Συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων σε φτερά: σύγκριση μεθόδων απομάκρυνσης της εξωτερικής επιμόλυνσης - Ζαχαράκη, Όλγα-Μαρία; Φερεντίνου, Ελπίδα (2020)
Τα φτερά έχουν επανειλημμένα χρησιμοποιηθεί ως δείκτες βιοπαρακολούθησης της ρύπανσης αλλά και για την εκτίμηση του οικοτοξικολογικού κινδύνου από βαρέα μέταλλα στα πουλιά, καθώς επιτρέπουν τη μη καταστροφική απόκτηση του δείγματος. Όμως η εναπόθεση μετάλλων στα φτερά από το περιβάλλον αλλοιώνει τις συγκεντρώσεις που έχουν διαμορφωθεί με την εσωτερική εναπόθεση κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης του φτερού, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η εκτίμηση των επιπέδων των μετάλλων στα εσωτερικά όργανα των πουλιών. Για το λόγο αυτό τις τελευταίες δεκαετίες έχει αποτυπωθεί στην επιστημονική βιβλιογραφία έντονος προβληματισμός σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ευρέως εφαρμοζόμενης μεθόδου καθαρισμού των φτερών για την απομάκρυνση της εξωτερικής επιβάρυνσης (έκπλυση σε διαδοχικά στάδια με ακετόνη και νερό). Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην εύρεση κατάλληλης μεθόδου απομάκρυνσης της εξωτερικής επιμόλυνσης με μέταλλα (Al, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb και Zn) από τα φτερά που συλλέχθηκαν από δύο διαφορετικά είδη πουλιών (P. carbo και A. penelope) για την εξαγωγή πιο αξιόπιστων συμπερασμάτων. Συγκρίθηκαν διάφορα καθαριστικά υγρά (π.χ. ακετόνη, HNO3, υπερκάθαρο νερό κ.α.) και στη συνέχεια ελέγχθηκε η αποτελεσματικότητα της επιλεγείσας μεθόδου σε σκόπιμα επιμολυσμένα με ίζημα, υδατικό διάλυμα και γαλάκτωμα ελαιολάδου-νερού δείγματα. Κάθε τρόπος επιμόλυνσης αντιπροσωπεύει τους τρόπους εξωτερικής εναπόθεσης των μετάλλων στα φτερά δηλαδή την απόθεση σωματιδίων από την ατμόσφαιρα αλλά και μέσω άμεσης επαφής με το έδαφος ή το ίζημα, την προσρόφηση μετάλλων από την επαφή με υδατικά μέσα και απόθεση λιπαρών εκκρίσεων του ουροπήγιου αδένα, αντίστοιχα. Από τις πειραματικές δοκιμές διαπιστώθηκε ότι τα διαφορετικά καθαριστικά δεν απομάκρυναν με τον ίδιο τρόπο όλα τα μέταλλα που εξετάστηκαν και ότι η συνηθέστερη μέθοδος καθαρισμού δεν απομακρύνει ικανοποιητικά την εξωτερική επιμόλυνση. Το σχήμα που επιλέχθηκε ως βέλτιστο αποδείχθηκε ικανοποιητικό για την απομάκρυνση της σκόπιμης επιμόλυνσης με όλους τους τρόπους, αν και σε διαφορετικό βαθμό για τα διάφορα μέταλλα που εξετάστηκαν.