Οι γνώσεις, οι απόψεις και οι πρακτικές των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας στη Λακωνία, γύρω από τη διαχείριση της διγλωσσίας των μαθητών/τριών Ρομά μέσα στη σχολική τάξη - Θανασιά, Κλεοπάτρα (2022)
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να διερευνηθούν οι γνώσεις, οι απόψεις και οι πρακτικές των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας στη Λακωνία, όσον αφορά στη διαχείριση της διγλωσσίας των μαθητών/τριών Ρομά μέσα στη σχολική τάξη. Η μέθοδος διεξαγωγής της παρούσας έρευνας είναι η ποιοτική. Το ερευνητικό εργαλείο για τη συλλογή των δεδομένων είναι η συνέντευξη. Το δείγμα επιλέχθηκε στη βάση της δειγματοληψίας ευκολίας και αποτελείται από πέντε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στον Νομό Λακωνίας. Η θεματική ανάλυση επιλέχθηκε για την ανάλυση των δεδομένων. Από την ανάλυση διαπιστώθηκε πως η διγλωσσία γίνεται αντιληπτή από τους/τις εκπαιδευτικούς ως η χρήση της μητρικής γλώσσας των ατόμων και της γλώσσας της κυρίαρχης ομάδας του πληθυσμού. Σε θεωρητικό επίπεδο, γίνεται αντιληπτή και αποδεκτή η αξία της διγλωσσίας, αλλά σε πρακτικό επίπεδο, εκλαμβάνεται ως εμπόδιο στη διδακτική και μαθησιακή διαδικασία. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι οι Ρομά μαθητές/τριες δεν είναι σε θέση να προβούν σε εναλλαγή κωδίκων στις δύο γλώσσες, όπως ορίζεται στο πλαίσιο της διγλωσσίας, αλλά ούτε και βρίσκονται στο στάδιο της διαγλώσσας. Ακόμα και στη μεταξύ τους αλληλεπίδραση σε δραστηριότητες εκτός τάξης, οι Ρομά δεν χρησιμοποιούν τη μητρικής τους γλώσσα, κάτι που σχετίζεται με τον φόβο της περιθωριοποίησής τους. Η έλλειψη γνώσεων των εκπαιδευτικών για τη διαχείριση της διγλωσσίας, η εκπαιδευτική πολιτική, η έλλειψη υποστήριξης από την εκπαιδευτική ηγεσία, καθώς και ο τρόπος ζωής και η κουλτούρα των Ρομά, αποτελούν εμπόδια κατά την εφαρμογή πρακτικών διαγλωσσικότητας. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί φαίνεται πως προβαίνουν στη χρήση πρακτικών διαγλωσσικότητας κατά τη διδακτική τους διαδικασία έστω και ασυνείδητα. Ως προϋποθέσεις ενίσχυσης της διγλωσσίας των Ρομά μαθητών/τριών και έμπρακτης εφαρμογής της διαγλωσσικότητας, βρέθηκαν ότι είναι η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών, η συμμετοχή όλων των μαθητών/τριών στην εκπαιδευτική διαδικασία και σε δραστηριότητες εντός της τάξης, η συνεργασία γονέων και εκπαιδευτικών/σχολείου, καθώς και η συνεργασία με εκπαιδευτικούς ΖΕΠ, συμβούλους και εκπαιδευτικούς που έχουν προϋπηρεσία και εμπειρία σε διαπολιτισμικά σχολεία, η αναγνώριση της αξίας της εκάστοτε γλώσσας και η ύπαρξη κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού. Ωστόσο, περαιτέρω έρευνες σε μεγαλύτερο δείγμα εκπαιδευτικών και από άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της Ελλάδας και σε περισσότερα ενδιαφερόμενα μέρη είναι απαραίτητες.