| _version_ |
1828461723858763776
|
| author |
Μεντή, Μαρία
|
| author2 |
Συρόπουλος, Σπυρίδων
|
| author_facet |
Συρόπουλος, Σπυρίδων
Μεντή, Μαρία
|
| author_sort |
Μεντή, Μαρία
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Το φαινόμενο του πολέμου καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος στην αφήγηση της σχολικής – και όχι μόνο - ιστορίας τόσο των αρχαίων χρόνων όσο και της σύγχρονης εποχής. Αβίαστα γεννιέται ο προβληματισμός, που δεν είναι μόνο ιστορικής αλλά και βαθύτερης ψυχολογικής ή και μεταφυσικής διάστασης, αν τελικά ο πόλεμος είναι εκείνη η ανθρώπινη εμπειρία που αδιάκοπα τροφοδοτεί και τελικά συντηρεί την ιστορική πορεία του ανθρώπου. Ο προβληματισμός αυτός αναπόφευκτα συνδέεται με τη διαπίστωση της έμφυτης τάσης του ανθρώπου να έλκεται από την τραγωδία, να λαχταρά την αποτύπωση γεγονότων στα οποία αναδείχτηκαν ήρωες, εκφράστηκαν ιδανικά, διεκδικήθηκαν δικαιώματα. Ακόμα και τα υπέροχα έργα της ειρήνης, που σφράγισαν μοναδικά περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας, όπως αυτές της Κλασικής Αρχαιότητας και της Αναγέννησης, μήπως τελικά ήταν διαλείμματα και ανάπαυλες, βραχύχρονες ή μακρόχρονες, στη χρονογραμμή, που, κατά κύριο λόγο, σημαδεύεται από τρομακτικές συγκρούσεις αλλοεθνών αλλά και συγκλονιστικούς εμφύλιους σπαραγμούς;
Είναι μάλλον αδύνατο να κατανοηθεί το βίωμα του πολέμου χωρίς την προσωπική μετοχή σε όλες ή έστω σε μία από τις πτυχές του. Ο δάσκαλος που καλείται να διδάξει σε σχολικές τάξεις ιστορία με πολεμικά γεγονότα, είτε αυτά σχετίζονται με μακρινές εποχές είτε με πιο σύγχρονες, βρίσκεται πάντα αντιμέτωπος με την αμηχανία κατά πόσο οι σύγχρονοι έφηβοι των δυτικών κοινωνιών, μπορούν να αντιληφθούν το ιστορικό αφήγημα του πολέμου· να το αντιληφθούν – όχι βέβαια πλήρως – αλλά έστω να κινητοποιηθούν από προβληματισμούς για τις επιπτώσεις του, να εμπνευστούν από αξίες, να διερωτηθούν σχετικά με το νόημα και το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πρακτικών που οδήγησαν σε εμπόλεμες συρράξεις.
Είναι τελικά εφικτό για έναν έφηβο, που αδημονεί για το επόμενο like στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που έχει άλλες προσλαμβάνουσες και άλλα ζητούμενα στη ζωή του, να ξυπνήσει μέσα του το ενδιαφέρον μίας βαθύτερης διερεύνησης ενός πολέμου, πέρα από τα στατική καταγραφή των γεγονότων σ’ ένα σχολικό εγχειρίδιο; Αν αυτό είναι εφικτό, ποιες είναι οι διδακτικές μέθοδοι που θα μπορούσαν να αφυπνίσουν το ενδιαφέρον του και να μετατρέψουν σε πραγματική αναμονή την επόμενη διδακτική συνάντηση για… τη συνέχεια της ιστορίας; Κατά πόσο επιδιώξεις της νέας αντίληψης για τη Διδακτική της Ιστορίας, όπως η ενσυναίσθηση και η πολυπρισματικότητα, μπορούν πραγματικά να προωθηθούν αποτελεσματικά μέσα στο πλαίσιο της σχολικής τάξης και να πραγματώσουν το ποθούμενο για τον δάσκαλο, δηλαδή την ουσιαστική μέθεξη των μαθητών στις ποικίλες διαστάσεις που γεννά η επαφή με την Ιστορία όχι ως απλό αφήγημα αλλά ως εμπειρία ζωής;
Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ. Πέρα από τη μελέτη της πρωτογενούς και δευτερογενούς βιβλιογραφίας, το πεδίο έρευνας συμπεριλαμβάνει και το δυναμικό μαθητικό κοινό των τάξεων του Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων «Ροδίων Παιδεία». Μελέτα τα ενδιαφέροντα, τις διαθέσεις, τις προτιμήσεις αλλά και τις στάσεις των μαθητών, αξιολογεί τον τρόπο που προσλαμβάνουν και κατανοούν τη διδασκαλία πολέμων της αρχαιότητας, μέσα από διαφορετικά διδακτικά αντικείμενα, στα οποία, ωστόσο, μπορεί να αναζητηθεί η άμεση και αμφίδρομη επικοινωνία, όπως η Ιστορία, η Δραματική Ποίηση, η Νεοελληνική Γλώσσα, τα Θρησκευτικά. Επιπλέον, καταγράφει τις εντυπώσεις και τις διαπιστώσεις των μαθητών από τις συγκρίσεις τους ανάμεσα στις πολεμικές εμπειρίες παλαιότερων και σύγχρονων εποχών.
