Η δημιουργία τοπικών CLUSTERS στον τουρισμό ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και της βιώσιμης ανάπτυξης - Διακάκης, Νικόλαος (2020)
Η παρούσα εργασία διερεύνησε τη δημιουργία τοπικών clusters στον τουρισμό ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και της βιώ-σιμης ανάπτυξης. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι τα clusters έχουν σημειώσει και συνεχίζουν να ση-μειώνουν μία αύξηση, τόσο στη χώρα μας όσο και σε διεθνές επίπεδο, όντας ένα φαι-νόμενο το οποίο αποτελεί το αποτέλεσμα μακροχρόνιων προσπαθειών και ενεργειών. Η ίδια η έννοια των cluster είναι τόσο σύνθετη, που δεν έχει δοθεί ένας κοινά αποδε-κτός ορισμός, κάτι το οποίο οφείλεται επίσης και στην ευρύτητα των εννοιών που τα clusters δύνανται να καλύψουν. Τα clusters είναι ιδιαιτέρως σημαντικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς τους δίνουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τις ευκαιρίες της αγοράς και να υπερκε-ράσουν ένα πλήθος δυσκολιών και προβλημάτων που θα αντιμετώπιζαν, στην περί-πτωση που θα δραστηριοποιούνταν μόνες τους και θα λειτουργούσαν μεμονωμένα. Είναι γεγονός ότι στις μέρες μας αναγνωρίζεται, ολοένα και περισσότερο, η σημασία της δημιουργίας των τουριστικών clusters, αφού ειδικά στον τουριστικό τομέα, απο-τελεί μία νέα προοπτική, αλλά και συνάμα μία νέα κατεύθυνση προς την ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα της οικονομίας, αλλά εντούτοις, παρατηρείται στις μέρες μας ελλιπής εφαρμογή των clusters και μη διάχυση της καινοτομίας στον τομέα του τουρισμού, κάτι το οποίο έχει απασχολήσει διαχρονικά τους ειδικούς ανά τα χρόνια. Είναι γεγονός ότι η οικονομία της χώρας μας δεν διαθέτει οργανωμένα επιχειρηματι-κά clusters, αλλά εντούτοις, μπορεί να γίνει αντιληπτή μία μη επίσημη διασύνδεση, καθώς και ένας περιορισμένος αριθμός συμβατικών επιχειρηματικών clusters, ενώ στον τομέα του τουρισμού, εκτιμάται από τους ειδικούς ότι επιχειρηματικά clusters πρέπει να δημιουργηθούν σε δύο διαφορετικά επίπεδα, αλλά και στοχεύσουν σε διά-φορους στόχους και, πιο συγκεκριμένα, να δράσουν τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπι-κό ή και περιφερειακό επίπεδο. Στη χώρα μας, μερικά clusters που έχουν δημιουργηθεί στον τομέα του τουρισμού είναι ο Σύνδεσμος Νεοφυών Τουριστικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (Tourism Startup Cluster), το ΕΛΙΤΟΥΡ, τα διάφορα clusters στον οδοντιατρικό τουρισμό, όπως είναι το Ex.in.Da και το Athens Dental Tourism Cluster, οι Τοπικές Συνέργειες Τουρισμού (Local Tourism Clusters) Δυτικής Ελλάδος, το cluster ιατρικού τουρισμού Athena Health Tourism και το cluster στη Φθιώτιδα. Σε διεθνές επίπεδο, έχουν πραγματοποιηθεί επιτυχημένες προσπάθειες δημιουργίας τουριστικών clusters σε διάφορες χώρες, μερικές εκ των οποίων είναι η Νέα Ζηλαν-δία, η Πολωνία, ο Καναδάς και η Αυστραλία οι οποίες, ουσιαστικά, αποδεικνύουν τις ωφέλειες της δημιουργίας clusters στον τουρισμό, τόσο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις όσο και για τον προορισμό. Λέξεις – κλειδιά: Επιχειρηματική Δικτύωση, Clusters, Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, Βιώσιμη Ανάπτυξη, Τοπική Οικονομία.