Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου

Η παρούσα εργασία επιχειρεί να παρουσιάσει αλλά και να ερμηνεύσει τον εικονογραφικό κύκλο του Θησέα στην αττική κεραμική της αρχαϊκής περιόδου, μέσα από την αθηναϊκή πολιτική ιδεολογία. Για την καλύτερη κατανόηση του θέματος, μελετώνται αρχικά η περιπετειώδης ζωή και η θέση του ήρωα στη θρησκευτική...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:
Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας: Νιάρου, Μαρία
Άλλοι συγγραφείς: Στεφανάκης, Εμμανουήλ
Γλώσσα:el_GR
Δημοσίευση: 2020
Θέματα:
Διαθέσιμο Online:http://hdl.handle.net/11610/19743
Ετικέτες: Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
_version_ 1828460214634938368
author Νιάρου, Μαρία
author2 Στεφανάκης, Εμμανουήλ
author_facet Στεφανάκης, Εμμανουήλ
Νιάρου, Μαρία
author_sort Νιάρου, Μαρία
collection DSpace
description Η παρούσα εργασία επιχειρεί να παρουσιάσει αλλά και να ερμηνεύσει τον εικονογραφικό κύκλο του Θησέα στην αττική κεραμική της αρχαϊκής περιόδου, μέσα από την αθηναϊκή πολιτική ιδεολογία. Για την καλύτερη κατανόηση του θέματος, μελετώνται αρχικά η περιπετειώδης ζωή και η θέση του ήρωα στη θρησκευτική οργάνωση της Αθήνας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στους άθλους που εκτέλεσε ο ίδιος και μας παραδίδουν οι γραπτές μαρτυρίες, βάσει των οποίων διαμορφώνεται ο εικονογραφικός κύκλος του στην αττική κεραμική. Στη συνέχεια αναλύεται διεξοδικά το σύνολο των σκηνών του ήρωα στην αττική αγγειογραφία, από το 600 – 480 π.Χ., όπως αυτές εξελίσσονται τυπολογικά, καθ’ όλη τη διάρκεια της υπό μελέτης περιόδου. Προκειμένου ο αναγνώστης να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη εικόνα, παρουσιάζονται επιπρόσθετα εικονογραφικά παράλληλα του ήρωα σε άλλες μορφές τέχνης της ίδιας περιόδου. Μετά την ανάπτυξη της εικονογραφίας του Θησέα, κρίνεται απαραίτητη η παρουσίαση των κοινωνικών και πολιτικών διαστάσεων του περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο σχηματίζεται και για το οποίο προορίζεται η υπό μελέτη κεραμική. Σε αυτό το στάδιο, η εικονογράφηση προσεγγίζεται μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας. Επιχειρείται η ανίχνευση και η ανάλυση πολιτικών συμβολισμών στα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τις εικονογραφικές σκηνές των αττικών αγγείων. Η εργασία ολοκληρώνεται με την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την ύπαρξη και μορφή του πολιτικού υπόβαθρου που υποκρύπτεται πίσω από τις σκηνές του Θησέα στην αττική εικονογραφία της αρχαϊκής περιόδου. SUMMARY The presentessay attempts to present and interpret the iconographical cycle of Theseus in Attic pottery of the Archaic period, through the Athenian political ideology. For a better understanding of the subject, the adventurous life and the hero's position in the religious organization of Athens are initially studied. Particular emphasis is given to the feats that he performed and the written sources testimony, based on which his iconographical cycle in Attic pottery was created. Then, all the scenes of the hero in Attic vase painting, from 600 to 480 BC, are analyzed in detail, as they change typologically throughout the period this essay study. To be formed a complete picture by the reader, the essay additionally presents iconographical parallels of the hero to other forms of the art of the same period. After the development of the iconography of Theseus, it is necessary to present the social and the political dimensions of the environment in which the pottery is formed and for which it is intended. At this stage, the iconography is approached from the point of view of Athenian political ideology. It is attempted to detect and analyze the political symbols in the characteristics that make up the iconographical scenes of Attic vases. The essay ends up with some conclusions about the existence and the type of the political background which might be hidden behind the scenes of Theseus at Attic vase painting of the Archaic period.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-19743
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2020