Στόχος των διδακτικών φύλλων εργασίας που σχεδιάστηκαν είναι να προσεγγιστεί το φαινόμενο του πολέμου και οι επιπτώσεις του στη δομή των κοινωνιών και στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση μέσα από τη γραφίδα τόσο του ιστοριογράφου όσο και του δραματουργού, να εντοπιστούν οι διαφορές της οπτικής γωνίας αλλά και να διαπιστωθεί κατά πόσο αυτές οι διαφορές συναντώνται τελικά στην κοινή συνισταμένη των επιπτώσεων που σφραγίζουν ένα τόσο τραγικό συλλογικό βίωμα, όπως αυτό του πολέμου.
Η εργασία προτείνει ότι, για την καλύτερη δυνατή κατανόηση φαινομένων πολυπαραγοντικών και τόσο φορτισμένων πολιτικά, κοινωνικά, ψυχικά, όπως ο πόλεμος, η διαθεματική και πολυπρισματική προσέγγιση μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά, ώστε οι μαθητές να πλησιάσουν, όσο αυτό είναι εφικτό, νοητικά αλλά και συναισθηματικά σε μακρινές εποχές· να εκτιμήσουν ότι η ιστορική μελέτη προσφέρει όχι απλώς τη δυνατότητα της γνώσης των γεγονότων μίας εποχής αλλά και τη δυνατότητα διερεύνησης της νοοτροπίας των ιστορικών υποκειμένων· να εξοικειωθούν με διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου γεγονότος, μέσα από τη μελέτη πρωτογενών και δευτερογενών πηγών αλλά και μέσα από το άκουσμα της φωνής ανθρώπων που η συντηρητική διδαχή της Ιστορίας προσπερνά, όπως των ηττημένων, των καταπιεσμένων ή και των θυτών μίας θηριωδίας· να συνηθίσουν σε μία ευρύτερη αξιολόγηση του σύγχρονου ιστορικού γίγνεσθαι με εννοιολογικά εργαλεία που έχουν αποκομίσει μέσα από τη διδασκαλία της Ιστορίας· να κατανοήσουν ουσιαστικά ότι τα μελλούμενα είναι πάντα αλληλένδετα με τις κυρίαρχες ιδεολογίες και το αξιακό σύστημα που διαμορφώνεται από τις προσωπικές επιλογές, σε στενότερο πλαίσιο, και, σε ευρύτερο πλαίσιο, από τις πολιτικές τακτικές.
