Επικασσιτερωμένα αγγεία της ύστερης εποχής του χαλκού στο αιγαίο - Κατσαραίος, Νικόλαος (2020)
Η χρήση κασσίτερου για την επικάλυψη αγγείων στον αιγιακό χώρο στη διάρκεια της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, αναγνωρίστηκε το 1966 από την Immerwahr. Αφορμή στάθηκε ένα σύνολο κτερισμάτων από τη μυκηναϊκή νεκρόπολη της αρχαίας Αγοράς στην Αθήνα, που στην επιφάνειά τους έφεραν ίχνη πατίνας που δεν αντιστοιχούσαν στις έως τότε γνωστές τεχνικές κατασκευής και διακόσμησης της μυκηναικής κεραμικής. Η εργαστηριακή επιβεβαίωση ότι τα στίγματα στην επιφάνεια των αγγείων περιείχαν υψηλές τιμές κασσιτέρου, έθεσε μία σειρά ζητημάτων αφενός κατανόησης της τεχνικής και αφετέρου ερμηνείας της χρήσης των αγγείων αυτών. Στη βάση αυτή, επανεξετάστηκαν και αναγνωρίστηκαν σύνολα αγγείων αυτής της τεχνικής που είχαν έρθει στο φως κατά τη διάρκεια των ανασκαφών του Evans στην Κνωσό, των Maiuri και Jacopi στην Ιαλυσό της Ρόδου, του Wace στις Μυκήνες, των Frodin και Persson στην Ασίνη, επίσης του δεύτερου στα Δενδρά και του Blegen στην Πρόσυμνα (Ηραίο Άργους). Οι ολοένα αυξανόμενες συστηματικές ανασκαφές νεκροπόλεων της μυκηναικής περιόδου, συνεισέφεραν στον εμπλουτισμό του αρχαιολογικού υλικού και στην κατανόηση των δομών της μυκηναϊκής κοινωνίας. Υποσύνολα κεραμικών κτερισμάτων σε θαλαμοειδείς τάφους αναγνωρίζονται ως επικασσιτερωμένα καθιστώντας ευρεία τη διασπορά τους αλλά και στατιστικά περιορισμένο τον αριθμό τους, πλάι στη συντριπτικά πολυάριθμη γραπτή κεραμική. Παράλληλα, οι περαιτέρω εργαστηριακές αναλύσεις δειγμάτων των αγγείων αυτών είτε απαντούν είτε δημιουργούν νέα πεδία έρευνας σε ζητήματα που αφορούν στην εισαγωγή και στη διαχείριση του κασσίτερου, μέταλλο που δεν υφίσταται στον αιγιακό χώρο. Δεδομένου ότι έως σήμερα, παρά το μεγάλο αριθμό επικασσιτερωμένων αγγείων που έχουν εντοπιστεί δεν έχει γινει μία προσπάθεια συνολικής καταγραφής τους, σκοπός της παρούσης μελέτης είναι η παρουσίαση όλων των έως σήμερα γνωστών τέτοιων αγγείων καθώς και η προσπάθεια κατανόησης του ρόλου των ανακτόρων στην παραγωγή και διάθεσή τους.