Η αρκτική ζώνη από τη σκοπιά της γεωπολιτικής και του δικαίου της θάλασσας - Ασσιούρα, Παναγιώτα (2020)
Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάλυση και η μελέτη της Αρκτικής Ζώνης, καθώς επίσης και των κρατών που έχουν οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα επί αυτής. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για τον τρόπο με τον οποίο η γεωπολιτική και η στρατηγική σημασία της Αρκτικής Ζώνης επηρεάζει τα κράτη που ανήκουν σε αυτή, ως προς τα ενεργειακά της αποθέματα, καθώς και για τα δικαιώματα που έχουν ως προς τη διεκδίκηση αυτών. Πραγματοποιείται εξέταση σε μια σειρά από παραμέτρους, που κατά κύριο λόγο περιλαμβάνουν την ιδιαίτερη μορφολογία της συγκεκριμένης ζώνης, ιστορικά γεγονότα και συνθήκες μεταξύ των διεκδικούντων κρατών καθώς επίσης όλων των όντων, έμβιων ή μη που βρίσκονται στο φυσικό τους περιβάλλον, την Αρκτική. Στο πρώτο κεφάλαιο, εξετάζονται τα φυσικά χαρακτηριστικά της Αρκτικής, τα οποία αποτελούν τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και το κλίμα, τους γηγενείς πληθυσμούς, τη χλωρίδα, την πανίδα, και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που επέρχονται λόγω της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Οι διαστάσεις των κλιματικών αλλαγών αυξάνονται, με αποτέλεσμα οι περιβαλλοντικές ανησυχίες να γίνονται πιο καίριες όσον αφορά την τήξη των πάγων, καθώς επίσης επηρεάζει το ίδιο, τη διαμόρφωση των γεωγραφικών εκτάσεων. Στο σημείο αυτό, θίγεται το θέμα εκμετάλλευσης της αλλοίωσης του Αρκτικού Περιβάλλοντος ως προς τη χρήση νέων αρτηριών θαλάσσιας διέλευσης, η οποία με την πάροδο των χρόνων θα επιτρέπει τη χρήση τους σε μεγαλύτερο βαθμό κάτι το οποίο θα επιταχύνει τις κλιματικές αλλαγές μέσω της ανθρώπινης παρέμβασης. Επιπλέον, στο ίδιο κεφάλαιο εξετάζεται η γεωπολιτική σημασία της Αρκτικής και η ελκυστικότητα που εκπίπτει από τα αποθέματα ενεργειακών πόρων που βρίσκονται εκεί. Στο συγκεκριμένο σημείο αναλύονται οι σχέσεις και οι διαμάχες που υπάρχουν μεταξύ των διεκδικούντων κρατών καθώς επίσης και των ενεργειακών αποθεμάτων, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα όλων των διενέξεων σχετικών με τις περιοχές που κάθε κράτος διεκδικεί και επιθυμεί να εκμεταλλευτεί. Σε επόμενο κεφάλαιο αναλύονται τα θεσμικά και νομικά καθεστώτα που διέπουν την Αρκτική ζώνη, προκειμένου να προασπιστεί τα κομμάτι της εκμετάλλευσης της περιοχής, όπως και όλων των Αρκτικών ζητημάτων, περιβαλλοντικών ή μη. Τέτοια νομικά/θεσμικά καθεστώτα είναι η Σύμβαση του Δικαίου της θάλασσας, και το Αρκτικό Συμβούλιο. Στο τελευταίο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στα πέντε Αρκτικά κράτη που ασκούν δικαιώματα επί της Αρκτικής καθώς επίσης και στις στρατηγικές, τις οποίες θα ακολουθήσουν προκειμένου να υλοποιήσουν το στόχο εκμετάλλευσης της περιοχής και της οικονομικής ανάπτυξης, μέσω πολυμερών ή μονομερών προσεγγίσεων. Τα πέντε Αρκτικά κράτη που εξετάζονται είναι οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Δανία(μέσω Γροιλανδίας) και η Ρωσία. Κοινός παρονομαστής όλων των στρατηγικών των παραπάνω κρατών, είναι η έμφαση που δίνεται στη διαφύλαξη των εθνικών τους συμφερόντων και στη μεγιστοποίηση αυτών, καθώς επίσης και η διεπιστημονική προσέγγιση που απαιτείται για την πλήρη κατανόηση του Αρκτικού περιβάλλοντος και την ενσωμάτωση των παραμέτρων του με τις εκδιδόμενες στρατηγικές.