Και φυσικά, όλες αυτές οι επιδιώξεις συγκλίνουν στην ανάγκη – επιτακτική όσο ποτέ - οι σύγχρονοι μαθητές να διαμορφώσουν ιστορική σκέψη και έλλογη κριτική ικανότητα, αυτά τα ανεκτίμητα εφόδια που θα τους βοηθήσουν να απορρίπτουν την κατευθυνόμενη από ακραία ιδεολογήματα και προπαγανδιστικά κίνητρα ιστορική αφήγηση, να αναγνωρίζουν με γενναιότητα και ψυχική ευγένεια την αξία της ετερότητας και να χαράσσουν την προσωπική τους πορεία με σοφία και σεβασμό στις πανανθρώπινες αξίες.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-19737
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2020
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-197372020-01-27T12:06:42Z Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου Μεντή, Μαρία Συρόπουλος, Σπυρίδων Μεντή, Μαρία πόλεμος ιστοριογράφοι δραματικοί ποιητές διδακτική προσέγγιση πολυπρισματικότητα ενσυναίσθηση war historians dramatic poets didactic approach multiplicity empathy Historiography Drama Education, Secondary--Greece War Greece--History Το φαινόμενο του πολέμου καταλαμβάνει τη μερίδα του λέοντος στην αφήγηση της σχολικής – και όχι μόνο - ιστορίας τόσο των αρχαίων χρόνων όσο και της σύγχρονης εποχής. Αβίαστα γεννιέται ο προβληματισμός, που δεν είναι μόνο ιστορικής αλλά και βαθύτερης ψυχολογικής ή και μεταφυσικής διάστασης, αν τελικά ο πόλεμος είναι εκείνη η ανθρώπινη εμπειρία που αδιάκοπα τροφοδοτεί και τελικά συντηρεί την ιστορική πορεία του ανθρώπου. Ο προβληματισμός αυτός αναπόφευκτα συνδέεται με τη διαπίστωση της έμφυτης τάσης του ανθρώπου να έλκεται από την τραγωδία, να λαχταρά την αποτύπωση γεγονότων στα οποία αναδείχτηκαν ήρωες, εκφράστηκαν ιδανικά, διεκδικήθηκαν δικαιώματα. Ακόμα και τα υπέροχα έργα της ειρήνης, που σφράγισαν μοναδικά περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας, όπως αυτές της Κλασικής Αρχαιότητας και της Αναγέννησης, μήπως τελικά ήταν διαλείμματα και ανάπαυλες, βραχύχρονες ή μακρόχρονες, στη χρονογραμμή, που, κατά κύριο λόγο, σημαδεύεται από τρομακτικές συγκρούσεις αλλοεθνών αλλά και συγκλονιστικούς εμφύλιους σπαραγμούς; Είναι μάλλον αδύνατο να κατανοηθεί το βίωμα του πολέμου χωρίς την προσωπική μετοχή σε όλες ή έστω σε μία από τις πτυχές του. Ο δάσκαλος που καλείται να διδάξει σε σχολικές τάξεις ιστορία με πολεμικά γεγονότα, είτε αυτά σχετίζονται με μακρινές εποχές είτε με πιο σύγχρονες, βρίσκεται πάντα αντιμέτωπος με την αμηχανία κατά πόσο οι σύγχρονοι έφηβοι των δυτικών κοινωνιών, μπορούν να αντιληφθούν το ιστορικό αφήγημα του πολέμου· να το αντιληφθούν – όχι βέβαια πλήρως – αλλά έστω να κινητοποιηθούν από προβληματισμούς για τις επιπτώσεις του, να εμπνευστούν από αξίες, να διερωτηθούν σχετικά με το νόημα και το αποτέλεσμα συγκεκριμένων πρακτικών που οδήγησαν σε εμπόλεμες συρράξεις. Είναι τελικά εφικτό για έναν έφηβο, που αδημονεί για το επόμενο like στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που έχει άλλες προσλαμβάνουσες και άλλα ζητούμενα στη ζωή του, να ξυπνήσει μέσα του το ενδιαφέρον μίας βαθύτερης διερεύνησης ενός πολέμου, πέρα από τα στατική καταγραφή των γεγονότων σ’ ένα σχολικό εγχειρίδιο; Αν αυτό είναι εφικτό, ποιες είναι οι διδακτικές μέθοδοι που θα μπορούσαν να αφυπνίσουν το ενδιαφέρον του και να μετατρέψουν σε πραγματική αναμονή την επόμενη διδακτική συνάντηση για… τη συνέχεια της ιστορίας; Κατά πόσο επιδιώξεις της νέας αντίληψης για τη Διδακτική της