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-197432025-03-17T09:16:15Z Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου Νιάρου, Μαρία Στεφανάκης, Εμμανουήλ Θησέας αττική κεραμική αρχαϊκή περίοδος Theseus attic pottery archaic period Vase-painting, Greek--Greece--Attikē Theseus, King of Athens Pottery, Greek Art--Political aspects--Greece--History--To 1500 Η παρούσα εργασία επιχειρεί να παρουσιάσει αλλά και να ερμηνεύσει τον εικονογραφικό κύκλο του Θησέα στην αττική κεραμική της αρχαϊκής περιόδου, μέσα από την αθηναϊκή πολιτική ιδεολογία. Για την καλύτερη κατανόηση του θέματος, μελετώνται αρχικά η περιπετειώδης ζωή και η θέση του ήρωα στη θρησκευτική οργάνωση της Αθήνας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στους άθλους που εκτέλεσε ο ίδιος και μας παραδίδουν οι γραπτές μαρτυρίες, βάσει των οποίων διαμορφώνεται ο εικονογραφικός κύκλος του στην αττική κεραμική. Στη συνέχεια αναλύεται διεξοδικά το σύνολο των σκηνών του ήρωα στην αττική αγγειογραφία, από το 600 – 480 π.Χ., όπως αυτές εξελίσσονται τυπολογικά, καθ’ όλη τη διάρκεια της υπό μελέτης περιόδου. Προκειμένου ο αναγνώστης να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη εικόνα, παρουσιάζονται επιπρόσθετα εικονογραφικά παράλληλα του ήρωα σε άλλες μορφές τέχνης της ίδιας περιόδου. Μετά την ανάπτυξη της εικονογραφίας του Θησέα, κρίνεται απαραίτητη η παρουσίαση των κοινωνικών και πολιτικών διαστάσεων του περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο σχηματίζεται και για το οποίο προορίζεται η υπό μελέτη κεραμική. Σε αυτό το στάδιο, η εικονογράφηση προσεγγίζεται μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας. Επιχειρείται η ανίχνευση και η ανάλυση πολιτικών συμβολισμών στα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τις εικονογραφικές σκηνές των αττικών αγγείων. Η εργασία ολοκληρώνεται με την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την ύπαρξη και μορφή του πολιτικού υπόβαθρου που υποκρύπτεται πίσω από τις σκηνές του Θησέα στην αττική εικονογραφία της αρχαϊκής περιόδου. SUMMARY The presentessay attempts to present and interpret the iconographical cycle of Theseus in Attic pottery of the Archaic period, through the Athenian political ideology. For a better understanding of the subject, the adventurous life and the hero's position in the religious organization of Athens are initially studied. Particular emphasis is given to the feats that he performed and the written sources testimony, based on which his iconographical cycle in Attic pottery was created. Then, all the scenes of the hero in Attic vase painting, from 600 to 480 BC, are analyzed in detail, as they change typologically throughout the period this essay study. To be formed a complete picture by the reader, the essay additionally presents iconographical parallels of the hero to other forms of the art of the same period. After the development of the iconography of Theseus, it is necessary to present the social and the political dimensions of the environment in which the pottery is formed and for which it is intended. At this stage, the iconography is approached from the point of view of Athenian political ideology. It is attempted to detect and analyze the political symbols in the characteristics that make up the iconographical scenes of Attic vases. The essay ends up with some conclusions about the existence and the type of the political background which might be hidden behind the scenes of Theseus at Attic vase painting of the Archaic period. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 11 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ο ΘΗΣΕΑΣ: Ο ΜΥΘΟΣ, Η ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΤΟΡΘΩΜΑΤΑ ΤΟΥ 1. Γραπτές μαρτυρίες 15 2. Η περιπετειώδης ζωή του 18 3. Ο Θησέας και η θρησκευτική ζωή της Αθήνας 24 ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Η ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΘΗΣΕΑ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ ΚΕΡΑΜΙΚΗ 1. Πρώιμες εικονογραφικές σκηνές (570 π.Χ. - γ΄ τέταρτο 6ου αι. π.Χ.) 29 1.1. Ο Θησέας ως αντίπαλος και νικητής επί του Μινώταυρου 30 1.2. Το αγγείο François 35 1.3. Ο γέρανος χορός 38 1.4. Ως αντίπαλος και νικητής επί των Κενταύρων 39 1.5. Ως απαγωγέας της Ελένης 40 2. Η εικονογραφία στην αττική κεραμική (δ΄ τέταρτο 6ου αι. π.