Το εργατικό κίνημα στη Θεσσαλονίκη, 1936-1945 - Ελευθερόπουλος, Παναγιώτης - Δρόσος (2020)
Στο πλαίσιο της εν λόγω διπλωματικής εργασίας επιχειρείται η μελέτη του εργατικού κινήματος στην πόλη της Θεσσαλονίκης την περίοδο από την δικτατορία του Μεταξά (1936) μέχρι και το τέλος του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου (1945). Η συγκεκριμένη περίοδος χαρακτηρίζεται από έντονη πολιτική αστάθεια που προέκυψε τόσο με την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου όσο και με την κατοχή της Ελλάδας από τις ναζιστικές δυνάμεις. Το εργατικό κίνημα της συγκεκριμένης περιόδου περνάει σε μία διαφορετική φάση σε σχέση με την προηγούμενη (μεσοπολεμική) περίοδο. Η Θεσσαλονίκη ως κλασσική περίπτωση σημαντικής εργατούπολης ανέπτυξε ένα δυναμικό εργατικό κίνημα ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα με σημαντικά χαρακτηριστικά σε επίπεδο διεκδικήσεων, οργάνωσης και στόχων. Στην μελέτη εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο η δικτατορία προσπάθησε με όλα τα μέσα να καθυποτάξει το εργατικό κίνημα, χρησιμοποιώντας την καταστολή και παρεμβαίνοντας στον συνδικαλισμό με τον άμεσο έλεγχο της ίδιας της ΓΣΕΕ και γενικότερα όλων των συνδικαλιστικών οργανώσεων και σωματείων. Στην έρευνα μας, μελετάται ο τρόπος με το οποίο συνδέεται άρρηκτα η μεταξική περίοδος με την περίοδο της Κατοχής ως προς την πολιτική η οποία ακολουθήθηκε για την αντιμετώπιση του εργατικού κινήματος και επίσης το τι συνέβη στο κρίσιμο έτος του 1945. Μέσα από την έρευνα σε καταστατικά εργατικών σωματείων της Θεσσαλονίκης προσπαθούμε να επαληθεύσουμε την γενικότερη κατάσταση που διαμορφώθηκε για το εργατικό κίνημα αναφορικά με τον χαρακτήρα που είχε λάβει ο συνδικαλισμός. Επιπλέον σε αυτό το πλαίσιο μελετάται ο τρόπος με τον οποίο εκφράστηκαν οι διάφορες εργατικές διεκδικήσεις. Την περίοδο 1941- 45 εξετάζουμε τον ρόλο του Εργατικού ΕΑΜ και εστιάζουμε στην δράση του, η οποία υπήρξε σημαντική για την κοινωνία της πόλης. Τέλος, σε ολόκληρη την έρευνα μας καταγράφουμε τις απεργίες και τις κινητοποιήσεις που έλαβαν χώρα στην Θεσσαλονίκη την συγκεκριμένη περίοδο, επιχειρώντας να συνδέσουμε άμεσα τα γεγονότα με τον χαρακτήρα και τα αιτήματα του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος, κάνοντας μία ανάλυση η οποία προκύπτει από το πολιτικό σκηνικό το οποίο είχε διαμορφωθεί στην χώρα.