Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου

Η οικογένεια είναι μια κοινωνική ομάδα, η οποία σχετίζεται με την καταγωγή, τη συγγένεια αλλά και την κοινωνικοποίηση των νέων. Με τον όρο οικογένεια συνδέονται δύο έννοιες, η δομή και η λειτουργία. Τα μέλη της οικογένειας είναι η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέρφια. Αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες προσωπι...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Βαρβαδούκα, Ειρήνη
Other Authors: Κατσαδώρος, Γεώργιος
Language:el_GR
Published: 2021
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/22561
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828461301353938944
author Βαρβαδούκα, Ειρήνη
author2 Κατσαδώρος, Γεώργιος
author_facet Κατσαδώρος, Γεώργιος
Βαρβαδούκα, Ειρήνη
author_sort Βαρβαδούκα, Ειρήνη
collection DSpace
description Η οικογένεια είναι μια κοινωνική ομάδα, η οποία σχετίζεται με την καταγωγή, τη συγγένεια αλλά και την κοινωνικοποίηση των νέων. Με τον όρο οικογένεια συνδέονται δύο έννοιες, η δομή και η λειτουργία. Τα μέλη της οικογένειας είναι η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέρφια. Αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες προσωπικότητες, αλλά μέλη ενός συνόλου μεταξύ των οποίων υπάρχει αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση. Ιδιαίτερη θέση ανάμεσά τους κατέχει η μητέρα. Ο ρόλος της μητέρας, άλλωστε, ποικίλλει ανάλογα με την εποχή, τον πολιτισμό και την κοινωνική τάξη. Γι’ αυτό, θα διερευνηθεί «η μητέρα» ως πρόσωπο, ο κοινωνικός της ρόλος, η θέση της στην οικογένεια, οι σχέσεις της με τα μέλη της πυρηνικής και της ευρύτερης οικογένειας. Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τη διαμόρφωση των ρόλων και των σχέσεων ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Ένας από αυτούς- που θα αναδειχθεί σ’ αυτή την εργασία- είναι και η παράδοση και ο λαϊκός πολιτισμός. Τα λαϊκά παραμύθια καθώς και τα δημοτικά τραγούδια αποτελούν βασικές εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού. Ο θεσμός της οικογένειας, τα μέλη της οικογένειας, οι σχέσεις τους, η θέση της μητέρας μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο, φυσικό και υπερφυσικό, όπως αυτά αναδεικνύονται κατά την εξέλιξη των παραμυθικών αφηγήσεων, θα συζητηθούν σ’ αυτή την εργασία. Συγκεκριμένα, θα παρουσιαστούν πώς αυτές οι σχέσεις και οι ρόλοι και κυρίως της μητέρας εμφανίζονται μέσα στα παραμύθια και στα δημοτικά τραγούδια και τις επιδράσεις που έχουν στους ήρωες των λαϊκών αυτών δημιουργημάτων στα πλαίσια της αφήγησης. Ακολούθως, με τη ερευνητική μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου, η εργασία επικεντρώνεται στα παραμύθια και τα δημοτικά τραγούδια μιας νησιωτικής περιοχής, του Ν. Σάμου, και πως αυτά τα δημιούργημα, απηχούν στη δυναμική των εποχών και των κοινωνιών που τα γέννησαν και τα διατήρησαν. Οι απόψεις θα βασιστούν: 1)στη συλλογή παραμυθιών που χρησιμοποιήθηκαν στη Σάμο και καταγράφηκαν στο τρίτομο έργο των Μ. Γ. Μερακλή και Μ.Γ.Βαρβούνη, 2002. 