Διερεύνηση του ρωμαϊκού αμυντικού σχεδιασμού στην επαρχία της Αραβίας και την Αραβική Χερσόνησο με τη βοήθεια των συστημάτων γεωγραφικών πληροφοριών - Καραμανώλης, Στέφανος; Karamanolis, Stefanos (2020)
Σκοπός της διπλωματικής διατριβής αποτελεί η διερεύνηση του αμυντικού σχεδιασμού στη ρωμαϊκή επαρχία της Αραβίας και την ευρύτερη περιοχή της, μέχρι τη συρο-μεσοποταμιακή έρημο στα ανατολικά και το άκρο της αραβικής χερσονήσου στα νότια, ανάμεσα στο 114 και το 284 μ.Χ., με τη χρήση των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών. Η παράθεση των ιστορικών και αρχαιολογικών στοιχείων που συνθέτουν το χρονικό και γεωγραφικό πλαίσιο λειτουργεί ως βάση για την ανάλυση των δεδομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε σημεία αρχαιολογικού ενδιαφέροντος με διοικητική, οικονομική και στρατιωτική σημασία από πλευράς του ρωμαϊκού παράγοντα, όπως είναι οι πόλεις, το οδικό δίκτυο και τα οχυρά. Όσον αφορά το αραβικό στοιχείο, η προσοχή εστιάζεται στα λιγοστά οικιστικά κατάλοιπα και τις ακόμα λιγότερες αραβικές πόλεις. Συγκεκριμένα, εφαρμόζονται δύο μέθοδοι των ΣΓΠ, η ανάλυση ορατότητας και κόστους, με σημεία αναφοράς το λεγεωνικό στρατόπεδο της Βόστρας, τα οχυρά, τις περιτειχισμένες πόλεις και το κύριο οδικό δίκτυο της επαρχίας. Από αυτές τις δύο μεθόδους, η πρώτη απαντάει σε επιμέρους ερωτήματα που αφορούν τη συσχέτιση των αμυντικών υποδομών τόσο μεταξύ όσο και με ανοχύρωτες εγκαταστάσεις, ενώ η δεύτερη καταφέρνει να δείξει τις γενικές τάσεις που επικρατούν, καθιστώντας δυνατή την εξαγωγή συμπερασμάτων για τη δυναμική της ρωμαϊκής κυριαρχίας και τα όρια που αυτή αρχίζει να εξασθενεί υπό την επίδραση του παράγοντα της γεωγραφίας.