Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών

Οι κάτοικοι της Κρήτης ήδη από τη Νεολιθική και Προανακτορική περίοδο έχουν την ανάγκη να θάβουν τους νεκρούς τους. Η πρακτική της ταφής σταδιακά κατέστη θεμελιώδης διαδικασία, την οποία οι ζωντανοί πιθανώς ταύτισαν με την μνήμη και την τιμή προς το πνεύμα του εκλιπόντος. Η τιμή προς τον νεκρό/τη νε...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Δρεμέτσικα, Βασιλεία
Other Authors: Μηνά, Μαρία
Language:el_GR
Published: 2021
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/22734
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460271207710720
author Δρεμέτσικα, Βασιλεία
author2 Μηνά, Μαρία
author_facet Μηνά, Μαρία
Δρεμέτσικα, Βασιλεία
author_sort Δρεμέτσικα, Βασιλεία
collection DSpace
description Οι κάτοικοι της Κρήτης ήδη από τη Νεολιθική και Προανακτορική περίοδο έχουν την ανάγκη να θάβουν τους νεκρούς τους. Η πρακτική της ταφής σταδιακά κατέστη θεμελιώδης διαδικασία, την οποία οι ζωντανοί πιθανώς ταύτισαν με την μνήμη και την τιμή προς το πνεύμα του εκλιπόντος. Η τιμή προς τον νεκρό/τη νεκρή πιθανώς διαφαινόταν μέσω της διεξαγωγής τελετουργικών πρακτικών, οι οποίες θα πρέπει να διέφεραν από κοινότητα σε κοινότητα. Με το πέρασμα του χρόνου η πρακτική του ενταφιασμού και οι πρακτικές που την ακολουθούσαν, συσχετίστηκαν με τη θρησκεία της εκάστοτε κοινωνίας και τη λατρεία των προγόνων της. Βέβαια, αναπάντητο μένει το ερώτημα, αν η λατρεία απευθυνόταν στους προγόνους ή σε κάποια θεότητα. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνήσει τη σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων στα ταφικά περιβάλλοντα της Μεσαράς, του Μόχλου και των Γουρνιών κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο και τη συσχέτισή τους με το ταφικό τελετουργικό. Η συσχέτιση αυτή εκλείπει από σχετικές μελέτες, γεγονός που καταδεικνύει την αναγκαιότητα της έρευνας. Για τη συλλογή των ερευνητικών δεδομένων, δηλαδή των αντικειμένων, χρησιμοποιήθηκαν δευτερογενείς πηγές πληροφόρησης και για την αξιολόγηση και ερμηνεία τους χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της κριτικής αναθεώρησης. Ως ερευνητικό εργαλείο επιλέχθηκε η από-υλοποίηση και επανυλοποίηση των ανασκαφικών δεδομένων. Τα αποτελέσματα, τα οποία ανέκυψαν αποκαλύπτουν ότι οι κάτοικοι της Προανακτορικής Κρήτης, αν και διαφέρουν σε τοπικό και κοινοτικό επίπεδο νοιάζονται για τους νεκρούς και την κτέρισή τους και πιθανώς παρουσιάζουν έναν κοινό πυρήνα αντιλήψεων σε θέματα που αφορούν τον θάνατο, τη μεταθανάτια ζωή, τα πνεύματα των θανόντων, τις ιδεολογίες θρησκευτικού και κοσμολογικού χαρακτήρα και το ταφικό τελετουργικό. Όπως διαπιστώνεται από την έρευνα, οι τάφοι αποτελούν τους πρώτους ιερούς χώρους των Μινωιτών, το νεκρό άτομο λειτουργεί ως το πρώτο λατρευτικό «αντικείμενο» και ο θάνατος αποτελεί το πρώτο σημείο δημιουργίας κοσμολογικών και θρησκευτικών ιδεολογιών. Τα αντικείμενα που ανευρίσκονται στα ταφικά σύνολα παρουσιάζουν μία κάποιας μορφής τυποποίηση και συνιστούν απόρροια της διαλογής και τοποθέτησης των ζώντων προσώπων. Συνεπώς, μπορεί να ανήκαν ή να μην ανήκαν στο νεκρό άτομο. Τα αντικείμενα στην πλειοψηφία τους έχουν