Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί

Η μυθολογική παράδοση, όπως αποτυπώθηκε στην αρχαϊκή ποίηση, προβάλλει τον ηρωισμό με τέτοιον τρόπο, ώστε να εξυψώνεται η αριστοκρατική τάξη ως φορέας ενός κώδικα αξιών, σήματος κατατεθέν του ένδοξου παρελθόντος. Οι ήρωες που πρωταγωνιστούν στους γνωστούς μύθους είναι αριστοκρατικής καταγωγής και δι...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Τυροβούζης, Νικόλαος
Other Authors: Συρόπουλος, Σπυρίδων
Language:el_GR
Published: 2021
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/22747
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460271763456000
author Τυροβούζης, Νικόλαος
author2 Συρόπουλος, Σπυρίδων
author_facet Συρόπουλος, Σπυρίδων
Τυροβούζης, Νικόλαος
author_sort Τυροβούζης, Νικόλαος
collection DSpace
description Η μυθολογική παράδοση, όπως αποτυπώθηκε στην αρχαϊκή ποίηση, προβάλλει τον ηρωισμό με τέτοιον τρόπο, ώστε να εξυψώνεται η αριστοκρατική τάξη ως φορέας ενός κώδικα αξιών, σήματος κατατεθέν του ένδοξου παρελθόντος. Οι ήρωες που πρωταγωνιστούν στους γνωστούς μύθους είναι αριστοκρατικής καταγωγής και διαθέτουν μια σειρά από χαρακτηριστικά, που τους απομακρύνουν από το επίπεδο του μέσου ανθρώπου. Όσο νέες κοινωνικές δυνάμεις διεκδικούν μερίδιο στην πολιτική εξουσία τόσο αυτός ο κώδικας γίνεται κτήμα ενός ευρύτερου συνόλου. Σταδιακά, βεβαίως, προσαρμόζεται στις απαιτήσεις ενός κόσμου περισσότερο εξελιγμένου, του οποίου σημείο αναφοράς είναι πλέον η πόλη-κράτος. Στην Αθήνα του 5ου αι. π.Χ. βλέπουμε καθαρά τη σύγκρουση του αριστοκρατικού και του δημοκρατικού ιδεώδους. Η ποίηση του Αισχύλου απευθύνεται - ως δραματική - σε όλο το φάσμα της αθηναϊκής κοινωνίας. Ο ποιητής επεδίωξε να δώσει πολιτικές διαστάσεις στους μύθους τους οποίους δραματοποίησε. Η θεματολογία του είχε εξ ορισμού αριστοκρατικό χαρακτήρα, όμως ο Αισχύλος δεν δείχνει να καταβάλλει κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια, ώστε να υπερασπιστεί τα δικαιώματα της ανώτατης τάξης έναντι του δήμου. Οι στίχοι του ασκούν διακριτικά κριτική στα ιδανικά ενός κόσμου τον οποίο θεωρεί παρωχημένο και προβάλλουν τις πιο σύγχρονες δημοκρατικού τύπου αξίες. Αν και πιστεύει, κατά την παραδοσιακή αντίληψη, ότι η φυσική προδιάθεση παίζει τον ρόλο της στη διαμόρφωση της ταυτότητας του ανθρώπου, αναγνωρίζει τη συνεισφορά της κατώτερης τάξης στην προάσπιση της πόλης, εμπιστεύεται τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καταδικάζει την απολυταρχία, την ανομία και την πρωτόγονη εκδικητικότητα. Στέκεται, επίσης, στο πλευρό ηγετικών μορφών της δημοκρατικής παράταξης, ενθαρρύνει την αποστασιοποίηση της Αθήνας από τη Σπάρτη, όμως διαφωνεί με έναν χωρίς όρια εκδημοκρατισμό της πόλης. Τοποθετείται, λοιπόν, στους μετριοπαθείς δημοκρατικούς, σε εκείνους δηλαδή που αναγνώριζαν ότι οι άριστοι πρέπει να είναι αυτοί που στο πλαίσιο της δημοκρατίας επιβάλλεται να διατηρήσουν τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στα πολιτικά πράγματα.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-22747
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2021