2)στις καταγραφές δημοτικών τραγουδιών της Δόμνας Σαμίου και της Παρασκευής Κανελλάτου και 3) στα αποτελέσματα μιας ποιοτικής έρευνας. Έτσι, εκτός από τις παρατηρήσεις, δηλαδή, που θα βασιστούν στη σχετική βιβλιογραφία, θα παρουσιαστούν τα στάδια και τα συμπεράσματα μιας ποιοτικής έρευνας που θα γίνει με τη βοήθεια ημιδομημένων συνεντεύξεων. Τα ερωτήματα των συνεντεύξεων σχετίζονται με το περιεχόμενο των παραμυθιών και των δημοτικών τραγουδιών της Σάμου, τη θέση της μητέρας σ’ αυτά, τις αλλαγές τους στο πέρασμα του χρόνου, καθώς και τη θέση των παραμυθιών στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων ενηλίκων και παιδιών τότε και τώρα και την επίδρασή τους στη διαμόρφωση των προτύπων ζωής και της προσωπικότητας τους. Η ανάλυση των απαντήσεων φωτίζει τα ερωτήματα και οδηγεί σε συμπεράσματα σχετικά με τα παραπάνω ερωτήματα. Το κεφάλαιο της έρευνας ολοκληρώνεται με μια σύντομη αναφορά στους περιορισμούς της έρευνας, καθώς και στις προοπτικές που υπάρχουν για επέκταση της έρευνας και σε άλλα θέματα που αναδεικνύονται κατά τη μελέτη των παραμυθιών ή στα παραμύθια άλλων νησιών. Ακολουθούν συνολικά συμπεράσματα από τη σύνδεση του θεωρητικού και του εμπειρικού μέρους καθώς και προτάσεις σχετικές με την αξιοποίηση του παραμυθιού στην ανάδειξη του ρόλου της μητέρας και της αξίας της οικογένειας, αλλά και τη σημασία των σχέσεων των μελών της οικογένειας για τη διαμόρφωση και την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του ατόμου.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-22561
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2021
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-225612021-11-15T12:02:34Z Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου Βαρβαδούκα, Ειρήνη Κατσαδώρος, Γεώργιος Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό μητέρα παιδί λαογραφία mother child folklore Tales--Greece Samos (Greece) Folklore--Greece--Samos (Municipality) Mother and child Η οικογένεια είναι μια κοινωνική ομάδα, η οποία σχετίζεται με την καταγωγή, τη συγγένεια αλλά και την κοινωνικοποίηση των νέων. Με τον όρο οικογένεια συνδέονται δύο έννοιες, η δομή και η λειτουργία. Τα μέλη της οικογένειας είναι η μητέρα, ο πατέρας, τα αδέρφια. Αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένες προσωπικότητες, αλλά μέλη ενός συνόλου μεταξύ των οποίων υπάρχει αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση. Ιδιαίτερη θέση ανάμεσά τους κατέχει η μητέρα. Ο ρόλος της μητέρας, άλλωστε, ποικίλλει ανάλογα με την εποχή, τον πολιτισμό και την κοινωνική τάξη. Γι’ αυτό, θα διερευνηθεί «η μητέρα» ως πρόσωπο, ο κοινωνικός της ρόλος, η θέση της στην οικογένεια, οι σχέσεις της με τα μέλη της πυρηνικής και της ευρύτερης οικογένειας. Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τη διαμόρφωση των ρόλων και των σχέσεων ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας. Ένας από αυτούς- που θα αναδειχθεί σ’ αυτή την εργασία- είναι και η παράδοση και ο λαϊκός πολιτισμός. Τα λαϊκά παραμύθια καθώς και τα δημοτικά τραγούδια αποτελούν βασικές εκφάνσεις του λαϊκού πολιτισμού. Ο θεσμός της οικογένειας, τα μέλη της οικογένειας, οι σχέσεις τους, η θέση της μητέρας μέσα στο οικογενειακό πλαίσιο, φυσικό και υπερφυσικό, όπως αυτά αναδεικνύονται κατά την εξέλιξη των παραμυθικών αφηγήσεων, θα συζητηθούν σ’ αυτή