Τα μέταλλα στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού - Σταύρα, Τσαμπίκα (2021)
Αντικείμενο της παρούσας μελέτης αποτελούν τα μέταλλα στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού(1600/1580-1190/1070). Δύο τομείς που εξελίσσονται ραγδαία τότε είναι η οπλοτεχνία και η μεταλλουργία. Το παράδειγμα των περίτεχνων εγχειριδίων είναι χαρακτηριστικό. Στο κείμενο της εργασίας γίνεται αναφορά στην εξόρυξη των κοιτασμάτων, στην ιστορική αναδρομή της μεταλλουργίας, στα μέταλλα και τα κράματα τους χωριστά. Κυρίως εξετάζονται κράματα χαλκού και κράματα κασσίτερου. Αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική αναδρομή της μεταλλουργίας, της μεταλλευτικής και της μεταλλοτεχνίας κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού. Από την εγκυρότητα των πινακίδων της Γραμμικής Β προκύπτουν κάποια δεδομένα για τα μέταλλα. Επέλεξα ως πεδίο έρευνας γνωστές γεωγραφικές περιοχές όπως την Κύπρο, την Κρήτη, τις Κυκλάδες, τα νησιά του Βόρειο ανατολικού Αιγαίου(Λήμνος, Λέσβος), τα νησιά του Ιονίου. Εκτενώς περιγράφεται η σημαντική μεταλλογραφική περιοχή του Λαυρίου. Στο Χρυσοκάμινο της Κρήτης και το Quartier Mu των Μαλίων υπήρχαν γνωστά εργαστήρια μεταλλοτεχνίας . Στο τέλος γίνεται η σύγκριση αυτών των περιοχών με κοινό στοιχείο τα μέταλλα. Εξετάζονται οι διάφορες τεχνικές επεξεργασίας των μετάλλων από τους μεταλλοτεχνίτες στα εργαστήρια μεταλλοτεχνίας και άλλα πιθανά σημεία που πραγματοποιούνταν ανάλογες διαδικασίες. Οι τεχνίτες της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και οι τεχνικές επεξεργασίας των μιγμάτων για την δημιουργία μετάλλινων αντικειμένων «άγγιζαν την τελειότητα». Πολλές φορές γινόταν συνδυασμός μετάλλων με άλλα πολύτιμα υλικά όπως πολύτιμους λίθους. Θα γίνει αναφορά στο μεγάλο φορτίο μετάλλων που μετέφερε το πλοίο του ναυαγίου του Uluburun παράλληλα με το ρόλο του στο οργανωμένο εμπορικό δίχτυο και την διπλωματία στην Ανατολική Μεσόγειο. Μία επιλογή των ωραίων μεταλλικών ευρημάτων που χρονολογούνται εκείνη την περίοδο, με συσχέτιση στην κοινωνική και θρησκευτική σημασία τους, βρίσκεται στο τελευταίο κεφάλαιο. Μέσα από την μελέτη της συγκεκριμένης βιβλιογραφίας στοχεύω στην περιορισμένη ανασύσταση της εικόνας της κοινωνικής οργάνωσης στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Με ενδιαφέρει περισσότερο η παρουσίαση της χρήσης και της σημασίας των μετάλλων. Μέσα από την απόδειξη των αρχαιολογικών ευρημάτων και των έγκυρων ιστορικών πηγών διαφαίνονται οι κοινωνικές και εμπορικές σχέσεις με βάσει τα μέταλλα. Τα μέταλλα αποτελούσαν πολυτελή αντικείμενα με συμβολική χρήση και προτιμούνταν από τις ελίτ.