Ιστορίας, όπως η ενσυναίσθηση και η πολυπρισματικότητα, μπορούν πραγματικά να προωθηθούν αποτελεσματικά μέσα στο πλαίσιο της σχολικής τάξης και να πραγματώσουν το ποθούμενο για τον δάσκαλο, δηλαδή την ουσιαστική μέθεξη των μαθητών στις ποικίλες διαστάσεις που γεννά η επαφή με την Ιστορία όχι ως απλό αφήγημα αλλά ως εμπειρία ζωής; Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ. Πέρα από τη μελέτη της πρωτογενούς και δευτερογενούς βιβλιογραφίας, το πεδίο έρευνας συμπεριλαμβάνει και το δυναμικό μαθητικό κοινό των τάξεων του Γυμνασίου των Εκπαιδευτηρίων «Ροδίων Παιδεία». Μελέτα τα ενδιαφέροντα, τις διαθέσεις, τις προτιμήσεις αλλά και τις στάσεις των μαθητών, αξιολογεί τον τρόπο που προσλαμβάνουν και κατανοούν τη διδασκαλία πολέμων της αρχαιότητας, μέσα από διαφορετικά διδακτικά αντικείμενα, στα οποία, ωστόσο, μπορεί να αναζητηθεί η άμεση και αμφίδρομη επικοινωνία, όπως η Ιστορία, η Δραματική Ποίηση, η Νεοελληνική Γλώσσα, τα Θρησκευτικά. Επιπλέον, καταγράφει τις εντυπώσεις και τις διαπιστώσεις των μαθητών από τις συγκρίσεις τους ανάμεσα στις πολεμικές εμπειρίες παλαιότερων και σύγχρονων εποχών. Στόχος των διδακτικών φύλλων εργασίας που σχεδιάστηκαν είναι να προσεγγιστεί το φαινόμενο του πολέμου και οι επιπτώσεις του στη δομή των κοινωνιών και στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση μέσα από τη γραφίδα τόσο του ιστοριογράφου όσο και του δραματουργού, να εντοπιστούν οι διαφορές της οπτικής γωνίας αλλά και να διαπιστωθεί κατά πόσο αυτές οι διαφορές συναντώνται τελικά στην κοινή συνισταμένη των επιπτώσεων που σφραγίζουν ένα τόσο τραγικό συλλογικό βίωμα, όπως αυτό του πολέμου. Η εργασία προτείνει ότι, για την καλύτερη δυνατή κατανόηση φαινομένων πολυπαραγοντικών και τόσο φορτισμένων πολιτικά, κοινωνικά, ψυχικά, όπως ο πόλεμος, η διαθεματική και πολυπρισματική προσέγγιση μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά, ώστε οι μαθητές να πλησιάσουν, όσο αυτό είναι εφικτό, νοητικά αλλά και συναισθηματικά σε μακρινές εποχές· να εκτιμήσουν ότι η ιστορική μελέτη προσφέρει όχι απλώς τη δυνατότητα της γνώσης των γεγονότων μίας εποχής αλλά και τη δυνατότητα διερεύνησης της νοοτροπίας των ιστορικών υποκειμένων· να εξοικειωθούν με διαφορετικές ερμηνείες του ίδιου γεγονότος, μέσα από τη μελέτη πρωτογενών και δευτερογενών πηγών αλλά και μέσα από το άκουσμα της φωνής ανθρώπων που η συντηρητική διδαχή της Ιστορίας προσπερνά, όπως των ηττημένων, των καταπιεσμένων ή και των θυτών μίας θηριωδίας· να συνηθίσουν σε μία ευρύτερη αξιολόγηση του σύγχρονου ιστορικού γίγνεσθαι με εννοιολογικά εργαλεία που έχουν αποκομίσει μέσα από τη διδασκαλία της Ιστορίας· να κατανοήσουν ουσιαστικά ότι τα μελλούμενα είναι πάντα αλληλένδετα με τις κυρίαρχες ιδεολογίες και το αξιακό σύστημα που διαμορφώνεται από τις προσωπικές επιλογές, σε στενότερο πλαίσιο, και, σε ευρύτερο πλαίσιο, από τις πολιτικές τακτικές. Και φυσικά, όλες αυτές οι επιδιώξεις συγκλίνουν στην ανάγκη – επιτακτική όσο ποτέ - οι σύγχρονοι μαθητές να διαμορφώσουν ιστορική σκέψη και έλλογη κριτική ικανότητα, αυτά τα ανεκτίμητα εφόδια που θα τους βοηθήσουν να απορρίπτουν την κατευθυνόμενη από ακραία ιδεολογήματα και προπαγανδιστικά κίνητρα ιστορική αφήγηση, να αναγνωρίζουν με γενναιότητα και ψυχική ευγένεια την αξία της ετερότητας και να χαράσσουν την προσωπική τους πορεία με σοφία και σεβασμό στις πανανθρώπινες αξίες. This thesis investigates