Γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί στη Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειο: η περίπτωση οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Λιβύης-Αιγύπτου
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια ανάλυση δευτερογενών πηγών για την κατανόηση και αποσαφήνιση ορισμένων κομβικών εννοιών για το δίκαιο της θάλασσας και συγκεκριμένα για το καθεστώς της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, χωρίζοντας τη σε τρία βασικά μέρη. Αφού παρουσιαστεί με χρονική τοποθέτηση η «γέννησ...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Κύριος συγγραφέας: | |
|---|---|
| Άλλοι συγγραφείς: | |
| Γλώσσα: | el_GR |
| Δημοσίευση: |
2021
|
| Θέματα: | |
| Διαθέσιμο Online: | http://hdl.handle.net/11610/22082 |
| Ετικέτες: |
Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
|
| Περίληψη: | Η παρούσα εργασία αποτελεί μια ανάλυση δευτερογενών πηγών για την κατανόηση και αποσαφήνιση ορισμένων κομβικών εννοιών για το δίκαιο της θάλασσας και συγκεκριμένα για το καθεστώς της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, χωρίζοντας τη σε τρία βασικά μέρη. Αφού παρουσιαστεί με χρονική τοποθέτηση η «γέννηση» της ιδέας της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, ως ανάγκη των κρατών στη διεκδίκηση θαλάσσιας περιοχές πέρα από τα χωρικά τους ύδατα, με πρωτοστάτη αυτής της επιθυμίας την Αμερική και τη Διακήρυξη Τρούμαν. Τη συμβολή τους στην πλαισίωση αυτής της ιδέας θα δώσουν και κράτη της Λατινικής Αμερικής . Το ενδιαφέρον επομένως εστιάζεται σε παράκτια κράτη, με άμεσο αντίκρισμα σε θαλάσσιες περιοχές της ανοικτής θάλασσας , έως τότε. Σημαντική στιγμή για την πορεία του Δικαίου της Θάλασσας, του εθιμικού έως τότε, είναι η κωδικοποίησή του, με την Πρώτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη το 1958. Ωστόσο, η Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και οι διατάξεις της είναι αυτή που θα απασχολήσει το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας. Η Τρίτη Συνδιάσκεψη του 1982, στο Μοντέγκο Μπαύ της Τζαμάικα , έθεσε τις βάσεις για το καθεστώς της ΑΟΖ στη διεθνή πρακτική και νομολογία. Η εργασία παραθέτει αυτούσια, αλλά και παραφρασμένα κομμάτια από τη Σύμβαση του 1982, όπως ο ορισμός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και η νομική της φύση. Εν συνεχεία, ο αναγνώστης θα καλεστεί να κατανοήσει τις διάφορες δυνατότητες που δίνει το Δίκαιο της Θάλασσας, σε τρίτα κράτη , έναντι του παράκτιου, στο παράκτιο κράτος , αλλά και σε γεωγραφικά μειονεκτούντα κράτη στη ζώνη αυτή. Η αποκλειστική οικονομική ζώνη δημιουργήθηκε ως ανάγκη των κρατών για περισσότερη οικονομική εκμετάλλευση, ωστόσο η επέκταση των κρατών στην ανοικτή θάλασσα δημιούργησε αντιρρήσεις από τα μη ναυτικά / παράκτια κράτη. Για το λόγο αυτό γίνεται ξεκάθαρη μνεία στο καθεστώς της ΑΟΖ, με τον τρόπο που τρίτα κράτη μπορούν να συμμετέχουν σε αυτή τη ζώνη του παράκτιου κράτους. Η παραπάνω σελίδες αφορούν το πρώτο μέρος της εργασίας. Το δεύτερο μέρος της εργασίας , το οποίο είναι και ιδιαίτερα σημαντικό αφορά την οριοθέτηση της ζώνης μεταξύ παρακείμενων ή αντικείμενων κρατών. Αν γειτονικά κράτη , στη θαλάσσια προέκτασή του, με επιθυμία κήρυξης ΑΟΖ, δεν έχουν απόσταση 400 ν.