Ο παράγοντας νησιωτικότητα ως ιδιαιτερότητα και ως πρόκληση στη χάραξη περιφερειακής πολιτικής: μελέτη περίπτωσης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου - Στείρος, Γεώργιος (2021)
Η παρούσα εργασία πραγματεύεται την ασκούμενη περιφερειακή πολιτική στις νησιωτικές περιφέρειες και δίνει έμφαση στον παράγοντα της νησιωτικότητας και στον βαθμό που αυτός μπορεί να επηρεάσει τη χάραξη της πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης, δηλαδή την οικονομική ανάπτυξη και την αύξηση του βιοτικού επιπέδου της ζωής των ανθρώπων που ζουν σε νησιώτικες περιφέρειες. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται η περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Αρχικά αναπτύσσεται το βασικό θεωρητικό πλαίσιο και οριοθετούνται έννοιες όπως αυτές του νησιού, της νησιωτικής περιφέρειας, του νησιωτικού συμπλέγματος. Αναλύονται η έννοια της νησιωτικότητας, τα βασικά χαρακτηριστικά της και οι ιδιαιτερότητές της καθώς και η συσχέτισή της με έννοιες όπως αυτή της περιφερειακότητας. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η ευρωπαϊκή πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης, το νομικό πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο ορίζεται η αναγκαιότητά της, τα προγράμματα χρηματοδότησης. Ειδικότερα παρουσιάζεται και αναλύεται η πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα νησιά. Προχωρώντας σε εθνικό επίπεδο αναλύεται η ελληνική περιφερειακή πολιτική και οι προσπάθειες για τη χάραξη μίας ειδικής πολιτικής για τα νησιά. Αφού λοιπόν προσδιοριστεί η πολιτική που ακολουθείται σε ευρωπαϊκό αλλά και σε εθνικό επίπεδο, γίνεται μία περιγραφή του ελληνικού νησιωτικού χώρου. Περιγράφεται ο νησιωτικός χώρος εντός της ελληνικής επικράτειας και στη συνέχεια γίνεται μία ποσοτική ανάλυση που δείχνει τόσο τις διαπεριφερειακές ανισότητες, όσο και τις ενδοπεριφερειακές, με βάση την επεξεργασία στοιχείων του κατά κεφαλή ΑΕΠ των περιφερειών της χώρας. Στη συνέχεια παρουσιάζεται η περίπτωση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Γίνεται μία σύντομη αναφορά στην ΠΒΑ και στην συνεισφορά των ευρωπαϊκών προγραμμάτων στην αναπτυξιακή της προσπάθεια. Μέσα από την ανάλυση των συνθηκών του Βορείου Αιγαίου γίνεται φανερό πως όλες οι περιφέρειες της χώρας, ακόμα και αυτές με εδαφικές ιδιαιτερότητες, όπως αυτή του Β. Αιγαίου, μπορούν να αναπτυχθούν μέσα από την εφαρμογή κατάλληλων προγραμμάτων. Χρειάζεται μόνο να γίνει ανάλυση των υπαρχουσών συνθηκών και να αναπτυχθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που να καλύπτει τις ανάγκες της συγκεκριμένης περιφέρειας. Κάθε περιφέρεια ανάλογα με τη γεωγραφική της θέση, τα γεωπολιτικά της χαρακτηριστικά, τον πληθυσμό και τις ικανότητές της, αναπτύσσει μοναδικά χαρακτηριστικά πάνω στα οποία οφείλει να βασιστεί και να καταστρώσει το σχέδιο ανάπτυξής της.