Χ – το τέλος των Περσικών Πολέμων) 42 Η δημιουργία του εικονογραφικού κύκλου 42 2.1. Ο Περιφήτης (Κορυνήτης) 43 2.2. Ο Σίνης 43 2.3. Η Φαιά 44 2.4. Ο Σκίρων 45 2.5. Ο Κερκύων 46 2.6. Ο Προκρούστης 47 2.7. Η σύλληψη του Ταύρου του Μαραθώνα 48 2.8. Οι κύλικες τύπου «cycle cups» & άλλα σχήματα αγγείων 50 2.9. To -εμπλουτισμένo με νέα στοιχεία- ταξίδι προς και από την Κρήτη 53 Η πάλη με τον Μινώταυρο –η συνάντηση με την Αριάδνη, η εγκατάλειψή της και η θεά Αθηνά 54 2.10. Mε την Ελένη και την Μήδεια ή την Αίθρα 59 Η αρπαγή της Ελένης 59 Με την Μήδεια ή την Αίθρα 60 2.11. H Κενταυρομαχία 61 2.12. Η Αμαζονομαχία 62 3. Σκηνές του Θησέα -εκτός εικονογραφικού κύκλου- στην αρχαϊκή αττική κεραμική 65 3.1. Ως αθλητής πάλης 65 3.2. Ως βασιλιάς των Αθηνών 66 4. Παράλληλα του εικονογραφικού κύκλου στη γλυπτική, πλαστική & ζωγραφική 67 4.1. Ο Θησαυρός των Αθηναίων στους Δελφούς 67 4.2. Ο Ναός του Απόλλωνα Δαφνηφόρου στην Ερέτρια 70 4.3. O Ναός στην Καρθαία Κέας 72 4.4. Μαρμάρινο άγαλμα Θησέα από την Ακρόπολη 72 4.5. Μαρμάρινο άγαλμα ταύρου από την Ακρόπολη 73 4.6. Πήλινος ανάγλυφος πίνακας από την Ακρόπολη 73 4.7. Η «λάρνακα του Κυψέλου» 74 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ο ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΘΗΣΕΑ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή 76 1. Παράμετροι διαμόρφωσης της πολιτικής φυσιογνωμίας της αθηναϊκής κοινωνίας 77 1.1. Ιστορικό-πολιτικό πλαίσιο των αρχαϊκών χρόνων 77 1.2. Πολιτική/οι & Πολιτισμός (6ος αι. –480 π.Χ.) 81 1.3. Ο Θησέας, ο συνοικισμός και η μυθική καταγωγή των Αθηναίων 85 1.4. Οι Αθηναίοι και η πολιτική διάσταση της λατρείας του ήρωα 87 2. Το πολιτικό υπόβαθρο του εικονογραφικού κύκλου της αρχαϊκής αττικής κεραμικής 89 2.1. Η επιλογή των τοποθεσιών εκτέλεσης των νέων άθλων: Πολιτική σκοπιμότητα 89 2.2. Ο Θησέας στους ναούς και δημόσια κτήρια σε περιοχές επιρροής της Αθήνας 90 2.3. Οι πολιτικές όψεις της Αμαζονομαχίας και των σκηνών αρπαγής γυναικών 92 Η νίκη επί των Περσών 92 Η πολιτική θέση της γυναίκας στην Αθήνα 93 2.4. Πολιτικό υπόβαθρο στην απόδοση της μορφής του ήρωα 95 Ο Θησέας ως Αθηναίος έφηβος και τα στάδια ενηλικίωσης των Αθηναίων 95 Ο Θησέας ως μυθικό πρότυπο των «περιπόλων» 97 Η ομοιότητα της εικονογράφησης του Θησέα με το σύνταγμα των Τυραννοκτόνων 98 Ο Θησέας, ο εφευρέτης της τέχνης της πάλης-πρότυπο αθλητή 99 Ο Θησέας ως υιός βασιλιά ή ως βασιλιάς της Αθήνας 99 2.5. Ο γέρανος, ένας επινίκιος χορός με πολιτικές προεκτάσεις 100 2.6. Ανθρωποκεντρισμός στη θεματολογία 102 2.7. Η πολιτική ανάγνωση της θεϊκής παρουσίας στις σκηνές του ήρωα 103 2.8. Η ανωτερότητα της αθηναϊκής αριστοκρατίας μέσα από το αγγείο του François και την σκηνή της πάλης με τον Μινώταυρο 106 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 108 Θεματολογία 109 Ως Ήρωας πανελλήνιας εμβέλειας & Ως Ήρωας Αθηνών 110 Θησέας & Ηρακλής: Συγκρίνοντας δύο ήρωες 113 Ο θεσμός της πόλεως στη διαμόρφωση του εικονογραφικού κύκλου 114 Φιλοδοξίες πολιτικών πίσω από τον Θησέα 116 Η αττική κεραμική και το κοινό 120 ΕΠΙΛΟΓΟΣ 122 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 123 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: ΘΕΜΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΚΥΚΛΟΥ ΠΡΩΙΜΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ~ ΡΩΜΑΪΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ 135 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ 137 2020-01-23T13:26:37Z 2020-01-23T13:26:37Z 2019-06 http://hdl.handle.net/11610/19743 el_GR Default License 168 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle Θησέας
αττική κεραμική
αρχαϊκή περίοδος
Theseus
attic pottery
archaic period
Vase-painting, Greek--Greece--Attikē
Theseus, King of Athens
Pottery, Greek
Art--Political aspects--Greece--History--To 1500
Νιάρου, Μαρία
Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title_full Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title_fullStr Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title_full_unstemmed Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title_short Ο εικονογραφικός κύκλος του Θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π.χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
title_sort ο εικονογραφικός κύκλος του θησέα στην αττική κεραμική από το 600 μέχρι το 480 π χ μέσα από το πρίσμα της αθηναϊκής πολιτικής ιδεολογίας της αρχαϊκής περιόδου
topic Θησέας
αττική κεραμική
αρχαϊκή περίοδος
Theseus
attic pottery
archaic period
Vase-painting, Greek--Greece--Attikē
Theseus, King of Athens
Pottery, Greek
Art--Political aspects--Greece--History--To 1500
url http://hdl.handle.net/11610/19743
work_keys_str_mv AT niaroumaria oeikonographikoskyklostouthēseastēnattikēkeramikēapoto600mechrito480pchmesaapotoprismatēsathēnaïkēspolitikēsideologiastēsarchaïkēsperiodou