Διδακτικές προσεγγίσεις εννοιών της βιοπληροφορικής στο Λύκειο: διεπιστημονική διερεύνηση - Δελβενιώτη, Δήμητρα; Delvenioti, Dimitra (2020)
Στην παρούσα εργασία εξετάζονται διδακτικές προσεγγίσεις εννοιών βιοπληροφορικής στο λύκειο. Η βιοπληροφορική αποτελεί τον επιστημονικό χώρο όπου η σύμπραξη της βιολογίας με την πληροφορική, τη στατιστική και τα μαθηματικά προσφέρει νέους τρόπους προσέγγισης, μελέτης και επίλυσης των βιολογικών προβλημάτων και κατανόησης του έμβιου κόσμου. Πρόκειται για έναν ραγδαία εξελισσόμενο κλάδο, που συμβάλλει στην έρευνα της βιολογίας και των επιστημών υγείας γενικότερα. Όταν οι επιστήμες εξελίσσονται σε μεγάλο βαθμό και με γρήγορο ρυθμό, η διδασκαλία των θετικών επιστημών στο σχολείο δεν πρέπει να μένει πίσω αλλά να ακολουθεί τις εξελίξεις. Συνεπώς η διδασκαλία εννοιών και ιδεών βιοπληροφορικής στο λύκειο στην Ελλάδα κρίνεται αναγκαία. Για να αναδειχθεί αυτή η ανάγκη στην παρούσα εργασία επιχειρείται αρχικά μία ιστορική ανασκόπηση της ανάπτυξης αυτού του κλάδου. Επίσης ο διεπιστημονικός χαρακτήρας της βιοπληροφορικής φανερώνει την ανάγκη ύπαρξης «διεπιστημονικών» ατόμων με γνώσεις βιολογίας, πληροφορικής, μαθηματικών και στατιστικής. Η δημιουργία τέτοιων ατόμων μπορεί να επιτευχθεί μέσα από κατάλληλη εκπαίδευσή τους, που θα πρέπει να ξεκινάει από το λύκειο. Σύμφωνα με την υπάρχουσα βιβλιογραφία τα πλεονεκτήματα της εισαγωγής της βιοπληροφορικής στο λύκειο είναι πολλά, με κυριότερα την επίτευξη μίας πιο ολοκληρωμένης προσέγγισης της βιολογίας στο λύκειο, καθώς προσεγγίζεται και από την υπολογιστική σκοπιά. Με τον τρόπο αυτόν επιτυγχάνεται βαθύτερη κατανόηση των βιολογικών εννοιών, μηχανισμών, ιδεών και θεωριών από τους μαθητές, που τους επιτρέψει να έρθουν πιο κοντά στην επιστήμη της βιολογίας και της πληροφορικής, βλέποντας τι εφαρμογές μπορεί να έχουν αυτές οι δύο επιστήμες στην έρευνα και την ανάπτυξη άλλων επιστημών. Επίσης οι μαθητές έρχονται κοντά με την επιστημονική πρακτική, βλέπουν πώς αυτή χρησιμοποιείται για την επίλυση προβλημάτων που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή, αναπτύσσουν κριτική σκέψη και προτείνουν λύσεις για την επίλυση προβλημάτων. Σε μία ενότητα της παρούσας εργασίας αναλύονται παραδείγματα και διδακτικές προσεγγίσεις εισαγωγής της βιοπληροφορικής σε τάξεις λυκείου άλλων χωρών, που επιβεβαιώνουν τα παραπάνω πλεονεκτήματα. Τέλος βάσει αυτής της βιβλιογραφίας προτείνονται 5 εκπαιδευτικές δραστηριότητες βιοπληροφορικής στη Β΄ και Γ΄ λυκείου, που προσεγγίζουν διεπιστημονικά τις βιολογικές έννοιες που διδάσκονται οι μαθητές σε αυτές τις δύο τάξεις και έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους μαθητές να κατανοήσουν σε βάθος τις βιολογικές έννοιες, τον τρόπο διεξαγωγής της σημερινής έρευνας στη βιολογία και το πού συμβάλλει αυτή και να αναπτύξουν κριτική σκέψη.