| _version_ |
1828461782278078464
|
| author |
Αθανασίου, Χριστίνα
|
| author2 |
Ζάρρας, Νεκτάριος
|
| author_facet |
Ζάρρας, Νεκτάριος
Αθανασίου, Χριστίνα
|
| author_sort |
Αθανασίου, Χριστίνα
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Η παρούσα ΜΔΕ πραγματεύεται τη μελέτη του επιδαπέδιου ψηφιδωτού διακόσμου της Βασιλικής Γ, στην αρχαιολογική θέση της πρωτοχριστιανικής Ακρόπολης της Αμφίπολης. Ο στόχος της είναι διττός και διεπιστημονικός.
Πρώτον, στοχεύει στην εικονογραφική ανάλυση του ψηφιδωτού της προγράμματος μέσα από τη βιβλιογραφική έρευνα (Θεωρητικό Μέρος). Δεύτερον, στη μελέτη και τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάσταση διατήρησης τους, μέσα από τη μεθοδολογική καταγραφή τους σε φόρμες τεκμηρίωσης (Τεχνικό Μέρος).
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάλυση δύο τμημάτων, στο τετράγωνο κεντρικό διάχωρο του κεντρικού κλίτους με γεωμετρική παράσταση «κουκουνάρας – πυροστρόβιλου» και στην μοναδική επιδαπέδια ψηφιδωτή επιγραφή της Αμφίπολης, με παράλληλη συγκριτική μελέτη αντίστοιχων παραδειγμάτων. Τα τμήματα αυτά επιλέχθηκαν για τη μετέπειτα μελέτη και τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασης διατήρησης τους.
Η τεκμηρίωση βασίστηκε στη μακροσκοπική παρατήρηση και στα τεχνικά εγχειρίδια διεθνών ινστιτούτων. Έτσι, προέκυψαν οι Φόρμες Τεκμηρίωσης, οι οποίες μεταφράστηκαν, προσαρμόστηκαν και συμπληρώθηκαν γι αυτό το σκοπό. Τα παραπάνω εμπλουτίζονται και τεκμηριώνονται από φωτογραφικό υλικό και σχέδια, καθώς επίσης και από το Λεξικό Τεχνικών Όρων, που δημιουργήθηκε για την καλύτερη κατανόηση της τεχνικής ορολογίας.
Η εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα και τις ανάγκες που προκύπτουν, μέσα από το πρίσμα της Διαχείρισης της Πολιτιστικής Κληρονομίας και των αρχών και μεθόδων που διέπουν την ολιστική συντήρηση και την in situ διατήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων σε αρχαιολογικούς χώρους.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-22738
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2021
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-227382021-12-20T10:07:31Z Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους The mosaic pavements of the early christian Basilica C in Amphipolis: iconographic analysis and their in situ preservation Αθανασίου, Χριστίνα Ζάρρας, Νεκτάριος Αμφίπολη πρωτοχριστιανικά ψηφιδωτά δάπεδα διατήρηση τεκμηρίωση Amphipolis early christian mosaic pavements preservation documentation Mosaics, Early Christian Pavements, Mosaic Mosaics--Themes, motives Excavations (Archaeology)--Greece Amphipolis (Extinct city)--Antiquities Amphipolis Site (Greece) Η παρούσα ΜΔΕ πραγματεύεται τη μελέτη του επιδαπέδιου ψηφιδωτού διακόσμου της Βασιλικής Γ, στην αρχαιολογική θέση της πρωτοχριστιανικής Ακρόπολης της Αμφίπολης. Ο στόχος της είναι διττός και διεπιστημονικός. Πρώτον, στοχεύει στην εικονογραφική ανάλυση του ψηφιδωτού της προγράμματος μέσα από τη βιβλιογραφική έρευνα (Θεωρητικό Μέρος). Δεύτερον, στη μελέτη και τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάσταση διατήρησης τους, μέσα από τη μεθοδολογική καταγραφή τους σε φόρμες τεκμηρίωσης (Τεχνικό Μέρος). Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανάλυση δύο τμημάτων, στο τετράγωνο κεντρικό διάχωρο του κεντρικού κλίτους με γεωμετρική παράσταση «κουκουνάρας – πυροστρόβιλου» και στην μοναδική επιδαπέδια ψηφιδωτή επιγραφή της Αμφίπολης, με παράλληλη συγκριτική μελέτη αντίστοιχων παραδειγμάτων. Τα τμήματα αυτά επιλέχθηκαν για τη μετέπειτα μελέτη και τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασης διατήρησης τους. Η τεκμηρίωση βασίστηκε στη μακροσκοπική παρατήρηση και στα τεχνικά εγχειρίδια διεθνών ινστιτούτων. Έτσι, προέκυψαν οι Φόρμες Τεκμηρίωσης, οι οποίες μεταφράστηκαν, προσαρμόστηκαν