Απολύμανση πλαγκτονικών και βιο-υμενικών κυττάρων Staphylococcus epidermidis και Staphylococcus aureus με τερπενοειδή φυσικής προέλευσης (καρβακρόλη, θυμόλη, ευγενόλη) και σύγκριση της δράσης αυτών με το χλωριούχο βενζαλκόνιο - Κώστογλου, Δήμητρα; Πρωτόπαππας, Ιωάννης (2021)
Tα βακτηριακά είδη που ανήκουν στην οικογένεια Staphylococcaceae αποικίζουν το δέρμα και τις βλεννώδεις μεμβράνες ανθρώπων και ζώων, ενώ πολλά είναι ικανά να προκαλούν σημαντικά προβλήματα υγείας στους ξενιστές τους. Συγκεκριμένα τα βακτήρια του είδους Staphylococcus aureus είναι ικανά να παράγουν εντεροτοξίνεςόταν αυτά αναπτύσσονται στα τρόφιμα προκαλώντας τροφικές δηλητηριάσεις. Επίσης, ένα ακόμη σημαντικό πρόβλημα είναι η ικανότητα να σχηματίζουν βιο-υμένια πάνω σε βιοτικές αλλά και σε αβιοτικές επιφάνειες, γεγονός που τους προσδίδει επιπλέον ανθεκτικότητα σε αντιμικροβιακούς παράγοντες και καταπονήσεις. Στην παρούσα μελέτη ερευνήθηκε η in vitro απολυμαντική δράση τριών συστατικών αιθέριων ελαίων,συγκεκριμένα της καρβακρόλης, της θυμόλης και της ευγενόλης, έναντι πλαγκτονικών και βιο-υμενικών βακτηριακών κυττάρων ενός στελέχους S. aureus και ενός στελέχους S. epidermidis, σε σύγκριση με εκείνη ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου συνθετικού βιομηχανικού απολυμαντικού, του χλωριούχου βενζαλκονίου (BC). Για το σχηματισμό των βιο-υμενίων χρησιμοποιήθηκαν μικροπλακίδια πολυστυρενίου 96 βοθρίων σαν πρότυπες αβιοτικές επιφάνειες ανάπτυξης. Αρχικά, επιβεβαιώθηκε η αντιμικροβιακή δράση των τριών φυσικών συστατικών (τερπενοειδών) έναντι των πλαγκτονικών κυττάρων και των δύο στελεχών, με την απολυμαντική δράση της ευγενόλης να είναι όμως μικρότερη των άλλων δύο ενώσεων. Σε αντίθεση με τα φυσικά συστατικά, το χλωριούχο βενζαλκόνιο ήταν πιο αποτελεσματικό. Έτσι, για να επιφέρει κατά προσέγγιση την ίδια μείωση των πλαγκτονικών κυττάρων και των δύο στελεχών χρειάστηκε 15 φορές μικρότερη συγκέντρωση από τη θυμόλη και την καρβακρόλη, ενώ από την ευγενόλη χρειάστηκε 50 φορές μικρότερη συγκέντρωση. Όσον αφορά τα βιο-υμένια και των δύο στελεχών, αυτά βρέθηκαν να είναι πιο ανθεκτικά σε σχέση με τα πλαγκτονικά κύτταρα. Επίσης, το χλωριούχο βενζαλκόνιο χρειάστηκε 8,5-13,8 φορές παραπάνω συγκέντρωση από αυτή που χρησιμοποιήθηκε στην απολύμανση των πλαγκτονικών κυττάρων ώστε να μειωθούν τα κύτταρα στον ίδιο βαθμό, ενώ για τα συστατικά αιθέριων ελαίων χρειάστηκε 1,8-6,5 φορές μεγαλύτερη συγκέντρωση από αυτή που εφαρμόστηκε για τα πλαγκτονικά κύτταρα. Επομένως, η συγκεκριμένη έρευνα υπέδειξε για τα τρία συστατικά αιθέριων ελαίων σημαντικότερο αντι-βιο-υμενικό δυναμικό σε σχέση με το συνθετικό βιοκτόνο κάτι που υποστηρίζει την υποσχόμενη χρήση τους ως απολυμαντικούς παράγοντες έναντι μικροοργανισμών που βρίσκονται προσκολλημένοι σε επιφάνειες, τη συνήθη δηλαδή μορφή ζωής αυτών σε φυσικά και τεχνητά περιβάλλοντα.