κοσμική, τελετουργική, αλλά και ταφική χρήση. Η χρηστικότητά τους αλλάζει κάθε φορά που μεταβάλλεται το πλαίσιο χρήσης και τοποθέτησής τους σε πραγματικό ή/και συμβολικό επίπεδο. Συνεπώς, δεν παίζει ρόλο ο λόγος κατασκευής ενός αντικειμένου, αλλά ο ρόλος που θα επιτελέσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τα αντικείμενα που ανασύρονται από τους τάφους δεν αποτελούν απλώς κτερίσματα, αλλά δρώντα στοιχεία που κατοπτρίζουν την πολυπλοκότητα, τις αλληλεξαρτήσεις και την εξέλιξη των κοινωνιών από όπου προέρχονται και πιθανώς είχαν την ίδια σημασία στο ταφικό τελετουργικό των υπό εξέταση περιοχών.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-22734
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2021
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-227342021-12-20T08:45:39Z Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών Δρεμέτσικα, Βασιλεία Μηνά, Μαρία θρησκεία κεραμική κτέριση νεκροταφεία Γουρνιών νεκροταφεία Μεσαράς νεκροταφεία Μόχλου τελετουργία ταφικό τελετουργικό religion ceramics endowment Gournia cemeteries Messara cemeteries Mochlos cemeteries ritual burial ritual Minoans--Greece--Crete Rites and ceremonies Tombs--Greece--Crete Excavations (Archaeology)--Greece--Crete Pottery, Minoan--Greece--Crete Grave goods--Greece--Crete Οι κάτοικοι της Κρήτης ήδη από τη Νεολιθική και Προανακτορική περίοδο έχουν την ανάγκη να θάβουν τους νεκρούς τους. Η πρακτική της ταφής σταδιακά κατέστη θεμελιώδης διαδικασία, την οποία οι ζωντανοί πιθανώς ταύτισαν με την μνήμη και την τιμή προς το πνεύμα του εκλιπόντος. Η τιμή προς τον νεκρό/τη νεκρή πιθανώς διαφαινόταν μέσω της διεξαγωγής τελετουργικών πρακτικών, οι οποίες θα πρέπει να διέφεραν από κοινότητα σε κοινότητα. Με το πέρασμα του χρόνου η πρακτική του ενταφιασμού και οι πρακτικές που την ακολουθούσαν, συσχετίστηκαν με τη θρησκεία της εκάστοτε κοινωνίας και τη λατρεία των προγόνων της. Βέβαια, αναπάντητο μένει το ερώτημα, αν η λατρεία απευθυνόταν στους προγόνους ή σε κάποια θεότητα. Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να διερευνήσει τη σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων στα ταφικά περιβάλλοντα της Μεσαράς, του Μόχλου και των Γουρνιών κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο και τη συσχέτισή τους με το ταφικό τελετουργικό. Η συσχέτιση αυτή εκλείπει από σχετικές μελέτες, γεγονός που καταδεικνύει την αναγκαιότητα της έρευνας. Για τη συλλογή των ερευνητικών δεδομένων, δηλαδή των αντικειμένων, χρησιμοποιήθηκαν δευτερογενείς πηγές πληροφόρησης και για την αξιολόγηση και ερμηνεία τους χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της κριτικής αναθεώρησης. Ως ερευνητικό εργαλείο επιλέχθηκε η από-υλοποίηση και επανυλοποίηση των ανασκαφικών δεδομένων. Τα αποτελέσματα, τα οποία ανέκυψαν αποκαλύπτουν ότι οι κάτοικοι της Προανακτορικής Κρήτης, αν και διαφέρουν σε τοπικό και κοινοτικό επίπεδο νοιάζονται για τους νεκρούς και την κτέρισή τους και πιθανώς παρουσιάζουν έναν κοινό πυρήνα αντιλήψεων σε θέματα που αφορούν τον θάνατο, τη μεταθανάτια ζωή, τα πνεύματα των θανόντων, τις ιδεολογίες θρησκευτικού και κοσμολογικού χαρακτήρα και το ταφικό τελετουργικό. Όπως