Η συνεισφορά της αρχαίας τέχνης στη νεότερη και σύγχρονη: από την αρχαιολογική έρευνα και ανάλυση του εικονογραφικού προγράμματος της Ξεστής 3 του Ακρωτηρίου Θήρας, στην τέχνη και τους καλλιτέχνες του σήμερα - Αγγέλη, Ευαγγελία - Αικατερίνη; Angeli, Evangelia - Aikaterini (2020)
Η Ξεστή 3, αποτελεί ένα από τα πιο καλά ερευνημένα κτήρια στο Ακρωτήρι της Θήρας. Βρίσκεται στο νοτιοδυτικό άκρο του ανασκαμμένου οικισμού στο Ακρωτήρι. Η συστηματική ανασκαφή ξεκίνησε από τον Σπυρίδωνα Μαρινάτο, Γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων και Καθηγητή της Προϊστορικής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο οποίος συνέχισε το έργο του μέχρι το 1974, χρονιά κατά την οποία σκοτώθηκε στο χώρο των ανασκαφών. Μετά το θάνατο του Σπ. Μαρινάτου η έρευνα δε σταμάτησε, αντίθετα το 1975 ανατέθηκε στον επί σειρά ετών συνεργάτη του καθηγητή Χρήστο Ντούμα να συνεχίσει το έργο του. Το κτήριο της Ξεστής 3 κάλυπτε μια περιοχή συνολικής έκτασης περίπου 283 τετραγωνικών μέτρων και είχε τρεις ορόφους. Το ισόγειο μόνο αριθμεί 15 δωμάτια, τα οποία συνεχίζουν και στον πρώτο όροφο, σημαντικότεροι χώροι εκ των οποίων κρίνονται οι 1,2,4 και 5, καθώς αυτοί περιβάλλουν τον χώρο του αδύτου, δηλαδή τον χώρο 3, ο οποίος βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του κτηρίου. Τα δωμάτια συνδέονται μεταξύ τους με πολύθυρα που αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της μινωικής αρχιτεκτονικής. Στο κτήριο αυτό βρίσκονται συγκεντρωμένα αρκετά πολύθυρα. Είναι μοιρασμένα και στους τρεις ορόφους του οικοδομήματος αλλά μεγαλύτερη συγκέντρωση παρουσιάζεται στο ανατολικό τμήμα. Η Ξεστή 3 ως οικοδόμημα αποτελεί ένα μοναδικό αρχαιολογικό εύρημα, καθώς διατηρεί σε εκπληκτικό βαθμό, σχεδόν το σύνολο του τοιχογραφικού διακόσμου. Το εικονογραφικό πρόγραμμα τοποθετείται στο ισόγειο, στον δυτικό, τον βόρειο και τον ανατολικό τοίχο του αδύτου, ενώ ο νότιος τοίχος καταλαμβάνεται από τα πολύθυρα. Οι τοιχογραφίες συνεχίζουν και στον β΄ όροφο. Από το εσωτερικό του κτηρίου διάφορες τοιχογραφίες είναι γνωστές, ανάμεσά τους ο κυνηγός, η πομπή των ανδρών, η πληγωμένη γυναίκα, η Κροκοσυλλογή και πιο συγκεκριμένα οι κροκοσυλλέκτριες, ο καλαμιώνας, οι ρόδακες κλπ. Τα εικονιστικά θέματα, τα μοτίβα, οι τεχνοτροπίες των τοιχογραφιών αυτών και κατ’ επέκταση ολόκληρο το κτήριο αποτέλεσαν σημαντικότατη κοιτίδα προτύπων σε διάφορες πτυχές της νεότερης και σύγχρονης Τέχνης, καθώς αρκετοί καλλιτέχνες από διαφορετικούς τομείς όπως τη δημιουργία κοσμημάτων, τη σκηνογραφία θεάτρου, το βιομηχανικό σχέδιο, το σχέδιο μόδας και το σχεδιασμό μοτίβων διακόσμησης για χρηστικά αντικείμενα, μιμήθηκαν τις συγκεκριμένες τοιχογραφίες χρησιμοποιώντας τις ως πρότυπα και προσπάθησαν να τις προσαρμόσουν στο σήμερα μέσα από το πρίσμα μιας νέας ματιάς και μιας εντελώς διαφορετικής οπτικής γωνίας. Είτε ως προϊόντα μίμησης, είτε ως αντανακλάσεις της τέχνης της εποχής, το μέγεθος της συμβολής της Ξεστής 3 στη νεότερη και σύγχρονη τέχνη είναι μεγάλο, καθώς μέσα από τις αναβιώσεις αυτών των εικονιστικών προτύπων εμπλουτίζεται ακόμα περισσότερο μέχρι και σήμερα η καλλιτεχνική δημιουργία και κατ’ επέκταση η καλλιτεχνική σκηνή στο σύνολό της.