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-227472021-12-20T10:55:57Z Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί The role of democracy and aristocracy in Aeschylus: heroism and political institutions. Τυροβούζης, Νικόλαος Συρόπουλος, Σπυρίδων Αισχύλος αριστοκρατία δημοκρατία Aeschylus aristocracy democracy Aeschylus Democracy--Greece Mythology, Greek, in literature Tragedy Aristocracy (Political science)--Greece--Athens--History Η μυθολογική παράδοση, όπως αποτυπώθηκε στην αρχαϊκή ποίηση, προβάλλει τον ηρωισμό με τέτοιον τρόπο, ώστε να εξυψώνεται η αριστοκρατική τάξη ως φορέας ενός κώδικα αξιών, σήματος κατατεθέν του ένδοξου παρελθόντος. Οι ήρωες που πρωταγωνιστούν στους γνωστούς μύθους είναι αριστοκρατικής καταγωγής και διαθέτουν μια σειρά από χαρακτηριστικά, που τους απομακρύνουν από το επίπεδο του μέσου ανθρώπου. Όσο νέες κοινωνικές δυνάμεις διεκδικούν μερίδιο στην πολιτική εξουσία τόσο αυτός ο κώδικας γίνεται κτήμα ενός ευρύτερου συνόλου. Σταδιακά, βεβαίως, προσαρμόζεται στις απαιτήσεις ενός κόσμου περισσότερο εξελιγμένου, του οποίου σημείο αναφοράς είναι πλέον η πόλη-κράτος. Στην Αθήνα του 5ου αι. π.Χ. βλέπουμε καθαρά τη σύγκρουση του αριστοκρατικού και του δημοκρατικού ιδεώδους. Η ποίηση του Αισχύλου απευθύνεται - ως δραματική - σε όλο το φάσμα της αθηναϊκής κοινωνίας. Ο ποιητής επεδίωξε να δώσει πολιτικές διαστάσεις στους μύθους τους οποίους δραματοποίησε. Η θεματολογία του είχε εξ ορισμού αριστοκρατικό χαρακτήρα, όμως ο Αισχύλος δεν δείχνει να καταβάλλει κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια, ώστε να υπερασπιστεί τα δικαιώματα της ανώτατης τάξης έναντι του δήμου. Οι στίχοι του ασκούν διακριτικά κριτική στα ιδανικά ενός κόσμου τον οποίο θεωρεί παρωχημένο και προβάλλουν τις πιο σύγχρονες δημοκρατικού τύπου αξίες. Αν και πιστεύει, κατά την παραδοσιακή αντίληψη, ότι η φυσική προδιάθεση παίζει τον ρόλο της στη διαμόρφωση της ταυτότητας του ανθρώπου, αναγνωρίζει τη συνεισφορά της κατώτερης τάξης στην προάσπιση της πόλης, εμπιστεύεται τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, καταδικάζει την απολυταρχία, την ανομία και την πρωτόγονη εκδικητικότητα. Στέκεται, επίσης, στο πλευρό ηγετικών μορφών της δημοκρατικής παράταξης, ενθαρρύνει την αποστασιοποίηση της Αθήνας από τη Σπάρτη, όμως διαφωνεί με έναν χωρίς όρια εκδημοκρατισμό της πόλης. Τοποθετείται, λοιπόν, στους μετριοπαθείς δημοκρατικούς, σε εκείνους δηλαδή που αναγνώριζαν ότι οι άριστοι πρέπει να είναι αυτοί που στο πλαίσιο της δημοκρατίας επιβάλλεται να διατηρήσουν τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο στα πολιτικά πράγματα. 2021-12-08T13:56:02Z 2021-12-08T13:56:02Z 2021-06 http://hdl.handle.net/11610/22747 el_GR CC0 1.0 Παγκόσμια http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/ 114 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle Αισχύλος
αριστοκρατία
δημοκρατία
Aeschylus
aristocracy
democracy
Aeschylus
Democracy--Greece
Mythology, Greek, in literature
Tragedy
Aristocracy (Political science)--Greece--Athens--History
Τυροβούζης, Νικόλαος
Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title_full Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title_fullStr Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title_full_unstemmed Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title_short Η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του Αισχύλου: ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
title_sort η θέση της δημοκρατίας και της αριστοκρατίας στο έργο του αισχύλου ηρωισμός και πολιτικοί θεσμοί
topic Αισχύλος
αριστοκρατία
δημοκρατία
Aeschylus
aristocracy
democracy
Aeschylus
Democracy--Greece
Mythology, Greek, in literature
Tragedy
Aristocracy (Political science)--Greece--Athens--History
url http://hdl.handle.net/11610/22747
work_keys_str_mv AT tyrobouzēsnikolaos ēthesētēsdēmokratiaskaitēsaristokratiasstoergotouaischylouērōismoskaipolitikoithesmoi
AT tyrobouzēsnikolaos theroleofdemocracyandaristocracyinaeschylusheroismandpoliticalinstitutions