την εργασία. Συγκεκριμένα, θα παρουσιαστούν πώς αυτές οι σχέσεις και οι ρόλοι και κυρίως της μητέρας εμφανίζονται μέσα στα παραμύθια και στα δημοτικά τραγούδια και τις επιδράσεις που έχουν στους ήρωες των λαϊκών αυτών δημιουργημάτων στα πλαίσια της αφήγησης. Ακολούθως, με τη ερευνητική μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου, η εργασία επικεντρώνεται στα παραμύθια και τα δημοτικά τραγούδια μιας νησιωτικής περιοχής, του Ν. Σάμου, και πως αυτά τα δημιούργημα, απηχούν στη δυναμική των εποχών και των κοινωνιών που τα γέννησαν και τα διατήρησαν. Οι απόψεις θα βασιστούν: 1)στη συλλογή παραμυθιών που χρησιμοποιήθηκαν στη Σάμο και καταγράφηκαν στο τρίτομο έργο των Μ. Γ. Μερακλή και Μ.Γ.Βαρβούνη, 2002. 2)στις καταγραφές δημοτικών τραγουδιών της Δόμνας Σαμίου και της Παρασκευής Κανελλάτου και 3) στα αποτελέσματα μιας ποιοτικής έρευνας. Έτσι, εκτός από τις παρατηρήσεις, δηλαδή, που θα βασιστούν στη σχετική βιβλιογραφία, θα παρουσιαστούν τα στάδια και τα συμπεράσματα μιας ποιοτικής έρευνας που θα γίνει με τη βοήθεια ημιδομημένων συνεντεύξεων. Τα ερωτήματα των συνεντεύξεων σχετίζονται με το περιεχόμενο των παραμυθιών και των δημοτικών τραγουδιών της Σάμου, τη θέση της μητέρας σ’ αυτά, τις αλλαγές τους στο πέρασμα του χρόνου, καθώς και τη θέση των παραμυθιών στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων ενηλίκων και παιδιών τότε και τώρα και την επίδρασή τους στη διαμόρφωση των προτύπων ζωής και της προσωπικότητας τους. Η ανάλυση των απαντήσεων φωτίζει τα ερωτήματα και οδηγεί σε συμπεράσματα σχετικά με τα παραπάνω ερωτήματα. Το κεφάλαιο της έρευνας ολοκληρώνεται με μια σύντομη αναφορά στους περιορισμούς της έρευνας, καθώς και στις προοπτικές που υπάρχουν για επέκταση της έρευνας και σε άλλα θέματα που αναδεικνύονται κατά τη μελέτη των παραμυθιών ή στα παραμύθια άλλων νησιών. Ακολουθούν συνολικά συμπεράσματα από τη σύνδεση του θεωρητικού και του εμπειρικού μέρους καθώς και προτάσεις σχετικές με την αξιοποίηση του παραμυθιού στην ανάδειξη του ρόλου της μητέρας και της αξίας της οικογένειας, αλλά και τη σημασία των σχέσεων των μελών της οικογένειας για τη διαμόρφωση και την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του ατόμου. 2021-11-15T08:08:57Z 2021-11-15T08:08:57Z 2021-09-23 http://hdl.handle.net/11610/22561 el_GR Default License 138 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle μητέρα
παιδί
λαογραφία
mother
child
folklore
Tales--Greece
Samos (Greece)
Folklore--Greece--Samos (Municipality)
Mother and child
Βαρβαδούκα, Ειρήνη
Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title_full Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title_fullStr Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title_full_unstemmed Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title_short Το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της Σάμου
title_sort το πρόσωπο της μητέρας σε παραμύθια της σάμου
topic μητέρα
παιδί
λαογραφία
mother
child
folklore
Tales--Greece
Samos (Greece)
Folklore--Greece--Samos (Municipality)
Mother and child
url http://hdl.handle.net/11610/22561
work_keys_str_mv AT barbadoukaeirēnē toprosōpotēsmēterasseparamythiatēssamou