Περιβαλλοντική εκπαίδευση και συμβολή των γεωπάρκων στην ανάπτυξη θετικών περιβαλλοντικών στάσεων: η περίπτωση του γεωπάρκου Σητείας (Ανατολική Κρήτη) - Ζουλινάκης, Γεώργιος (2020)
Το φυσικό περιβάλλον συνδέεται άρρηκτα με την πολιτιστική ταυτότητα ενός λαού, καθώς αποτελεί τον καμβά πάνω στον οποίο αποτυπώνονται οι ανθρώπινες δραστηριότητες και συνεπώς παράγονται πολιτιστικά αγαθά. Η διαφύλαξη και μετάδοση των αγαθών αυτών, συνιστά υποχρέωση θεμελιώδους αξίας για τη διατήρηση της συλλογικής ταυτότητας και αθροίζεται στο παγκόσμιο πολιτιστικό κεφάλαιο. Ο συνδυασμός μάλιστα των παραπάνω εννοιών με τις ιδέες της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα για την τοπική κοινωνία, από πλευράς πολιτιστικής και οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και σε ό,τι αφορά την καλλιέργεια θετικών περιβαλλοντικών στάσεων. Προς την κατεύθυνση αυτή ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμβολή των γεωπάρκων. Στον ελληνικό χώρο λειτουργούν πέντε γεωπάρκα, ένα από τα οποία είναι το Γεωπάρκο Σητείας (Φυσικό Πάρκο Σητείας) στην Ανατολική Κρήτη. Με την παρούσα εργασία διερευνώνται η δυναμική που μπορεί να αναπτύξει το Γεωπάρκο Σητείας προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης θετικών περιβαλλοντικών στάσεων, καθώς και η χρησιμότητά του στην διδακτική πράξη και στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Ειδικότερα, στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται συνοπτικά η έννοια και το περιεχόμενο της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, με έμφαση στα χαρακτηριστικά, στους στόχους και στις αρχές της, ενώ προς το τέλος του κεφαλαίου αυτού γίνεται αναφορά στο πέρασμα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη και στο αειφόρο σχολείο. Το δεύτερο κεφάλαιο εστιάζει στα Γεωπάρκα και τη συμβολή τους στη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται με τρόπο ευσύνοπτο οι έννοιες της γεωλογικής κληρονομιάς, της γεωδιατήρησης, των γεωτόπων και του γεωπάρκου, ενώ στη συνέχεια γίνεται εξειδικευμένη μνεία στο ισχύον πλαίσιο λειτουργίας που διέπει τα γεωπάρκα σε εθνικό, περιφερειακό/ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Το τρίτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στο Φυσικό Πάρκο Σητείας ως γεωπάρκο. Μέσα από μια σύντομη αλλά περιεκτική παρουσίαση, αναδεικνύεται η πορεία του προς την ένταξή του στο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο δίκτυο γεωπάρκων, και παρέχεται μια εικόνα για τον διαχειριστικό του φορέα. Το κυρίως τμήμα της παρούσας εργασίας εμπεριέχεται στο τέταρτο κεφάλαιο, στο οποίο επιχειρείται μια αναλυτική προσέγγιση του ιδιαίτερου περιβάλλοντος του Γεωπάρκου Σητείας. Παρέχονται χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το κλίμα, τη γεωμορφολογία και τα γεωλογικά χαρακτηριστικά του γεωπάρκου, τη χλωρίδα, πανίδα, αλλά και τους ανθρώπους της περιοχής, την ιστορία και το πολιτισμό τους. Στο τέλος του κεφαλαίου η ερευνητική προσπάθεια συγκλίνει προς τη διερεύνηση της σύνδεσης του Φυσικού Πάρκου Σητείας με τη βιώσιμη και αειφόρο ανάπτυξη μέσα από την ΕΑΑ, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις δραστηριότητες και τις καλές πρακτικές περιβαλλοντικής εκπαίδευσης που διεξάγονται σε αυτό. Τέλος, το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο της παρούσας διπλωματικής εργασίας σταχυολογεί τα εξαχθέντα συμπεράσματα, προβαίνοντας στη διατύπωση προτάσεων.