Ευρωπαϊκή περιβαλλοντική πολιτική και η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών: η περίπτωση του Δικτύου Natura 2000 στη Λέσβο - Γρηγοράκη, Χρυσή (2019)
Η προστασία του περιβάλλοντος, μετά από μακροχρόνιες υποβαθμίσεις και παρεμβάσεις, με απώτερο σκοπό τη κάλυψη των οικονομικών αναγκών, είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση των φυσικών πόρων και μια επικείμενη ενεργειακή κρίση. Έτσι γεννήθηκε η ανάγκη για νομική κατοχύρωση της προστασίας του περιβάλλοντος ξεκινώντας από το διεθνές δίκαιο που συνεχώς αναπτύσσεται. Συμφώνα με την αρχή ότι το περιβάλλον δεν έχει σύνορα, υπογράφονται διεθνείς Συμβάσεις για καλυτέρα αποτελέσματα. Παράλληλα με τις διεθνείς εξελίξεις, άρχισε η πολιτική και νομική προστασία του περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σκοπός των πρώτων περιβαλλοντικών μέτρων ήταν η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Μέσα από την ιστορική αναδρομή της περιβαλλοντικής προστασίας γίνεται προσπάθεια να εξηγηθούν οι στόχοι και τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την τήρηση των κοινοτικών κανόνων από τα κράτη- μέλη. Εργαλείο εφαρμογής της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη φύση και τη βιοποικιλότητα, αποτελεί το Δίκτυο Natura 2000. Για την Ελλάδα, τα ζητήματα του περιβάλλοντος δεν αποτελούσαν προτεραιότητα, υποβαθμίζοντας το, με στόχο την οικονομική ανάπτυξη. Σαν κράτος-μέλος της ευρωπαϊκής κοινότητας, όμως, υποχρεούται να ενσαρκώσει και να τηρεί τους τις οδηγίες, που η μη εφαρμογή τους, επιφέρει κυρώσεις και επιβολή χρηματικών προστίμων. Εμπλουτίστηκε με εργαλεία, για την αλλαγή συμπεριφορών και λαμβάνει σημαντική βοήθεια από οικονομικές χρηματοδοτήσεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία και προγράμματα, για περιβαλλοντικά έργα. Το φυσικό περιβάλλον της Ελλάδας αποτελεί βασικό αναπτυξιακό πόρο για την χώρα, και μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί 446 προστατευόμενες περιοχές, με την διαχείριση τους να χρονολογείται το 1937. Το πλαίσιο προστασίας τους διέπεται από νόμους και κανόνες προκειμένου να υπάρξει αειφόρος εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Για αυτό είναι υπεύθυνοι οι φορείς διαχείρισης των περιοχών αυτών, όπου ακόμη δεν έχουν συσταθεί για όλες τις περιοχές στης χώρας. Ως περιοχή ανάλυσης ορίστηκε το νησί της Λέσβου, ένα νησί με μεγάλο μέρος του να ανήκει στις περιοχές Natura, χωρίς να έχει δημιουργηθεί φορέας να τις διαχειρίζεται και να τις ελέγχει. Μέσα από συνεντεύξεις εντοπίζεται η αναγκαιότητα για την σύσταση του αλλά και την σημερινή διαχείριση τους από φορείς που δεν έχουν εξ ολοκλήρου αρμοδιότητα.