| _version_ |
1828462288131063808
|
| author |
Ρούσσος, Ηλίας
|
| author2 |
Συρόπουλος, Σπυρίδων
|
| author_facet |
Συρόπουλος, Σπυρίδων
Ρούσσος, Ηλίας
|
| author_sort |
Ρούσσος, Ηλίας
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Αρχαιολογία Ανατολικής Μεσογείου από την Προϊστορική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή» του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ως μεταπτυχιακή εργασία ειδίκευσης.
Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να συμβάλει στα όσα γνωρίζουμε από τη μέχρι τώρα έρευνα για τα επαναστατικά και μεσσιανικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου, μέσα από τη μελέτη της περίπτωσης του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης. Το κίνητρο της παρούσας έρευνας μου δόθηκε από τις σπουδές μου στη Θεολογία, καθώς και στο επιστημονικό ενδιαφέρον για τις απαρχές και την ανάπτυξη του μεσσιανικού και προφητικού κινήματος του Αρχαίου Ισραήλ και τις συνακόλουθες επιδράσεις του στη μετέπειτα ιστορική εξέλιξη, σφραγίζοντας κι αυτές την πνευματική και ιδεολογική πορεία του Δυτικού κόσμου.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-22711
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2021
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-227112025-03-17T09:10:47Z Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης Messianic and revolutionary movements of the Hellenistic World and their subsequent influences during Late Antiquity in the Mediterranean: the case of Cleomenes III of Sparta Ρούσσος, Ηλίας Συρόπουλος, Σπυρίδων Κλεομένης Γ΄ Σπάρτη Αλεξάνδρεια Μεσσιανισμός Sparta Alexandria Messianism Kleoménis G Hellenism Social movements Sparta (Extinct city)--History Mediterranean Region--History Η εργασία αυτή εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών: «Αρχαιολογία Ανατολικής Μεσογείου από την Προϊστορική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα: Ελλάδα, Αίγυπτος, Εγγύς Ανατολή» του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ως μεταπτυχιακή εργασία ειδίκευσης. Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να συμβάλει στα όσα γνωρίζουμε από τη μέχρι τώρα έρευνα για τα επαναστατικά και μεσσιανικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου, μέσα από τη μελέτη της περίπτωσης του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης. Το κίνητρο της παρούσας έρευνας μου δόθηκε από τις σπουδές μου στη Θεολογία, καθώς και στο επιστημονικό ενδιαφέρον για τις απαρχές και την ανάπτυξη του μεσσιανικού και προφητικού κινήματος του Αρχαίου Ισραήλ και τις συνακόλουθες επιδράσεις του στη μετέπειτα ιστορική εξέλιξη, σφραγίζοντας κι αυτές την πνευματική και ιδεολογική πορεία του Δυτικού κόσμου. Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια παρουσίαση των επαναστατικών και μεσσιανικών κινημάτων του Ελληνιστικού Κόσμου μέσα από τη μελέτη της περίπτωσης του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης. Η σύζευξη των αρχαϊκών πολιτικών δομών και παραδόσεων του Λυκούργου, καθώς και των ιδιαίτερων κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών της Σπάρτης, συντέλεσε στη συγκρότηση του επαναστατικού κινήματος της εποχής των ριζοσπαστών βασιλιάδων Άγι Δ΄ και Κλεομένη Γ΄. Η εμπειρία της αποτυχίας του Άγι Δ΄ δίδαξε ποικιλοτρόπως τον Κλεομένη Γ΄ και περιφρούρησε αποτελεσματικότερα τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις του, προσπαθώντας να τις επεκτείνει σε ολόκληρη την Πελοπόννησο. Οι Αχαιοί με επικεφαλής τον Άρατο –εκπροσωπώντας τους αριστοκράτες της Πελοποννήσου– μετά τις ήττες τους από τον Κλεομένη, συμμάχησαν με τους αλλοτινούς εχθρούς τους Μακεδόνες υπό τον Αντίγονο Δώσωνα και αναμετρήθηκαν με τους Σπαρτιάτες του Κλεομένη, στη Σελλασία το 222 π. Χ., όπου και τους συντρίβουν. Στη Μάχη της Σελλασίας επισφραγίζεται το οριστικό τέλος της κλασικής ελληνικής αρχαιότητας και μαζί της χάνεται κάθε ελπίδα επανάκαμψής της κάτω από νέες συγκυρίες. Γίνεται επίσης αναφορά σε μεταγενέστερα επαναστατικά κινήματα όπως του Νάβι στη Σπάρτη, που στηρίχθηκε στην παρακαταθήκη του Κλεομένη και του Αριστόνικου στη Μικρά Ασία, που βασίστηκε στους Ουτοπιστές συγγραφείς. Στη συνέχεια, ο ηττημένος Κλεομένης μαζί με λιγοστούς συντρόφους του καταφεύγει στην Αλεξάνδρεια, προσβλέποντας στην αρωγή των συμμάχων του Πτολεμαίων. Στην Αίγυπτο οι προσδοκίες του Κλεομένη διαψεύδονται και καταλήγει υπό περιορισμό, όπου διαφεύγει και σε μια απέλπιδα προσπάθεια να οργανώσει εξέγερση των κατοίκων της Αλεξάνδρειας αποτυγχάνει και αυτοκτονεί με τους συντρόφους του. Το νεκρό σώμα του Κλεομένη διαπομπεύεται και αναρτάται πάνω σε σταυρό προς παραδειγματισμό