και συμπληρώθηκαν γι αυτό το σκοπό. Τα παραπάνω εμπλουτίζονται και τεκμηριώνονται από φωτογραφικό υλικό και σχέδια, καθώς επίσης και από το Λεξικό Τεχνικών Όρων, που δημιουργήθηκε για την καλύτερη κατανόηση της τεχνικής ορολογίας. Η εργασία ολοκληρώνεται με τα συμπεράσματα και τις ανάγκες που προκύπτουν, μέσα από το πρίσμα της Διαχείρισης της Πολιτιστικής Κληρονομίας και των αρχών και μεθόδων που διέπουν την ολιστική συντήρηση και την in situ διατήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων σε αρχαιολογικούς χώρους. This dissertation refers to the study of the mosaic pavements decoration of Basilica C in the archaeological site of Early-Christian era Acropolis of Amphipolis. The objective is twofold and interdisciplinary. The first part of the dissertation includes the theoretical background referring to the history and revelation/exposure of Early-Christian monuments in the Acropolis of Amphipolis and its mosaic pavements (Theoretical Part). A detailed description per space of the Basilica C mosaic decoration is provided, highlighting the iconographic analysis of its two divisions. The geometrical pattern “Koukounara – pyrostrovilos”, pattern like guilloche or pine cone - spinning spiral or turbine, and the one and the singular the one and only inscription on the mosaic pavements of Amphipolis that were selected for further study and documentation of their pathology (Technical part). Τhe documentation of the existing state is based in the visual observation, and technical specialized handbooks of international institutes Hence, the Documentation Forms were created, translated, adjusted and completed for the purposes of the dissertation. The aforementioned content is further enriched with photographic archive and schemes, as well as with a Glossary of technical terminology that was created to support better understanding of the technical terminology. The dissertation concludes with outputs and points for further research under the prism of the Management of Cultural Heritage and the principles and methods that ensure a holistic maintenance and in situ preservation of floor mosaics in archeological sites. Πρόλογος – Ευχαριστίες 4 Βραχυγραφίες 11 Περίληψη 13 Abstract 14 Εισαγωγή 15 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 25 Κεφάλαιο 1ο 26 Ιστορικά στοιχεία της Ακρόπολης Αμφίπολης 26 1.1. Από τις Εννέα Οδούς στη «civita libera» Αμφίπολη 26 1.2. Από τη «Χριστιανική» Αμφίπολη ως το Yenikôy 30 Κεφάλαιο 2ο 32 Η εύρεση της «Χριστιανικής» Αμφίπολης 32 2.1. Η παλαιοχριστιανική οχύρωση της Αμφίπολης 32 2.2. Η μνημειακή τοπογραφία της «Χριστιανικής» Αμφίπολης 33 2.3. Το χρονικό των ανασκαφών της «Χριστιανικής» Αμφίπολης 35 2.3.1. Πρώτη ανασκαφική περίοδος (1920) 35 2.3.2. Δεύτερη ανασκαφική περίοδος (1959-1961) 35 2.3.3. Τρίτη ανασκαφική περίοδος (1962-1981) 36 2.3.4. Τέταρτη ανασκαφική περίοδος (1988-1996) 37 2.3.5. Πέμπτη ανασκαφική περίοδος (2019-2023) 38 Κεφάλαιο 3ο 40 Η τέχνη των ψηφιδωτών δαπέδων στα πρωτοχριστιανικά εκκλησιαστικά κτήρια _ Το παράδειγμα της Αμφίπολης 40 3.1. Η τέχνη των ψηφιδωτών δαπέδων κατά την ύστερη αρχαιότητα 40 3.2. Το εικονιστικό θεματολόγιο και η διάταξη του στο χώρο 41 3.3. Τα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Αμφίπολης και ο ψηφιδωτός τους διάκοσμος 43 3.3.1. Βασιλική Α 44 3.3.2. Βασιλική Β 45 3.3.3. Βασιλική Γ 46 3.3.4. Βασιλική Δ 49 3.3.5. Περίκεντρος Ναός Ε 50 3.3.6. Οικίες Α & Β 51 Κεφάλαιο 4ο 53 Εικονογραφική ανάλυση των ψηφιδωτών δαπέδων της Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως 53 4.1. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του κεντρικού κλίτους (5ος αι. μ.Χ.) 54 4.1.1. Ο «πυροστρόβιλος» της Αμφίπολης 55 4.1.2. Συγκριτικά παραδείγματα του μοτίβου της «κουκουνάρας -πυροστρόβιλου». 