the depiction of war in historiography and 5th century B.C. drama. In addition to the study of primary and secondary literature, the scope of research also includes input from the dynamic student population of the Junior High School (Gymnasium) at Rodion Pedia. It studies student interests, moods, preferences and attitudes, and evaluates how they perceive and understand the teaching of wars in antiquity through different teaching subjects, in which direct and two-way communication can be sought, such as History, Drama Poetry, Modern Greek Language, and Divinity. In addition, it records both student impressions and findings when comparing past and modern war experiences. The purpose of the worksheets created is to approach the phenomenon of war and its effects on the structure of societies and on human psychosynthesis through the pen of both the historiographer and the dramatist, to identify differences in perspectives and to discover how often these differences are ultimately met in the common set of effects that seal such tragic collective experiences, such as that of war. The thesis suggests that in order to better understand the phenomena of multifactorial and politically, socially and psychologically charged societies, such as in the case of war, the interdisciplinary and multiperspectival approach can make a significant contribution to allowing students to experience, as much as possible, both mentally and emotionally, the distant past; to appreciate that the study of history offers not only the possibility of knowing the facts of an era but also the possibility of exploring the mentality of the historical subjects in question; to become familiar with a variety of interpretations of the same event, through the study of primary and secondary sources but also through listening to the voice of people whose conservative teaching of History goes beyond, focusing on those defeated, the oppressed, and even the victims of a savagery; to become accustomed to a wider assessment of contemporary history using conceptual tools that have been acquired through the teaching of History; to essentially understand that the future is always interconnected with the dominant ideologies and the system of values of the times, which is shaped by personal choices in a narrower context and by political tactics in a broader context,. And of course, all of these aspirations converge on the need, which is more imperative than ever, for today’s students to form both historical and rational critical thinking, these priceless tools that will help them reject extreme ideology driven by propagandistic motivation, to recognize the value of otherness with courage and mental courtesy, and to chart their personal course with both wisdom and respect for all human values. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ευχαριστίες………………………………………………………………………...7 Abstract………………………………………………………………………8 Η επιλογή του θέματος……………………………………………………….9 Εισαγωγή……………………………………………………………………..11 Διάρθρωση διπλωματικής εργασίας………………………………………….14 Α΄ Μέρος: Περί Πολέμου…………………………………………………...16 Α΄ Κεφάλαιο: Η έννοια του πολέμου και οι απόψεις των στοχαστών της κλασικής αρχαιότητας…………………………………………………………………17 Α. 1. Ετυμολογία έννοιας…………………………………………………………17 Α. 2. Απόψεις στοχαστών για τον πόλεμο στην κλασική αρχαιότητα……….20 Α. 2. 