του όχλου της Αλεξάνδρειας. Οι Αλεξανδρινοί όμως θα ανάγουν τον Κλεομένη από τη σφαίρα των ηρώων στη σφαίρα του Μεσσία, κάτω από την επιρροή της ώσμωσης της εβραϊκής μεσσιανικής διδασκαλίας με την αιγυπτιακή θεολογία. Σε αυτό το σημείο ερευνάται η διείσδυση του μεσσιανισμού στην ελληνιστική σκέψη διά μέσου της υπόθεσης του Κλεομένη. Η «συνάντηση» του εβραϊκού μεσσιανισμού, των επαναστατικών πολιτικών ιδεών, της ελληνικής μυθολογίας και της αιγυπτιακής θεολογίας του Όσιρι εντός της πολυπολιτισμικής χοάνης της Αλεξάνδρειας, διευκόλυνε κατά πολύ την επίδραση και την απήχηση κατοπινών μεσσιανικών κινημάτων στη Μεσόγειο του Ελληνορωμαϊκού Κόσμου. ΠΡΟΛΟΓΟΣ – ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ vii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xi ΒΡΑΧΥΓΡΑΦΙΕΣ xiii ΠΕΡΙΛΗΨΗ xv ABSTRACT xvi ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 Το κλασικό πνεύμα της Σπάρτης και η θέση της στον Ελληνικό Κόσμο 1 I. Η νομοθεσία του Λυκούργου και η «σπαρτιατική χίμαιρα» 1 II. Κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα της Σπάρτης και προσπάθειες ανατροπής της Λυκούργειας παράδοσης 7 1 Οι απαρχές του επαναστατικού κινήματος και ο πολυκύμαντος 3ος αι. π. Χ. στη Σπάρτη 17 1.1 Οι ιστορικές πηγές της περιόδου της βασιλείας Άγι Δ΄ και Κλεομένη Γ΄ 17 1.2 Η πολιτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση στη Σπάρτη και στον Ελληνικό Kόσμο έως τον 3ο αι. π. Χ. 26 1.3 Η εσωτερική κατάσταση στην Ελληνιστική Σπάρτη τον 3ο αι. π. Χ. και το διεθνές περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου 32 1.4 Ο Άγις Δ΄ ως πρόδρομος του επαναστατικού κινήματος του Κλεομένη Γ΄ 40 2 Το απόγειο του επαναστατικού κινήματος της Σπάρτης την εποχή του Κλεομένη Γ΄ και η εμφάνιση άλλων ανατρεπτικών κινημάτων στον ευρύτερο Ελληνιστικό Kόσμο 58 2.1 Η πολιτική και το έργο του ριζοσπάστη βασιλιά της Σπάρτης Κλεομένη Γ΄ 58 2.2 Το επαναστατικό κίνημα του Κλεομένη Γ΄ συνταράσσει την Πελοπόννησο και η τελική αναμέτρηση στην κρίσιμη Μάχη της Σελλασίας το 222 π. Χ. 85 2.3 Άλλα επαναστατικά κινήματα της Ελληνιστικής Περιόδου στην Πελοπόννησο και στη Μικρά Ασία 110 3 Αλληλεπιδράσεις των μεσσιανικών και επαναστατικών κινημάτων στη Μεσόγειο κατά την Ελληνιστική Εποχή μέσα από την περίπτωση της Αλεξάνδρειας 130 3.1 Ο τελευταίος σταθμός του Κλεομένη στην Αλεξάνδρεια και το τραγικό τέλος του 130 3.2 Η πόλη της Αλεξάνδρειας ως σταυροδρόμι του Ελληνικού, του Αιγυπτιακού και του Ιουδαϊκού πολιτισμού 149 3.3 Το φαινόμενο του Εβραϊκού Μεσσιανισμού 165 3.4 Σχέσεις των Αποκαλυπτικών και των Βιβλικών κειμένων με τα μεσσιανικά κινήματα 174 ΕΠΙΛΟΓΟΣ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 185 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 190 Ι. Αρχαίες Πηγές 190 ΙΙ. Άρθρα –Βιβλία –Μελέτες 191 ΙΙΙ. Ψηφιακές Πηγές 202 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΚΑΙ ΧΑΡΤΩΝ 204 2021-12-08T13:51:21Z 2021-12-08T13:51:21Z 2019-09-30 http://hdl.handle.net/11610/22711 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 222 σ. application/pdf Ρόδος
|
| spellingShingle |
Κλεομένης Γ΄
Σπάρτη
Αλεξάνδρεια
Μεσσιανισμός
Sparta
Alexandria
Messianism
Kleoménis G
Hellenism
Social movements
Sparta (Extinct city)--History
Mediterranean Region--History
Ρούσσος, Ηλίας
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title |
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title_full |
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title_fullStr |
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title_full_unstemmed |
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title_short |
Μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του Ελληνιστικού Κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την Ύστερη Αρχαιότητα στη Μεσόγειο: η περίπτωση του Κλεομένη Γ΄ της Σπάρτης
|
| title_sort |
μεσσιανικά και επαναστατικά κινήματα του ελληνιστικού κόσμου και συνακόλουθες επιδράσεις τους κατά την ύστερη αρχαιότητα στη μεσόγειο η περίπτωση του κλεομένη γ΄ της σπάρτης
|
| topic |
Κλεομένης Γ΄
Σπάρτη
Αλεξάνδρεια
Μεσσιανισμός
Sparta
Alexandria
Messianism
Kleoménis G
Hellenism
Social movements
Sparta (Extinct city)--History
Mediterranean Region--History
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/22711
|
| work_keys_str_mv |
AT roussosēlias messianikakaiepanastatikakinēmatatouellēnistikoukosmoukaisynakolouthesepidraseistouskatatēnysterēarchaiotētastēmesogeioēperiptōsētoukleomenēgtēsspartēs
AT roussosēlias messianicandrevolutionarymovementsofthehellenisticworldandtheirsubsequentinfluencesduringlateantiquityinthemediterraneanthecaseofcleomenesiiiofsparta
|