Υπαίθριες δραστηριότητες και η συμβολή τους στην ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης: μια μελέτη περίπτωσης σε μαθητές δημοτικών σχολείων του Ν. Ηρακλείου - Γρηγοράκης, Αριστείδης (2020)
Ο διεθνής προβληματισμός για την επιδείνωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, οδήγησε στην επίσημη ένταξη του θεσμού της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΠΕ) στην τυπική εκπαίδευση. Σκοπός της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης είναι η συνειδητοποίηση από μέρους των μαθητών/ τριών των σχέσεων μεταξύ ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και η ευαισθητοποίησή τους σχετικά με τα προβλήματα που απορρέουν από τη σχέση αυτή. Η ΠΕ, μεθοδολογικά, στηρίζεται κυρίως στη βιωματική μάθηση μέσω ομαδοσυνεργατικών διαδικασιών που προάγουν την ενεργό συμμετοχή, τη δημιουργική δράση, τον πειραματισμό, την ελεύθερη έκφραση και τη δημιουργική σκέψη. Το Ινστιτούτο για την Υπαίθρια Μάθηση του Ηνωμένου Βασιλείου αναφέρει ότι η υπαίθρια μάθηση είναι ένας ευρύς όρος που περιλαμβάνει το υπαίθριο παιχνίδι, την περιβαλλοντική εκπαίδευση, τις δραστηριότητες αναψυχής και περιπέτειας, αποστολές, την οικοδόμηση της ομάδας, την εκπαίδευση για την αειφορία. Η υπαίθρια μάθηση έχει πολύ μεγάλη διαφορά από την σχολική αίθουσα. Σχετίζεται με την παραμονή, την δραστηριοποίηση και τελικά την διαπαιδαγώγηση των συμμετεχόντων σε ανοικτό χώρο. Σκοπός του αντικειμένου της υπαίθριας μάθησης είναι η βιωματική ενασχόληση των συμμετεχόντων με υπαίθριες δραστηριότητες, με δράσεις ανάπτυξης δεξιοτήτων και με θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης. Ο άνθρωπος μέσα από τη συμμετοχή του σε δραστηριότητες υπαίθριας μάθησης γνωρίζει τη φύση, πληροφορείται για αυτή και αντιλαμβάνεται την ποιότητα και την αξία της. Η γνώση και η πληροφόρηση αποτελούν μέρος των επιδιώξεων της υπαίθριας μάθησης με σκοπό να αποτελέσουν τη βάση για τον προβληματισμό και την ευαισθητοποίηση του ανθρώπου για τα διάφορα περιβαλλοντικά ζητήματα (Cooper,1994). Τα οφέλη που προκύπτουν από τις υπαίθριες δραστηριότητες είναι πολλά και αφορούν την ψυχολογία, την κοινωνιολογία και τη φυσιολογία του ανθρώπου (Nimrod,2007). Οι υπαίθριες δραστηριότητες συνδέονται με τη θετική επίδραση της φύσης στην ψυχοσύνθεση του ανθρώπου, με την περιβαλλοντική ευαισθησία, με τον σεβασμό και την προστασία του περιβάλλοντος και με την ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης. Οι υπαίθριες κινητικές δραστηριότητες, ανάλογα με την εποχή του έτους, επιχειρούν να αξιοποιήσουν τις διαφορετικές ευκαιρίες που παρέχει το φυσικό περιβάλλον, εστιάζοντας σε ανάλογες εποχικές δραστηριότητες και παιχνίδια σε υπαίθριο χώρο, όπως για παράδειγμα βουνά, λίμνες, ποτάμια, παραλίες. Αποτέλεσμα της συμμετοχής στα συγκεκριμένα προγράμματα είναι να αποκομίσουν βιωματικά οι μαθητές/τριες ανθρώπινες αξίες και παιδαγωγικές αρχές που δύσκολα διδάσκονται στο σύγχρονο σχολικό περιβάλλον μέσω των παραδοσιακών μεθόδων διδασκαλίας.