1. Οι Προσωκρατικοί…………………………………………………...21 Α. 2. 2. Οι Ιστοριογράφοι…………………………………………………….22 Α. 2. 3. Οι Δραματικοί Ποιητές………………………………………………23 Α. 2. 4. Οι Φιλόσοφοι………………………………………………………...24 Α. 2. 5. Οι Σοφιστές…………………………………………………………..30 Α. 2. 6. Οι Ρήτορες……………………………………………………………32 Α. 2. 7. Από τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου (323 π. Χ.) έως τη Ρωμαϊκή Κυριαρχία (30 π. Χ. )…………………………………………………………………………….43 Β΄ Κεφάλαιο: Η σχέση των Ελλήνων της Κλασικής Αρχαιότητας με τον Πόλεμο και την Ειρήνη………………………………………………………………………..45 Β. 1. Το φαινόμενο του αρχαίου ελληνικού πολέμου (είδη και λειτουργία)…45 Β. 1. 1. Τα χαρακτηριστικά των πολέμων της κλασικής αρχαιότητας……….48 Β. 1. 2. Τα αίτια του πολέμου………………………………………………...52 Β. 1. 3. Οι συνέπειες του πολέμου……………………………………………54 Β. 1. 4. Η στρατιωτική εξουσία και οι στρατιώτες…………………………...57 Β. 1. 5. Η θέση των δούλων…………………………………………………..60 Β. 1. 6. Το θρησκευτικό στοιχείο……………………………………………..61 Β. 1. 7. Μία ενδιαφέρουσα συζήτηση με τους μαθητές της Β΄ Γυμνασίου σε διαθεματική συνάφεια με το μάθημα των Θρησκευτικών………………………………….62 Β. 2. Η θέση της Ειρήνης στην κλασική αρχαιότητα……………………………..66 Β. 3. Η θεωρία του Δίκαιου Πολέμου…………………………………………….70 Β. 4. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (φύλλα εργασίας 1ο και 2ο) ……………………72 Β. 5. Μία προέκταση της συζήτησης μέσα από τα φύλλα εργασίας – οι πόλεμοι στη σημερινή εποχή……………………………………………………………………………….83 Γ΄ Κεφάλαιο: Ο τρόπος διεξαγωγής του πολέμου τον 5ο αι. π. Χ……………...98 Γ. 1. Ο χρόνος καθιέρωσης της οπλιτικής φάλαγγας και η σύγκριση με την ομηρική εποχή……………………………………………………………………………….98 Γ. 2. Οι συνθήκες καθιέρωσης της οπλιτικής φάλαγγας…………………………...99 Γ. 2. 1. Η καθιέρωση του θεσμού της πόλης – κράτους……………………………99 Γ. 2. 2. Η σχέση του πολίτη στρατιώτη με τη γη του……………………………....101 Γ. 2. 3. Η νοοτροπία του Έλληνα οπλίτη…………………………………………..102 Γ. 2. 4. Η σχέση της πολεμικής ιδέας με τον αθλητικό ανταγωνισμό……………...103 Γ. 2. 5. Οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες…………………………………………...104 Γ. 3. Ο οπλιτικός οπλισμός………………………………………………………….105 Γ. 3. 1. Ο αμυντικός οπλισμός………………………………………………………107 Γ. 3. 2. Ο επιθετικός οπλισμός………………………………………………………111 Γ. 3. 3. Περιορισμοί – δυσκολίες στη μάχη…………………………………………113 Γ. 4. Η τάξη της μάχης και η διάταξη στην οπλιτική φάλαγγα……………………...114 Γ. 5. Οι σκοποί και οι πολεμικές φάσεις της οπλιτικής μάχης………………………116 Γ. 6. Το σχέδιο της μάχης, η εξέλιξή της και οι φάσεις της συμπλοκής…………….119 Γ. 7. Το ελαφρό πεζικό………………………………………………………………122 Γ. 8. Το ιππικό……………………………………………………………………….124 Γ. 9. Η χρήση των πλοίων……………………………………………………………126 Γ. 10. Μετά τη μάχη………………………………………………………………….127 Γ. 11. Ο «Δυτικός Τρόπος Πολέμου» ……………………………………………….129 Γ. 12. Διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του Γυμνασίου…………………………….131 Β΄ Μέρος: Ο πόλεμος στους Ιστοριογράφους και τους Δραματικούς Ποιητές του 5ου αι. π. Χ……………………………………………………………………………………134 Α΄ Κεφάλαιο: Οι Ιστοριογράφοι της Κλασικής Αρχαιότητας – Η συγγραφή των Πολέμων και οι ερμηνείες τους……………………………………………………..135 Ηρόδοτος Α. 1. Βιογραφικά στοιχεία……………………………………………………………135 Α. 2. Ο Ηρόδοτος ως Ιστοριογράφος…………………………………………………136 Α. 3. Η θεωρία πολέμου στον Ηρόδοτο………………………………………………146 Α. 4. Οι διαθέσιμες πηγές – η απουσία περσικών πηγών……………………………..147 Α. 5. Βασικές μάχες των Περσικών Πολέμων (Μαραθώνας, Θερμοπύλες, Σαλαμίνα, Πλαταιές)……………………………………………………………………………...148 Α. 6. Συνολική θεώρηση………………………………………………………………155 Α. 7. