| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-227432025-03-17T09:14:20Z Παραστάσεις Αμαζόνων στα αρχαία νομίσματα: από την Αρχαϊκή έως την Ύστερη Ρωμαϊκή περίοδο Depictions of Amazons on ancient coins: from the Archaic to the Late Roman period Κοσμίδου, Ευτυχία Στεφανάκης, Εμμανουήλ Αμαζόνες αρχαία νομίσματα παραστάσεις Amazons ancient coins representations Coins, Ancient Amazons Women soldiers--Greece--History Coins, Roman Coins, Greek Εξέταση της εικονογραφικής κατάταξης των παραστάσεων με Αμαζόνες στα αρχαία νομίσματα και έρευνα των πιθανών συμβολισμών και των ιστορικών συγκυριών που οδήγησαν στην επιλογή του τύπου. Κατά τον 7ο αι. π.Χ., Έλληνες ταξιδευτές και έμποροι ήρθαν σε επαφή με νομαδικούς πληθυσμούς της Σκυθίας, ανάμεσα στους οποίους ζούσαν φιλοπόλεμες, ελεύθερες και ισότιμες με τους άνδρες, γυναίκες. Η πολεμοχαρής φύση τους γοήτευσε τόσο πολύ τους Έλληνες που επινόησαν την ιδέα των Αμαζόνων. Οι μύθοι τους εξιστορήθηκαν από πολλούς αρχαίους συγγραφείς και αποτέλεσαν δημοφιλές θέμα μεγάλου αριθμού έργων τέχνης σε όλον τον Ελληνορωμαϊκό κόσμο. Οι παραδόσεις δεν αναπτύχθηκαν γύρω από ένα μόνο μυθικό πυρήνα αλλά αποδομήθηκαν σε διαφορετικές ομάδες μύθων, με διαφορετικές πρωταγωνίστριες. Οι μύθοι των Αμαζόνων «κατασκευάστηκαν» από την αρχαϊκή έως και την ελληνιστική περίοδο, ενώ εμπλουτίστηκαν με νέες λεπτομέρειες κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής περιόδου. Πολλές Αμαζόνες «υιοθετήθηκαν» ως επώνυμες πόλεων, φαινόμενο που διακρίνεται για την ευρεία γεωγραφική αλλά και χρονική του διάδοση, από τα αρχαϊκά έως και τα ρωμαϊκά χρόνια. Η δημοτικότητα των Αμαζόνων γίνεται εμφανής και στα νομίσματα. Η μορφή τους, πιθανόν, αποτυπώνεται για πρώτη φορά σε νομίσματα της Ποτίδαιας και κάποιας αβέβαιης πόλης από την περιοχή της Θρακικής Χερσονήσου στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. Κατά τη διάρκεια της κλασικής εποχής, ο τύπος απαντά στην Ποτίδαια, τη Μυτιλήνη και σε πόλεις της Κιλικίας, ενώ κατά τα ελληνιστικά χρόνια, στην Κύμη, τις Κλαζομενές, τη Μεσημβρία, την Αμισό και τη Σινώπη. Από τον 1ο-3ο αι. μ.Χ., η χρήση του τύπου γνωρίζει ευρεία διάδοση σε νομίσματα και μετάλλια πολλών ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας, ενώ απαντά ακόμα και στην Πελοπόννησο. Στον 2ο- 3ο αι. μ.Χ., Αμαζόνες σε σύγκρουση με Έλληνες ήρωες εικονίζονται σε νομίσματα της Αιγύπτου, της Μοισίας, της Σάμου, της Βιθυνίας και του νομισματοκοπείου της Κολωνίας. Όμοιες παραστάσεις απαντούν και σε λίγα μετάλλια της Θράκης, της Μυσίας και του νομισματοκοπείου της Βέροιας που εντάσσονται χρονικά στον 3ο αι. μ.Χ., καθώς και σε contorniates του νομισματοκοπείου της Ρώμης που χρονολογούνται από τα μέσα του 3ου - αρχές 5 αι. μ.Χ. Η παρούσα εργασία εξετάζει την εικονογραφική κατάταξη των παραστάσεων με Αμαζόνες στα αρχαία νομίσματα και ερευνά τους πιθανούς συμβολισμούς και τις ιστορικές συγκυρίες που οδήγησαν στην επιλογή του τύπου. During the 7th c. B.C., Greek travelers and merchants came in contact with nomadic populations of Scythia among whom lived warlike, free and equal to men, women. Their warlike nature fascinated the Greeks so much that they invented the idea of the Amazons. Their myths were narrated by many ancient writers and became a popular theme of a large number of works of art throughout the Greco-Roman world. The traditions did not develop around a single mythical core, but were deconstructed into different groups of myths, with different protagonists. The myths of the Amazons were "constructed" from the Archaic to the Hellenistic period, while they were enriched with new details during the Roman period. Many Amazons were ‘‘adopted’’ as eponymouss of cities, a phenomenon distinguished for its wide geographical and time spread, from the Archaic to the Roman years. The popularity of the Amazons is also evident in the currencies. Their figure is probably imprinted for the first time on coins of Potidaea and some uncertain city from the region of Thracian Peninsula at the end of the 6th c. B.C. During the classical era, the type occurs in Potidaea, Mytilene and cities of Cilicia, while during the Hellenistic years, in Kyme, Klazomenai, Mesembria, Amisos and Sinope. From the 1st- 3rd c. A.D., the use of the type is widespread in coins and medals of many Greek cities in Asia Minor, while it even occurs in Peloponnesus. During the 2nd-3rd c. A.D., Amazons in conflict with Greek heroes are depicted on coins of Egypt, Moisia, Samos, Bithynia and the Mint of Cologne. Similar depictions occur in a few medals from Thrace, Mysia and the Mint of Veroia, dated to the 3rd c. A.D., as well as in contorniates of the Mint of Rome dated from of the 3rd - early 5th c. A.D. This thesis examines the iconographic classification of Amazon depictions on ancient coins and researches the possible symbolisms and historical circumstances that led to the choice of this type. ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ…………………………………………………………………7 ΠΕΡΙΛΗΨΗ-SUMMARY…………………………………………………………..8-9 ΕΙΣΑΓΩΓΗ…………………………………………………………………….…10-13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΑΜΑΖΟΝΕΣ: ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ – ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΣΕ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ Ι.1. Μυθολογία των Αμαζόνων – Εθνικές Αμαζόνες………………………….....14-20 Ι.2. Ονομαστές Αμαζόνες σε νομίσματα…………………………………………20-43 Ι.2.α. Επικές Αμαζόνες…………………………………………………………...21-26 Πενθεσίλεια……………………………………………………………….21-22 Ιππολύτη…………………………………………………………………..23-24 Αντιόπη……………………………………………………………..…….24-26 Ι.2.β. Επώνυμες Αμαζόνες………………………………….…………………….26-42 Σανάπη………………………………………………………………...……..26 Μύρινα……………………………………………………..……………..27-32 Κύμη……………………………...………………………………………32-35 Πιτάνη………………………………………………………….…………35-36 Μυτιλήνη……………………………………..…………………………..36-37 Έφεσος…………………………………………………..………………..37-39 Σμύρνη…………………………………………..………………………..39-42 Ι.2.γ. Αληθινές Αμαζόνες………………………………...……………………….42-43 Υψικράτεια………………………………………………………………..42-43 Ι.3. Απεικόνιση των Αμαζόνων σε νομίσματα……………………...……………43-58 Ι.3.α. Κόμμωση – Καλύμματα/Κοσμήματα Κεφαλής………………………...….43-50 Ι.3.β. Ενδυμασία/Υπόδηση………………………………………….……………51-54 Ι.3.γ. Οπλισμός……………………………………………………………………54-58 ΚΕΦΑΛΑΙΟ II: ΑΛΛΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΕ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΜΕ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΜΑΖΟΝΩΝ ΙΙ.1. Θεοί/Θεές………………………………………...………………………….59-68 Ποσειδών……………………………………………………………………..59 Αθηνά……………………………………………….………………………..60 Άρτεμη……………………………………………………………………60-61 Απόλλων………………………………………………………...……………62 Άρης………………………………………………………………………62-63 Δίας…………………………………………...………………………………63 Ίσις………………………………..………………………………………64-65 Κυβέλη……………………………………………………………………65-66 Νέμεσις……………………………………………….…………………..66-67 Ασκληπιός…………………………………………..………………………..67 Διόνυσος………………………………………………………………….67-68 Πισιδική…………………………………………………..…………………..68 ΙΙ.2. Ήρωες/Ηρωίδες…………………………………………….………………..68-69 Ήρωας Κύζικος………………………………………………………………68 Κόρη Σωτείρα……………………………………………...……………..68-69 Ήρωας………………………………………………………………………..69 Άτλαντας……………………………………………………………..………69 ΙΙ.3. Προσωποποιήσεις……………………………………………………………70-73 Νίκη…………………………………………………………………………..70 Ποταμός Μέλης…………………………………………………..…………..71 Τύχη……………………………………………………..………………..71-72 Ρωμαϊκή Σύγκλητος/Βουλή/Δήμος………………………………….……72-73 Ασία…………………………………………………………………………..73 ΚΕΦΑΛΑΙΟ IIΙ: ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ – ΧΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΔΟΣΗ ΙΙΙ.1. Κεφαλή Αμαζόνας………………………….………………………………75-80 ΙΙΙ.2. Προτομή Αμαζόνας…………………………………………………………80-86 ΙΙΙ.3. Όρθια Αμαζόνα……………………………………………………………86-102 ΙΙΙ.4. Καθιστή Αμαζόνα………………………,,………………………………102-104 ΙΙΙ.5. Γονατιστή Αμαζόνα………………………………….…………………..104-108 ΙΙΙ.6. Έφιππη Αμαζόνα……………………………………………….,………..108-110 ΙΙΙ.7. Ομόνοια…………………………………………………………………..110-119 ΙΙΙ.8. Αμαζόνα και Νίκη…………………………………………………...………..120 ΙΙΙ.9. Αμαζόνα και θεότητα/Ήρωας………………………………...………….120-122 ΙΙΙ.10. Ηρακλής και Ιππολύτη……………………………………...…………..122-128 ΙΙΙ.11. Αχιλλέας και Πενθεσίλεια………………………………...……………129-131 ΙΙΙ.12. Άλλο……………………………………………………………….……131-132 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙV: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΜΕ ΑΜΑΖΟΝΕΣ – ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ……………………………………………………...………133-151 ΚΕΦΑΛΑΙΟ V: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ……………………………..…………..152-157 ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ……………………………………….………………………….158 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ………………………………………………………………159-165 ΠΗΓΕΣ……………………………………………………………..…………..166-168 ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ………………………………………………………………..…..169 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ…………………………………………………………………..170 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΩΝ…………………………..………………….171-246 ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ…………………………………………..………………….247-251 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ……………………………….………252-276 ΠΙΝΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ………………………………………………...……….277-293 ΧΑΡΤΕΣ……………………………………………………………………….294-298 2021-12-08T13:55:34Z 2021-12-08T13:55:34Z 2021-06-14 http://hdl.handle.net/11610/22743 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 298 σ. application/pdf Ρόδος
|