Επίπεδα γλωσσικής αφαίρεσης και αντίληψη κοινωνικών ομάδων - Δηλμπεράκη, Χρυσάνθη (2020)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία έχει ως στόχο να διερευνήσει την επιρροή που ασκούν οι διαφορετικές περιγραφές, με την χρήση επιθετικού προσδιορισμού και ρήματος, στην σκέψη των ανθρώπων, διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Ειδικότερα, διερευνήθηκαν οι προσωπικές απόψεις ενήλικων ατόμων ηλικίας από 18 έως 66 ετών, σχετικά με τις κοινωνικές ομάδες και συγκεκριμένα τους πρόσφυγες. Βέβαια, η ερευνητική μελέτη, θέλει να ελέγξει εάν η χρήση επιθετικού προσδιορισμού και ρήματος στον εκάστοτε τίτλο περιγραφής της κοινωνικής ομάδας, και οι απόψεις του υποκειμένου, συνδέονται με την στερεοτυπική αντίληψη, ανάλογα με την θερμότητα (warmth) και την ικανότητα (competence). Ακόμα, θέλει να ερευνηθεί, αν οδηγεί στα επίπεδα γλωσσικής αφαίρεσης (levels of abstraction) και στην ασυμμετρία επαγωγικών και αναγωγικών συμπερασμάτων (Induction – deduction asymmetry). Η παρούσα εργασία περιλαμβάνει το θεωρητικό υπόβαθρο, το οποίο βασίζεται σε πέντε (5) άρθρα. Το θεωρητικό υπόβαθρο υποστηρίζεται από μία βιβλιογραφική έρευνα από τα άρθρα αυτά. Το πρώτο άρθρο θα ασχοληθεί με τις διαστάσεις της κοινωνικής νόησης. Το δεύτερο άρθρο, εξετάζει πώς ο τύπος της γλώσσας χρησιμοποιείται για την περιγραφή συμπεριφορών ενδοομάδας και εξωομάδας. Ακόμα, παρατίθενται τα επίπεδα αφαίρεσης. Το τρίτο άρθρο, ασχολείται με τα επαγωγικά συμπεράσματα από τις συμπεριφορές στα γνωρίσματα, τα οποία εκτελούνται συχνότερα σε σχέση με τα συμπεράσματα από τα χαρακτηριστικά σε συμπεριφο-ρές. Το τέταρτο άρθρο, αναφέρεται στον τρόπο που τα στερεότυπα και τα συναισθήματα διαμορφώνουν τις συμπεριφορικές τάσεις προς τις ομάδες, προσφέροντας συγκλίνουσα υποστήριξη για τις συμπεριφορές που επηρεάζουν και τα στερεότυπα (BIAS). Τέλος, το πέμπτο άρ-θρο αναφέρεται στις άρρητες θεωρίες προσωπικότητας (implicit person theories) για την επιβε-βαίωση ή αμφισβήτηση της υπόθεσης, ότι οι ανθρώπινες ιδιότητες είναι αμετάβλητες («οντολογιστές») υποστηρίζοντας τα κοινωνικά στερεότυπα και τα εξηγούν με αναφορά σε έμφυτους παράγοντες. Εν συνεχεία, η πτυχιακή εργασία αποτελείται από την εμπειρική μελέτη, η οποία διεξήχθη με σκοπό την διερεύνηση της επιρροής του επιθετικού προσδιορισμού και ρήματος στην σκέψη και στις γνωστικές αναπαραστάσεις των υποκειμένων. Η ερευνητική μελέτη που ακολουθεί στις επόμενες σελίδες της εργασίας, αναφέρεται στην ομάδα των προσφύγων, γιατί το προσφυγικό ζήτημα απασχολεί την Ελλάδα, τουλάχιστον τα τελευταία δέκα (10) χρόνια. Γι’ αυτό το σκοπό, ζητήθηκε από ενήλικους ανθρώπους να συμπληρώσουν ο κάθε ένας ένα (1) ερωτηματολόγιο από τις δώδεκα (12) εκδοχές. Η διαφοροποίηση των ερωτηματολογίων, έγκειται μόνο στον τίτλο που πλαισιώνει την εικόνα που απεικονίζει μία ομάδα προσφύγων να βρίσκε-ται στην ακτή ελληνικού νησιού, καθώς ο τίτλος χρησιμοποιούσε επιθετικό προσδιορισμό ή ρήμα θετικού ή αρνητικού νοήματος, αντίστοιχα. Τα υπόλοιπα μέρη των ερωτηματολογίων ήταν όμοια και αφορούσαν κοινωνικές, πολιτικές απόψεις, συναισθήματα απέναντι στους πρόσφυγες και χαρακτηριστικά αυτών καθώς και τη μέριμνα της πολιτείας απέναντι στους πρόσφυγες. Οι προτάσεις αυτές απαντώνται με κλειστές απαντήσεις σε κλίμακα 7 σημείων (1 = Διαφωνώ πάρα πολύ , 7 = Συμφωνώ πάρα πολύ), και οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν στην κάθε πρόταση τον αριθμό που δηλώνει τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας. Τα αποτελέσματα, αναφορικά με την εμπειρική μελέτη, παρουσιάζουν ότι η χρήση αρνητικών επιθέτων και αρνητικών ρημάτων, στην περιγραφή μίας κοινωνικής ομάδας, οδηγεί σε μεγαλύτερη επιρροή στην σκέψη των ανθρώπων. Τέλος, παρατίθενται οι βιβλιογραφικές παραπομπές, στις οποίες περιέχονται αλφαβητικά οι βιβλιογραφικές αναφορές, που έχουν αξιοποιηθεί για την συγγραφή του θεωρητικού υπόβαθρου.