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (φύλλα εργασίας 3ο, 4ο, 5ο) ………………………..159 Β΄ Κεφάλαιο: Θουκυδίδης…………………………………………………………...183 Β. 1. Βιογραφικά στοιχεία……………………………………………………………..183 Β. 2. Ο Θουκυδίδης ως Ιστοριογράφος………………………………………………..187 Β. 3. Η θεωρία πολέμου στον Θουκυδίδη……………………………………………..195 Β. 4. Οι δημηγορίες……………………………………………………………………205 Β. 5. Απόψεις στοχαστών για τον Θουκυδίδη…………………………………………211 Β. 6. Διαπιστώσεις……………………………………………………………………..214 Β. 7. Τα κυριότερα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου………………………..216 Β. 7. 1. Η πρώτη φάση του Πολέμου – ο Αρχιδάμειος Πόλεμος………………………218 Β. 7. 2. Η δεύτερη φάση του Πολέμου – η Σικελική Εκστρατεία……………………...219 Β. 7. 3. Η τρίτη φάση του Πολέμου – ο Δεκελεικός Πόλεμος…………………………221 Β. 8. Συνολική θεώρηση………………………………………………………………..225 Β. 9. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (φύλλα εργασίας 6ο και 7ο) …………………………229 Γ΄ Κεφάλαιο: Ο κόσμος του Ηροδότου και του Θουκυδίδη στους νεότερους στοχαστές …………………………………………………………………………………………..244 Δ΄ Κεφάλαιο: Οι πόλεμοι της κλασικής αρχαιότητας στη Δραματική Ποίηση Δ. 1. Το ιστορικό πλαίσιο άνθησης της Δραματικής Ποίησης………………………….257 Δ. 2. Η πολιτική διάσταση του δράματος……………………………………………….258 Δ. 3. Ιστορικές τραγωδίες……………………………………………………………….262 Δ. 4. Φρύνιχος…………………………………………………………………………...264 Δ. 5. Αισχύλος…………………………………………………………………………...266 Δ. 5. 1. Βιογραφικά στοιχεία – καινοτομίες……………………………………………..266 Δ. 5. 2. Ο τραγικός κόσμος του Αισχύλου………………………………………………268 Δ. 5. 3. «Πέρσαι» ………………………………………………………………………..270 Δ. 5. 4. Η διδακτική προσέγγιση – 5ο φύλλο εργασίας…………………………………..286 Δ. 5. 5. Ένα ενδιαφέρον θέμα συζήτησης με μαθητές του Λυκείου – μία διδακτική πρόταση …………………………………………………………………………………………....291 Δ. 6. Σοφοκλής…………………………………………………………………………...292 Δ. 6. 1. Βιογραφικά στοιχεία – καινοτομίες……………………………………………..292 Δ. 6. 2. Ο τραγικός κόσμος του Σοφοκλή………………………………………………..294 Δ. 6. 3. «Αίας» …………………………………………………………………………..296 Δ. 6. 4. Η διδακτική προσέγγιση – 8ο φύλλο εργασίας………………………………….306 Δ. 7. Ευριπίδης…………………………………………………………………………..319 Δ. 7. 1. Βιογραφικά στοιχεία – καινοτομίες……………………………………………..319 Δ. 7. 2. Η σχέση του με τον πόλεμο, την ειρήνη και τον πατριωτισμό………………….320 Δ. 7. 3. Οι επιπτώσεις του πολέμου την εποχή του Ευριπίδη…………………………...324 Δ. 7. 4. Η στάση του απέναντι στις αδύναμες κοινωνικές ομάδες………………………326 Δ. 7. 5. «Ανδρομάχη» …………………………………………………………………...327 Δ. 7. 6. «Ικέτιδες» ……………………………………………………………………….333 Δ. 7. 7. «Τρωάδες» ………………………………………………………………………339 Δ. 7. 8. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (φύλλα εργασίας 9ο, 10ο, 11ο) ……………………..344 Δ. 8. Κωμωδία……………………………………………………………………………365 Δ. 9. Αριστοφάνης………………………………………………………………………..367 Δ. 9. 1. Βιογραφικά στοιχεία……………………………………………………………..367 Δ. 9. 2. Η δομή της αριστοφανικής κωμωδίας…………………………………………...368 Δ. 9. 3. Η αριστοφανική ιδεολογία……………………………………………………….369 Δ. 9. 4. Η πολιτική διάσταση της αριστοφανικής κωμωδίας……………………………..372 Δ. 9. 5. Οι απόψεις του για τη γυναίκα…………………………………………………...375 Δ. 9. 6. Οι απόψεις του για τον πόλεμο και την ειρήνη…………………………………..376 Δ. 9. 