Μελέτη του κινήματος της ανοιχτότητας: open design και η προώθησή του στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων - Βασιλούδη, Ελένη (2020)
Στόχοι της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να εξερευνηθεί ο κόσμος του Κινήματος της Ανοιχτότητας (Openness Movement), μέσω της μελέτης των Open Source Software. Το κίνημα των open source software είναι το πιο διαδεδομένο και το μακροβιότερο από τις διάφορες εκφάνσεις του κινήματος της ανοιχτότητας και έτσι είναι πιο καλά ορισμένες και ξεκάθαρες οι αξίες, η φιλοσοφία που το διέπουν αλλά και τα κίνητρα που ώθησαν τόσους ανθρώπους να συμμετέχουν και να συνεισφέρουν στην ανάπτυξη των open source λογισμικών. Αξίες που προεκτείνονται και σε γενικές καταστάσεις καλύπτουν ολόκληρο το κίνημα. Αποτελεί προτεραιότητα να καταγραφούν, να επεξηγηθούν και να αλληλοσυσχετιστούν τα εργαλεία που χρησιμοποιεί το κίνημα/φαινόμενο των Open Source (οι αδειοδοτήσεις, οι πλατφόρμες και ο τρόπος επικοινωνίας, το ίντερνετ ως μέσο σύνδεσης και ως εργαλείο, οι μέθοδοι σχεδίασης που έχουν -και πώς έχουν- προσαρμοστεί στις ανάγκες της ανοιχτής σχεδίασης). Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η ανάλυση και κατανόηση της έννοιας της Ανοιχτής Σχεδίασης και του συστήματος σχεδίασης και παραγωγής που προτάσσει. Θα μελετηθούν τα εργαλεία -πρακτικά και θεωρητικά, στον υλικό και στον ψηφιακό κόσμο- που έχουν δημιουργηθεί προκειμένου να εξυπηρετήσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που φέρει. Είναι σημαντικό να επισημανθεί η διαφορετικότητα -από τον κυρίαρχο σήμερα τρόπο παραγωγής προϊόντων- με την οποία προσεγγίζονται κάποιοι θεμελιώδεις όροι της σχεδιαστικής διαδικασίας, όπως είναι ο ρόλος του σχεδιαστή μέσα στην κοινωνία και στα πλαίσια της σχεδίασης, ο ρόλος του χρήστη και του καταναλωτή, ο τρόπος παραγωγής των σχεδίων και οι συνθήκες διάδοσής τους, ο τρόπος παραγωγής των υλικών προϊόντων και ο τρόπος διάθεσης τους. Τέλος, θα γίνει η απόπειρα να διασπείρουμε τη λογική του Open Design ως εναλλακτικό τρόπο προσέγγισης της σχεδιαστικής διαδικασίας και της παραγωγής στους φοιτητές του Τμήματος Μ.Σ.Π.Σ.. Για να γίνει αυτό, αποφασίστηκε να σχεδιαστεί ένα εικονογραφημένο έντυπο, μέσω του οποίου οι φοιτητές θα έρχονται σε επαφή με την ιδέα του Open Design, θα γνωρίζουν τις βασικές του αξίες, τις μεθόδους που χρησιμοποιεί και το σύστημα παραγωγής που προτείνει. Επιπλέον, θα εμπεριέχει έναν “οδηγό” με κάποια βασικά εργαλεία -ψηφιακά και αναλογικά- τα οποία θα βοηθήσουν κάποιον φοιτητή να κάνει τα πρώτα του βήματα μέσα στο κόσμο του Open Design.