56 4.2. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του νάρθηκα (5ος αι. μ.Χ) 59 4.3. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος των πλάγιων κλιτών (6ος αι. μ.Χ) 60 4.4. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος της Δ. και Ν. στοάς του αιθρίου (6ος αι. μ.Χ) 61 4.4.1. Η ψηφιδωτή επιγραφή της Δ. στοάς του αιθρίου 62 4.4.2. Συγκριτικά παραδείγματα ψηφιδωτών αναθηματικών επιγραφών σε πρωτοχριστιανικά εκκλησιαστικά κτήρια του ελλαδικού χώρου. 64 4.5. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος του Προσκτίσματος στη ΝΔ. γωνία του αιθρίου (6ος αι.) 66 4.6. Τα «χοντρά ψηφιδωτά» της Βασιλικής Γ 67 ΤΕΧΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 68 Κεφάλαιο 5ο 69 Εισαγωγή στην τεχνολογία κατασκευής και την παθολογία των ψηφιδωτών δαπέδων 69 5.1. Τεχνολογία κατασκευής ψηφιδωτών δαπέδων 69 5.1.1. Η στρωματογραφία και η τεχνική προπαρασκευής της 70 5.1.2. Τα κονιάματα 73 5.1.3. Τα υλικά ψήφωσης 73 5.2. Φθορά ψηφιδωτών δαπέδων 74 5.2.1. Παράγοντες φθοράς ψηφιδωτών δαπέδων 75 Κεφάλαιο 6ο 77 Η in situ διατήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων της Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως_ Διάγνωση και τεκμηρίωση 77 6.1. Προηγούμενες επεμβάσεις συντήρησης στα ψηφιδωτά δάπεδα της Βασιλικής Γ 77 6.2. Υφιστάμενη κατάσταση διατήρησης ψηφιδωτών δαπέδων (Παθολογία) 81 Κεφάλαιο 7ο 83 Μεθοδολογία τεκμηρίωσης της κατάστασης διατήρησης των δύο τμημάτων ψηφιδωτού δαπέδου της Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως 83 7.1. Στοιχεία ταυτοποίησης ψηφιδωτών 84 7.2. Προηγούμενες επεμβάσεις 88 7.3. Αξιολόγηση υφιστάμενης κατάστασης 90 7.4. Σχεδιαστική και φωτογραφική τεκμηρίωση 91 ΦΟΡΜΕΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ 92 MOSAIC ID: ΑA / Γ / 3/ 001 82 MOSAIC ID : ΑA / Γ / 7 / 002 109 Συμπεράσματα 131 Βιβλιογραφία 139 ΛΕΞΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΡΩΝ 151 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΕΙΚΟΝΩΝ 161 ΠΙΝΑΚΑΣ Α 191 2021-12-08T13:54:58Z 2021-12-08T13:54:58Z 2021-09-24 http://hdl.handle.net/11610/22738 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 212 σ. application/pdf Ρόδος
|
| spellingShingle |
Αμφίπολη
πρωτοχριστιανικά ψηφιδωτά δάπεδα
διατήρηση
τεκμηρίωση
Amphipolis
early christian mosaic pavements
preservation
documentation
Mosaics, Early Christian
Pavements, Mosaic
Mosaics--Themes, motives
Excavations (Archaeology)--Greece
Amphipolis (Extinct city)--Antiquities
Amphipolis Site (Greece)
Αθανασίου, Χριστίνα
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title |
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title_full |
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title_fullStr |
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title_full_unstemmed |
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title_short |
Τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής Βασιλικής Γ Αμφιπόλεως: εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| title_sort |
τα ψηφιδωτά δάπεδα της πρωτοχριστιανικής βασιλικής γ αμφιπόλεως εικονογραφική ανάλυση και η in situ διατήρησή τους
|
| topic |
Αμφίπολη
πρωτοχριστιανικά ψηφιδωτά δάπεδα
διατήρηση
τεκμηρίωση
Amphipolis
early christian mosaic pavements
preservation
documentation
Mosaics, Early Christian
Pavements, Mosaic
Mosaics--Themes, motives
Excavations (Archaeology)--Greece
Amphipolis (Extinct city)--Antiquities
Amphipolis Site (Greece)
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/22738
|
| work_keys_str_mv |
AT athanasiouchristina tapsēphidōtadapedatēsprōtochristianikēsbasilikēsgamphipoleōseikonographikēanalysēkaiēinsitudiatērēsētous
AT athanasiouchristina themosaicpavementsoftheearlychristianbasilicacinamphipolisiconographicanalysisandtheirinsitupreservation
|