Η αξιοποίηση της ψηφιακής αφήγησης και του θεατρικού παιχνιδιού στο νηπιαγωγείο ως διδακτικών εργαλείων για την καλλιέργεια και την ανάπτυξη θετικών μορφών συμπεριφοράς των μαθητών απέναντι σε φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας - Τσαπώνης, Ελευθέριος (2021)
Στην παρούσα διπλωματική εργασία μελετάται ο τρόπος με τον οποίο μπορεί η ψηφιακή αφήγηση και το θεατρικό παιχνίδι να εφαρμοστούν στον εκπαιδευτικό χώρο και να αξιοποιηθούν ως εναλλακτικές μορφές διδασκαλίας, προκειμένου οι μαθητές και οι μαθήτριες να ευαισθητοποιηθούν και να αναπτύξουν θετικές μορφές συμπεριφοράς απέναντι σε φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας που αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της σύγχρονης πολυπο-λιτισμικής κοινωνίας. Η εργασία χωρίζεται σε δύο μέρη: α) στο θεωρητικό μέρος και β) στο ερευνητικό μέρος. Το θεωρητικό μέρος αποτελείται με τη σειρά του από τέσσερα (4) κεφάλαια, όπου γίνεται μια προσπάθεια, μέσα από την αναδίφηση και τη μελέτη των σχετικών πηγών, προσδιορισμού και αποσαφήνισης των βασικών όρων και εννοιών που συνιστούν και τον κεντρικό πυλώνα πάνω στον οποίο στηρίζεται η δομή του συγκεκριμένου εκπονήματος. Στην αρχή σκιαγραφείται η έννοια του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και παρατίθενται τα γενεσιουργά αίτια εκδήλωσης του φαινομένου, καθώς και οι συνέπειές του για την κοινωνία την ίδια, αλλά και για τους μαθητές/τριες των μειονοτικών ομάδων που φοιτούν στις σχολικές τάξεις της χώρας μας. Στη συνέχεια, περιγράφεται η έννοια της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, οι στόχοι και οι αρχές που την απαρτίζουν, τα πλεονεκτήματα που πηγάζουν από την εφαρμογή της στο σχολικό χώρο, αλλά ταυτόχρονα και η δριμεία κριτική που δέχεται από διάφορους ερευνητές. Στο τρίτο κεφάλαιο πραγματοποιείται μια διεξοδική ανάλυση του θεατρικού παιχνιδιού, ως μιας εναλλακτικής μορφής διδασκαλίας, μελετάται ο τρόπος που το θεατρικό παιχνίδι συμβάλλει στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης μεταξύ των μαθητών, καθώς και πως το θεατρικό παιχνίδι επικοινωνεί και συνδέεται άμεσα με τη διαπολιτισμική εκπαίδευση που επιχειρείται τα τελευταία χρόνια να εφαρμοστεί στον εκπαιδευτικό χώρο. Στο τέταρτο κεφάλαιο λαμβάνει χώρα μια εκτενής περιγραφή του εργαλείου της ψηφιακής αφήγησης, αναφέρονται τα κυριότερα λογισμικά της που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σχολικό χώρο, καθώς και τα στάδια δημιουργίας μιας ψηφιακής ιστορίας, αναλύονται τα μαθησιακά εκείνα χαρακτηριστικά τα οποία η ψηφιακή αφήγηση καλλιεργεί και αναπτύσσει περισσότερο στους μαθητές, αλλά και τα προβλήματα που πολλές φορές προκύπτουν και αποτελούν τροχοπέδη για μια ουσιαστική αξιοποίηση της ψηφιακής αφήγησης στο σχολείο. Ιδιαίτερη α-ναφορά γίνεται και στον τρόπο που η δημιουργία ψηφιακών ιστοριών συμβάλλει στην αποδοχή της διαφορετικότητας και στον περιορισμό φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας στο σχολικό περιβάλλον. Το ερευνητικό μέρος είναι ουσιαστικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή μιας έρευνας δράσης, η οποία, στηριζόμενη στα θεωρητικά εργαλεία του πρώτου μέρους, επιχειρεί να διερευνήσει το κατά πόσο η ψηφιακή αφήγηση και το θεατρικό παιχνίδι συμβάλλουν στο να έρθουν τα παιδιά του Νηπιαγωγείου σε μια πρώτη επαφή με τον κόσμο των μεταναστών και των προσφύγων, να κατανοήσουν, όσο είναι δυνατό, τα προβλήματά τους, προκειμένου να αναπτύξουν στο μέλλον θετική στάση απέναντί τους, αποφεύγοντας μ’ αυτόν τον τρόπο να υποπέσουν σε ρατσιστικές εκδηλώσεις. Τα συμπεράσματα κατέδειξαν ότι, μέσα από τη βιωματική εμπλοκή των παιδιών στις δραστηριότητες της ψηφιακής αφήγησης και του θεατρικού παιχνιδιού, κατ’ αρχήν τους δόθηκε η ευκαιρία να δεθούν ακόμη πιο πολύ ως ομάδα και να γνωριστούν καλύτερα μεταξύ τους και στη συνέχεια, να προσεγγίσουν αποτελεσματικά, μ’ ένα παιγνιώδη και διασκεδαστικό τρόπο, την έννοια του να είσαι μεν διαφορετικός από τον άλλον, αλλά σε καμία περίπτωση κατώτερος απ’ αυτόν.