μ εκατέρωθεν, τότε η Σύμβαση προβλέπει την οριοθέτηση της θαλάσσιας ζώνης. Έμφαση θα δοθεί στο άρθρο 74 της Σύμβασης του Δικαίου της θάλασσας ως τον ακρογωνιαίο λίθο, που θέτει τους κανόνες της οριοθέτησης. Σε πολλά σημεία της εργασίας θα παρατηρηθεί η χρήση του όρου «υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ» μαζί. Το γεγονός αυτό εξηγείται μέσα από τη χάραξη ενιαίου θαλάσσιου συνόρου, που βασίζεται σε κοινές διατάξεις των δύο καθεστώτων. Αναλυτικά θα δοθούν και τα στάδια οριοθέτησης ΑΟΖ με γειτονικά κράτη. Η πρακτική όμως των διατάξεων της Σύμβασης θα αποκαλυφθεί στην αναφορά της κήρυξης ΑΟΖ από την Ελλάδα. Η χώρα μας δεν έχει κηρύξει ΑΟΖ, παρόλο που έχει κυρώσει με νόμο της Σύμβαση του 1982. Για το λόγο αυτό θα δοθούν κάποιες σελίδες για τη νομική εξέταση αυτού του παραλογισμού. Ωστόσο η Ελλάδα είναι μία χώρα με μεγάλο αριθμό νήσων , γεγονός που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο τόσο για το διεθνές δίκαιο , όσο και συγκεκριμένα στην παρούσα εργασία. Το τρίτο και τελευταίο μέρος του παρόντος πρακτικού θα εστιάσει στη διαφορετικότητα των κρατών της νοτιο-ανατολικής Μεσογείου, όσον αφορά τους πολιτισμούς, τις μεταξύ τους σχέσεις , αλλά και την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων- ζωνών τους, δημιουργώντας έτσι γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς. Η Μεσόγειος ως ημίκλειστη θάλασσα κρύβει πολύ σημαντικούς γεωπολιτικούς δρώντες, όπως η Λιβύη, η Αίγυπτος και η Ελλάδα. Στην αρχή αυτού του κεφαλαίου παραθέτεται η πολιτική οικονομία της Λιβύης ως γνωριμία με τη γείτονα αυτή χώρα, οι σχέσεις της Ελλάδας και της Λιβύης, όπως επίσης και οι λόγοι που τα δύο κράτη δεν έχουν προχωρήσει σε οριοθέτηση, ενώ η πρώτη έχει οριοθέτηση ζώνες δικαιοδοσίας της με άλλες χώρες. Ορισμένα κενά των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων εκμεταλλεύτηκε ένας ακόμα σημαντικός δρών της περιοχής , η Τουρκία , με μεγάλα εθνικά και οικονομικά συμφέροντα στην περιοχή. Η Αίγυπτος είναι ακόμα μια χώρα που κατέχει ιδιαίτερο στη γεωπολιτική σκακιέρα, ειδικά μετά την οριοθέτηση της αποκλειστικής ζώνης με την Κύπρο. Η Ελλάδα καταφέρνει να οριοθέτηση την ΑΟΖ, εφόσον κηρύξει, με την Αίγυπτο , δημιουργώντας ένα τρίπτυχο των χωρών Αίγυπτος, Κύπρος, Ελλάδα. Οι αντιρρήσεις και οι αντιδράσεις της τουρκικής πλευράς δεν άργησαν να φανούν. Αντιρρήσεις όμως που χρονολογούνται πολύ νωρίτερα σε πληθώρα θεμάτων. Αυτές τις διαφορές , μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, σε θέματα δικαίου της θάλασσας, εξετάζει το τελευταίο μέρος της εργασίας, παραθέτοντας απόψεις ερευνητών, καθηγητών της διεθνούς κοινότητας. Τέλος στο μεγαλύτερο μέρος της εργασίας, ολοκληρώνοντας κάθε κεφάλαιο, παραθέτετε συμπερασματική ερμηνεία του κεφαλαίου. |
|---|