Συμβολή στη μελέτη προστασίας, ανάδειξης και διαχείρισης ενός γεώτοπου: μελέτη περίπτωσης: κοιλάδα Λιγώνας, νήσου Λέσβου - Παλαιοπάνης, Ραφαήλ (2020)
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια ολιστικής προσέγγισης για την προστασία, ανάδειξη και διαχείριση ενός γεώτοπου. Οι γεώτοποι αποτελούν τεκμήρια της δημιουργίας και εξέλιξης της γης, στοιχεία της γεωκληρονομιάς και χρήζουν προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης. Η γνώση και κατανόηση των φυσικών λειτουργιών, της αλληλεπίδρασης τους με το ανθρωπογενές περιβάλλον και η προστασία των ανθρώπων και των δραστηριοτήτων από φυσικούς κινδύνους, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την επιβίωση του ανθρώπου στον πλανήτη. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας και της γεωποικιλότητας, όπως και η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν μείζονα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η ανθρωπότητα. Επιπλέον, ένας γεώτοπος μέσα ή κοντά στον οποίο ζει, δραστηριοποιείται και αναπτύσσεται μία τοπική κοινωνία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο κατανόησης και εκπαίδευσης σε θέματα που σχετίζονται με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον αλλά και ως μοχλός τοπικής ανάπτυξης με την ένταξη του γεώτοπου στον κοινωνικό και οικονομικό ιστό της περιοχής. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, κρίθηκε σκόπιμο να διερευνηθούν αυτά τα ζητήματα με ολιστικό τρόπο και να παρουσιαστούν μέσα από την οπτική της μεγάλης κλίμακας - με τη χρήση ενός γεώτοπου. Σκοπό αυτής της εργασίας αποτελεί η καταγραφή, αποτύπωση, χαρτογραφική απόδοση και οπτικοποίηση λειτουργιών και φαινομένων και η ανάδειξη σχέσεων, συνδέσεων, συσχετίσεων, αλληλεπιδράσεων, αλλαγών και διαφοροποιήσεων στο χώρο και το χρόνο, σε ένα συγκεκριμένο γεώτοπο. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιείται η κοιλάδα της Λιγώνας της νήσου Λέσβου, έκτασης 8,77 τ. χλμ., σε περιοχή που πληρεί συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η αποτύπωση των πληροφοριών γίνεται σε μεγάλη κλίμακα, με τη χρήση νέων τεχνολογιών (ΝΤ) και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών (ΓΣΠ). Η καταγραφή αφορά τη δημιουργία και γεωλογική εξέλιξη του γεώτοπου, των φυσικών λειτουργιών και των αποτελεσμάτων τους στο περιβάλλον καθώς και των ανθρωπογενών φαινομένων που εξελίσσονται στον συγκεκριμένο χώρο. Τέλος, προτείνονται τρόποι χρήσης και αξιοποίησης του υλικού και του γεώτοπου, με βασική στόχευση αυτά να χρησιμοποιηθούν ως μέσα ενημέρωσης, επιμόρφωσης, εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης της εκπαιδευτικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας αλλά και ως μοχλοί που μπορούν να συμβάλλουν στην τοπική ανάπτυξη.