικές Οικονομικές Καταστάσεις μίας επιχείρησης (Ισολογισμός, Αποτελέσματα Χρήσης, Καθαρά Θέση, Ταμειακές Ροές). Η ορθή κατάρτιση των Οικονομικών Καταστάσεων απασχολεί τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν συμφέρον άμεσο ή έμμεσο να λάβουν πληροφόρηση για την πραγματική της οικονομική κατάσταση. Η επιστήμη που υπηρετεί τον παραπάνω σκοπό ονομάζεται Ελεγκτική. Η Ελεγκτική διαχωρίζεται σε δύο μεγάλους τομείς οι οποίοι είναι συμπληρωματικοί μεταξύ τους, τον εξωτερικό έλεγχο και τον εσωτερικό έλεγχο. Η έννοια του εσωτερικού έλέγχου είναι ευρύτερη από αυτή του Εξωτερικού καθώς δεν αποσκοπεί μόνο στη διασφάλιση της σωστής πληροφόρησης που παρέχουν οι Οικονομικές Καταστάσεις αλλά στοχεύει στην αριστοποίηση της συνολικής λειτουργίας της Ναυτιλιακής Επιχείρησης. Η έννοια του μηχανισμού εσωτερικού ελέγχου εισήχθη στη Ναυτιλιακή Επιχείρηση μετά την ψήφιση και εφαρμογή του Sarbanes – Oxley Act στο αμερικανικό Κογκρέσο το 2002 που καθορίζει ακριβές και αυστηρό περίγραμμα μηχανισμού εσωτερικού ελέγχου. Τα περιθώρια ανάπτυξης του μηχανισμού εσωτερικού ελέγχου ειδικά για μη εισηγμένες ναυτιλιακές επιχειρήσεις που δε δεσμεύονται από το αυστηρότατο πλαίσιο της συγκεκριμένης νομοθεσίας φαίνονται να είναι σημαντικά προκειμένου αυτές να βελτιστοποιήσουν τη λειτουργία του. Στην παρούσα εργασία θα αναφερθούμε διεξοδικά για το εσωτερικό έλεγχο μιας ναυτιλιακής εταιρείας. Αρχικά θα προσπαθήσουμε να ορίσουμε την έννοια του εσωτερικού ελέγχου στις εταιρείες. Επίσης μέσο της ιστορικής αναδρομής μπορούμε να καταλάβουμε πόσο αναγκαία είναι η ύπαρξη αυτού του μηχανισμού για την υγιεί λειτουργία της εταιρείας και την περαιτέρω ανάπτυξή της. Ειδικά στις σύγχρονες οικονομίες, όπου ο κυρίως όγκος των εταιρειών είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο είναι αδιανόητη η ύπαρξη εταιρείας χωρίς την ετήσια έκθεση του εσωτερικού ελέγχου. Στο επόμενο κομμάτι της εργασίας γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στις ναυτιλιακές εταιρείες, ως προς την δομή τους, τον τρόπο λειτουργίας, το προσωπικό και τη διοίκηση, καθώς και με τον τρόπο που δομείται η διοίκηση ανάλογα με το αν η εταιρεία είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο ή όχι. Κατόπιν αναφερόμαστε στις διαφορές χερσαίων και ναυτιλιακών εταιρειών και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στην εφαρμογή εσωτερικού ελέγχου σε αυτές τις εταιρείες. Από εκεί και πέρα εισερχόμαστε στον χώρο της Ελλάδας και με τον τρόπο που γίνεται ο εσωτερικός έλεγχος στην χώρα μας. Στην Ελλάδα ο εσωτερικός έλεγχος μιας ναυτιλιακής εταιρείας έχει ως στόχο να ελέγξει τα χρηματικά διαθέσιμα, απαιτήσεις, χρεόγραφα και συμμετοχές, προμηθευτές-επιταγές και γραμμάτια πληρωτέα-πιστωτές και λοιπές υποχρεώσεις, δάνεια -υποχρεώσεις προς ασφαλιστικά ταμεία και δημόσιο, μισθοδοσία προσωπικού και πληρώματος. Στο τέλος της εργασίας γίνεται εκτενείς αναφορά στο μηχανισμό του εσωτερικού ελέγχου στην ναυτιλιακή.