Προσδιορισμός ολικών φαινολικών συστατικών και αντιοξειδωτικής δραστικότητας διαφόρων ποικιλιών ελληνικού φασκόμηλου - Ζηλίδου, Χριστίνα; Κόπτση, Ειρήνη (2021)
Τα τελευταία χρόνια γίνεται εκτεταμένη έρευνα που αφορά τη μελέτη δευτερογενών συστατικών διαφόρων βοτάνων που χρησιμοποιούνται στη διατροφή, όπως φαινολικών οξέων, φλαβονοειδών και τερπενίων. Οι ουσίες αυτές έχουν χαρακτηριστεί για έντονη αντιφλεγμονώδη, αντικαρκινική και αντιοξειδωτική δράση. Το φασκόμηλο αποτελεί ένα πολύ διαδεδομένο βότανο στη διατροφή, και ιδιαίτερα καλλιεργήσιμο στην Ελλάδα. Στόχος της μελέτης αυτής ήταν η διερεύνηση της περιεκτικότητας σε ολικά φαινολικά συστατικά και της αντιοξειδωτικής δράσης 3 διαφορετικών εκχυλισμάτων (εκχύλιση με νερό, μεθανόλη και ακετονόνη) από διάφορα φασκόμηλα της ελληνικής επικράτειας (Άγιο Όρος, Λήμνος, Λέσβος, Κρήτη, Ήπειρος, Μακεδονία), είτε διαθέσιμα εμπορικά σε μάρκετ, είτε από τοπικούς παραγωγούς. Τα φαινολικά συστατικά εκχυλίστηκαν με 3 μεθόδους: υδατική εκχύλιση με βρασμό, και εκχύλιση με υδατική μεθανόλη ή υδατική ακετόνη (αναλογία 50:50) με επίδραση υπερήχων. Ακολούθησε διήθηση και προσδιορισμός των ολικών φαινολικών συστατικών με τη μέθοδο Folin-Ciocalteu, καθώς και της αντιοξειδωτικής ικανότητάς τους με τη μέθοδο DPPH (2,2-diphenyl-1-picrylhydrazyl). Η ποσοτικοποίηση των αποτελεσμάτων για τα ολικά φαινολικά έγινε με πρότυπη καμπύλη γαλλικού οξέος. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φαινολικών επιτεύχθηκαν με εκχύλιση σε διάλυμα υδατικής μεθανόλης και υδατικής ακετόνης με χρήση υπερήχων. Συγκριτικά μεταξύ των διαφόρων ποικιλιών φασκόμηλου, στα υδατικά εκχυλίσματα παρατηρήθηκαν μεγαλύτερες συγκεντρώσεις στα φασκόμηλα από Άγιο Όρος και Μυτιλήνη (Salvia officinalis), και σε 1 βιολογικό (Salvia triloba), στα μεθανολικά εκχυλίσματα στα φασκόμηλα από Άγιο Όρος και Λέσβο, ενώ στα ακετονικά εκχυλίσματα τη μεγαλύτερη συγκέντρωση φαινολικών είχαν τα δείγματα από Ήπειρο, Μακεδονία (βιολογικό), και από Άγιο Όρος. Παρόλες τις διαφορετικές συγκεντρώσεις σε ολικά φαινολικά συστατικά, όλα τα δείγματα με εξαίρεση 1 από Λήμνο έδειξαν παρόμοια αντιοξειδωτική ικανότητα, όπως μετρήθηκε απ’ την αναγωγή της ελεύθερης ρίζας DPPH. Συμπερασματικά, φασκόμηλα που καλλιεργούνται σε βιολογικές καλλιέργειες παρουσιάζουν υψηλή 8 συγκέντρωση φαινολικών, ενώ όλα τα δείγματα παρουσιάζουν υψηλή αντιοξειδωτική ικανότητα. Ωστόσο απαιτούνται περισσότερες μελέτες, με περισσότερες μεθόδους εκχύλισης φαινολικών συστατικών, και μέτρησης της αντιοξειδωτικής τους δράσης, καθώς και μελέτες της αντικαρκινικής και αντιφλεγμονώδους δράσης των βιοδραστικών συστατικών του ελληνικού φασκόμηλου, για να αποσαφηνιστεί πλήρως ο ευεργετικός του ρόλος στην υγεία και στη διατροφή.