διαπιστώνεται από την έρευνα, οι τάφοι αποτελούν τους πρώτους ιερούς χώρους των Μινωιτών, το νεκρό άτομο λειτουργεί ως το πρώτο λατρευτικό «αντικείμενο» και ο θάνατος αποτελεί το πρώτο σημείο δημιουργίας κοσμολογικών και θρησκευτικών ιδεολογιών. Τα αντικείμενα που ανευρίσκονται στα ταφικά σύνολα παρουσιάζουν μία κάποιας μορφής τυποποίηση και συνιστούν απόρροια της διαλογής και τοποθέτησης των ζώντων προσώπων. Συνεπώς, μπορεί να ανήκαν ή να μην ανήκαν στο νεκρό άτομο. Τα αντικείμενα στην πλειοψηφία τους έχουν κοσμική, τελετουργική, αλλά και ταφική χρήση. Η χρηστικότητά τους αλλάζει κάθε φορά που μεταβάλλεται το πλαίσιο χρήσης και τοποθέτησής τους σε πραγματικό ή/και συμβολικό επίπεδο. Συνεπώς, δεν παίζει ρόλο ο λόγος κατασκευής ενός αντικειμένου, αλλά ο ρόλος που θα επιτελέσει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Τα αντικείμενα που ανασύρονται από τους τάφους δεν αποτελούν απλώς κτερίσματα, αλλά δρώντα στοιχεία που κατοπτρίζουν την πολυπλοκότητα, τις αλληλεξαρτήσεις και την εξέλιξη των κοινωνιών από όπου προέρχονται και πιθανώς είχαν την ίδια σημασία στο ταφικό τελετουργικό των υπό εξέταση περιοχών. 2021-12-08T13:54:25Z 2021-12-08T13:54:25Z 2021-08-29 http://hdl.handle.net/11610/22734 el_GR Default License 267 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle θρησκεία
κεραμική
κτέριση
νεκροταφεία Γουρνιών
νεκροταφεία Μεσαράς
νεκροταφεία Μόχλου
τελετουργία
ταφικό τελετουργικό
religion
ceramics
endowment
Gournia cemeteries
Messara cemeteries
Mochlos cemeteries
ritual
burial ritual
Minoans--Greece--Crete
Rites and ceremonies
Tombs--Greece--Crete
Excavations (Archaeology)--Greece--Crete
Pottery, Minoan--Greece--Crete
Grave goods--Greece--Crete
Δρεμέτσικα, Βασιλεία
Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title_full Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title_fullStr Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title_full_unstemmed Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title_short Η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της Κρήτης κατά την Πρωτομινωική και Μεσομινωική Ι περίοδο: η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της Μεσαράς και των νεκροταφείων του Μόχλου και των Γουρνιών
title_sort η σημασία της κεραμικής και των άλλων κτερισμάτων σε ταφικά περιβάλλοντα της κρήτης κατά την πρωτομινωική και μεσομινωική ι περίοδο η περίπτωση των νεκροταφείων των θολωτών τάφων της μεσαράς και των νεκροταφείων του μόχλου και των γουρνιών
topic θρησκεία
κεραμική
κτέριση
νεκροταφεία Γουρνιών
νεκροταφεία Μεσαράς
νεκροταφεία Μόχλου
τελετουργία
ταφικό τελετουργικό
religion
ceramics
endowment
Gournia cemeteries
Messara cemeteries
Mochlos cemeteries
ritual
burial ritual
Minoans--Greece--Crete
Rites and ceremonies
Tombs--Greece--Crete
Excavations (Archaeology)--Greece--Crete
Pottery, Minoan--Greece--Crete
Grave goods--Greece--Crete
url http://hdl.handle.net/11610/22734
work_keys_str_mv AT dremetsikabasileia ēsēmasiatēskeramikēskaitōnallōnkterismatōnsetaphikaperiballontatēskrētēskatatēnprōtominōikēkaimesominōikēiperiodoēperiptōsētōnnekrotapheiōntōntholōtōntaphōntēsmesaraskaitōnnekrotapheiōntoumochloukaitōngourniōn