Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού κεκτημένου

Τις τελευταίες δεκαετίες η κλιματική αλλαγή έχει αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα θέματα παγκοσμίως αφού αποτελεί απειλή για τα ανθρωπογενή και φυσικά συστήματα. Η αύξηση της θερμοκρασίας παγκοσμίως, το λιώσιμο των πάγων, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η μείωση των βροχοπτώσεων σε κάποιες...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Λιπάρου, Κυριακή
Other Authors: Γκολφινόπουλος, Σπυρίδων
Language:el_GR
Published: 2020
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/20810
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Τις τελευταίες δεκαετίες η κλιματική αλλαγή έχει αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα θέματα παγκοσμίως αφού αποτελεί απειλή για τα ανθρωπογενή και φυσικά συστήματα. Η αύξηση της θερμοκρασίας παγκοσμίως, το λιώσιμο των πάγων, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, η μείωση των βροχοπτώσεων σε κάποιες περιοχές ή η αύξηση τους σε κάποιες άλλες με λογικά επακόλουθα την ξηρασία ή τα πλημμυρικά φαινόμενα αντίστοιχα, αποτελούν κάποιες από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής οι οποίες επηρεάζουν όλες τις χώρες και τις περιφέρειες του πλανήτη ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους στα αίτια της κλιματικής αλλαγής. Κατά συνέπεια η ανάγκη για άμεση δράση είναι πιεστική έχοντας οδηγήσει στη διαμόρφωση ενός νομοθετικού πλαισίου και μιας ακολουθίας πολιτικών σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Οι πολιτικές αυτές διακρίνονται σε δύο ομάδες, τις πολιτικές μετριασμού που αφορούν την προσπάθεια μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τις πολιτικές προσαρμογής που αφορούν την προσπάθεια αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Η διαδικασία που ακολουθείται για την αντιμετώπιση του προβλήματος της προσαρμογής είναι μια κυκλική διαδικασία με τις πολιτικές να διαμορφώνονται στο ανώτερο επίπεδο διακυβέρνησης για να καταλήξουν στο χαμηλότερο (top down) από το οποίο θα δεχθούν ερεθίσματα για συνεχίσουν να λειτουργούν μέσα από την αναθεώρηση και/ή την διερεύνηση νέων πτυχών (bottom up). Στη μελέτη που έπεται ερευνάται περισσότερο η top down διαδικασία καθώς το ενδιαφέρον εστιάζεται στις πολιτικές που διαμορφώνονται στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κράτους με κατεύθυνση την κοινωνία, τον πολίτη και την επιχείρηση. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της και για το λόγο αυτό έχει αναπτύξει ένα νομοθετικό σύστημα που έχει διττό ρόλο. Αφενός μεν να στηρίξει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει μέσω των διεθνών συμβάσεων και του προγραμματισμού που η ίδια θέτει, αφετέρου δε να στηρίξει τα Κράτη Μέλη της στην προσπάθειά τους να οργανωθούν για να αντιμετωπίσουν την κλιματική αλλαγή. Οι προσπάθειες αυτές φαίνεται να εντατικοποιούνται για την περίοδο που διανύουμε και ειδικότερα στο πλαίσιο της «Ευρώπης 2020» όπου η κάθε περιφέρεια και χώρα οφείλει να αναπτύξει και να εφαρμόσει τη δική της στρατηγική προσαρμογής. Στην εργασία που ακολουθεί γίνεται μια προσπάθεια για μια γενικότερη θεώρηση της πολιτικής για την κλιματική αλλαγή σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο και στον τρόπο με τον οποίο η πολιτική αυτή εξειδικεύεται στο εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο με αναφορά στις εθνικές στρατηγικές προσαρμογής που έχουν αναλάβει το έργο αυτό. Η αναφορά αυτή εξελίσσεται σε μια συγκριτική ανάλυση σε ένα δείγμα χωρών που εντοπίζεται ισάριθμα σε δύο ιδιαίτερες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης: την περιοχή της Βαλτικής και την περιοχή της Μεσογείου. Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα της μελέτης επικεντρώνονται στον εντοπισμό των ισχυρών και αδύνατων σημείων των στρατηγικών που θα προσδώσουν αντίστοιχα θετικό ή αρνητικό πρόσημο στην εφαρμογή των στρατηγικών μέσα από την εξέταση των ακόλουθων παραγόντων: διάχυσης της πληροφόρησης, ενσωμάτωσης με άλλες πολιτικές, πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, νομοθετικού πλαισίου στήριξης, ελέγχου και αξιολόγησης των στρατηγικών, έρευνας και ανάπτυξης, επενδύσεων και χρηματοδοτήσεων αυτών. Τέλος, εντοπίζονται τα κενά γνώσης ενώ συμπεριλαμβάνονται προτάσεις για περαιτέρω έρευνα.