7. Η γλώσσα του Αριστοφάνη…………………………………………………….378 Δ. 9. 8. «Αχαρνής» ……………………………………………………………………..381 Δ. 9. 9. «Ειρήνη» ……………………………………………………………………….390 Δ. 9. 10. Οι διδακτικές προσεγγίσεις (φύλλα εργασίας 12ο και 13ο) …………………...400 Γ΄ Μέρος: Περί Ιστορικής Κριτικής και Διδακτικής της Ιστορίας………………...417 Α΄ Κεφάλαιο: Η άνοδος της Ιστορικής Κριτικής στο Ηροδότειο και το Θουκυδίδειο έργο……………………………………………………………………………………...418 Α. 1. Η συμβολή του Ηροδότου στην Ιστορική Κριτική………………………………..420 Α. 2. Η συμβολή του Θουκυδίδη στην Ιστορική Κριτική……………………………….430 Α. 3. Διαπιστώσεις……………………………………………………………………….444 Β΄ Κεφάλαιο: Η Διδασκαλία της Ιστορίας στη Μέση Εκπαίδευση………………….450 Β. 1. Η στοχοθεσία των προηγούμενων χρόνων…………………………………………451 Β. 2. Διδακτικοί Στόχοι της Ιστορίας στη σύγχρονη εποχή……………………………...454 Β. 3. Η Διδακτική της Ιστορίας και τα ιστοριογραφικά παραδείγματα………………….458 Β. 4. Επιδιωκόμενες δεξιότητες της Νέας Ιστορίας……………………………………...462 Β. 4. 1. Ιστορική σκέψη…………………………………………………………………..462 Β. 4. 2. Κριτική σκέψη……………………………………………………………………475 Β. 4. 3. Ιστορική ενσυναίσθηση…………………………………………………………..477 Β. 4. 4. Ιστορική πολυπρισματικότητα……………………………………………………488 Β. 5. Περιορισμοί στη διδακτική πράξη…………………………………………………..494 Β. 6. Οι αξιολογικές κρίσεις στην Ιστορία………………………………………………..497 Β. 7. Μέθοδοι στη Διδακτική της Ιστορίας……………………………………………….499 Β. 7. 1. Οι ιστορικές πηγές………………………………………………………………..499 Β. 7. 2. Το ιστορικό μυθιστόρημα………………………………………………………...502 Β. 7. 3. Οι τεχνολογίες της Πληροφορικής και της Επικοινωνίας (Τ. Π. Ε.) …………….503 Β. 7. 4. Τα φύλλα εργασίας……………………………………………………………….506 Β. 7. 5. Η επίσκεψη σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους…………………………….507 Συμπεράσματα …………………………………………………………….......................511 Βιβλιογραφία……………………………………………………………… …………….524 2020-01-23T13:21:01Z 2020-01-23T13:21:01Z 2019-09-20 http://hdl.handle.net/11610/19737 el_GR CC0 1.0 Παγκόσμια Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 545 σ. application/pdf Ρόδος
|
| spellingShingle |
πόλεμος
ιστοριογράφοι
δραματικοί ποιητές
διδακτική προσέγγιση
πολυπρισματικότητα
ενσυναίσθηση
war
historians
dramatic poets
didactic approach
multiplicity
empathy
Historiography
Drama
Education, Secondary--Greece
War
Greece--History
Μεντή, Μαρία
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title |
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title_full |
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title_fullStr |
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title_full_unstemmed |
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title_short |
Η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι. π. Χ.: μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| title_sort |
η απεικόνιση του πολέμου στην ιστοριογραφία και το δράμα του 5ου αι π χ μία διδακτική προσέγγιση στις τάξεις του γυμνασίου
|
| topic |
πόλεμος
ιστοριογράφοι
δραματικοί ποιητές
διδακτική προσέγγιση
πολυπρισματικότητα
ενσυναίσθηση
war
historians
dramatic poets
didactic approach
multiplicity
empathy
Historiography
Drama
Education, Secondary--Greece
War
Greece--History
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/19737
|
| work_keys_str_mv |
AT mentēmaria ēapeikonisētoupolemoustēnistoriographiakaitodramatou5ouaipchmiadidaktikēprosengisēstistaxeistougymnasiou
|