Πρακτικές σχεδίασης προσανατολισμένες σε δυνατούς κόσμους
Ο άνθρωπος κατά την διάρκεια της μακράς ιστορίας του έρχεται αντιμέτωπος με προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί. Τα προβλήματα ανά τους αιώνες είναι διαφορετικά. Μικρά καθημερινά πράγματα και άλλες φορές σημαντικές εφευρέσεις δίνουν στον άνθρωπο την χαρισματική ικανότητα να βρίσκει λύσεις έτσι ώ...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | |
| Language: | el_GR |
| Published: |
2020
|
| Subjects: | |
| Online Access: | http://hdl.handle.net/11610/20028 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Ο άνθρωπος κατά την διάρκεια της μακράς ιστορίας του έρχεται αντιμέτωπος με προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί. Τα προβλήματα ανά τους αιώνες είναι διαφορετικά. Μικρά καθημερινά πράγματα και άλλες φορές σημαντικές εφευρέσεις δίνουν στον άνθρωπο την χαρισματική ικανότητα να βρίσκει λύσεις έτσι ώστε να συνεχίσει να εξελίσσει τον πολιτισμό του. Μαζί με την μακροχρόνια ιστορία του ανθρώπου και την ικανότητά του να αναγνωρίζει και να λύνει προβλήματα, έρχεται και η έννοια της σχεδίασης. Ο ορισμός της σχεδίασης ή καλύτερα αυτό που σήμερα αποκαλούμε design, είναι ένα αρκετά δύσκολο εγχείρημα. Το design αναφέρεται σε ένα μεγάλο φάσμα δραστηριοτήτων και γι’ αυτό τον λόγο πολλοί και διαφορετικοί ορισμοί έχουν προταθεί. Το γεγονός πάντως είναι πως σήμερα το design αποτελεί ένα διεπιστημονικό κλάδο το οποίο έχει αναπτύξει τις δικές του θεωρίες και πρακτικές, ενώ παράλληλα έχει αποκτήσει την δική του θέση και ρόλο στην κοινωνία. Ο περισσότερος κόσμος αντιλαμβάνεται το design ως εργαλείο επίλυσης προβληματικών συνθηκών, ακόμα και για τις πιο απλές περιπτώσεις. Άλλωστε το design σήμερα βρίσκεται πίσω σχεδόν από όλα τα αντικείμενα και τις υπηρεσίες. Από μικρές οικιακές συσκευές και διάσημες ιστοσελίδες μέχρι πολύπλοκα ηλεκτρονικά συστήματα και καινοτόμες υπηρεσίες. Ο ρόλος των σχεδιαστών στην κοινωνία είναι πολυδιάστατος αλλά συνάμα και βαρυσήμαντος καθώς έχουν μεγάλο έρεισμα στην προώθηση της σύγχρονης κουλτούρας. Η αλήθεια είναι όμως ότι οι σχεδιαστές, «ακόμη και όταν οδηγούνται από τις πιο θετικές προθέσεις, έχουν υπάρξει ενεργοί υποστηρικτές των ιδεών της καλοπέρασης (well-being) και των τρόπων ζωής που πρόσφατα δραματικά ανακαλύφθηκαν ότι είναι μη βιώσιμοι» (Manzini, 2007, p. 2). Οι επιστημονικές μελέτες σκιαγραφούν ένα πιθανά ζοφερό μέλλον για την ανθρωπότητα εάν συνεχίσει να καταναλώνει του πόρους του πλανήτη με αυτό τον ρυθμό (Meadows, Randers, & Meadows, 2004). Το μέλλον του σύγχρονου τρόπου ζωής είναι μη αειφόρο αλλά δυστυχώς ένα μεγάλο μέρος της σχεδιαστικής κοινότητας συνεχίζει να λειτουργεί με τον συνήθη «επαγγελματισμό», συντηρώντας την ήδη υπάρχουσα προβληματική κατάσταση. Αντίστοιχα βέβαια υπάρχει και ο ριζοσπαστικός πυρήνας σχεδιαστών που προσπαθούν να καινοτομήσουν, αντιλαμβανόμενοι τις αδιέξοδες πρακτικές του αστείρευτου καταναλωτισμού. Η λύση για αυτά τα προβλήματα δεν είναι μια εύκολη υπόθεση για τον άνθρωπο καθώς φαντάζει αρκετά δύσκολο για κάποιον να φανταστεί λειτουργικές εναλλακτικές (Wright, 2010). Ο υπερπληθυσμός, η κλιματική αλλαγή και το σύνολο των προκλήσεων για τους ανθρώπους του 21ου αιώνα δείχνουν να είναι αδιόρθωτες εάν πρώτα δεν αλλάξουν οι αξίες, τα ιδανικά, η στάση της κοινωνίας. Για να γίνουν μέρος της λύσης και ενεργοί παράγοντες στη μετάβαση προς τους βιώσιμους τρόπους ζωής, οι σχεδιαστές πρέπει να κάνουν μια βαθιά αλλαγή στην κουλτούρα και την πρακτική τους (Manzini, 2007). Αυτό που δείχνει να «λείπει είναι το όραμα για το αύριο, καθώς όπως φαίνεται αυτό έχει υποβιβαστεί σε ελπίδες για ένα κόσμο χωρίς τα προβλήματα του σήμερα» (Dunne & Raby, 2013, p. 1). Το αύριο δεν είναι τετελεσμένο και το τι επιφυλάσσει το μέλλον για την ανθρωπότητα εξαρτάται από τις επιλογές στο σήμερα. Είναι μία εναλλακτική για το σχεδιασμό να δημιουργήσει οράματα και προσδοκίες κοιτώντας τις δυνατότητες της τεχνολογίας στο μέλλον αλλά παράλληλα να προκαλέσει τον διάλογο για αυτά που συμβαίνουν στο σήμερα. |
|---|