Συμβολή στη μορφομετρία και διατροφή των ειδών Trachincus draco (Linnaeus, 1758) και Trachinus radiatus (Cuvier, 1829) στο Νότιο Αιγαίο

Τα είδη T. draco (Linnaeus, 1758) και T. radiatus (Cuvier, 1829), είναι κοινά είδη των Ελληνικών θαλασσών που λόγω του δηλητηρίου που διαθέτουν αποτελούν αιτία πολλών τραυματισμών. Αν και στο T. draco έχει μελετηθεί σε κάποιες περιοχές του Ατλαντικού και της Μεσογείου, δεν υπάρχουν όμως παρόμοιες έρ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Μπετογιάν, Λώρι
Other Authors: Μπατζάκας, Ιωάννης
Language:el_GR
Published: 2019
Subjects:
Online Access:https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.120237
http://hdl.handle.net/11610/19187
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Τα είδη T. draco (Linnaeus, 1758) και T. radiatus (Cuvier, 1829), είναι κοινά είδη των Ελληνικών θαλασσών που λόγω του δηλητηρίου που διαθέτουν αποτελούν αιτία πολλών τραυματισμών. Αν και στο T. draco έχει μελετηθεί σε κάποιες περιοχές του Ατλαντικού και της Μεσογείου, δεν υπάρχουν όμως παρόμοιες έρευνες για το T. radiatus. Ελάχιστες είναι οι πληροφοριές για τα είδη αυτά στις Ελληνικές θάλασσες. Αντικείμενο της παρούσας μελέτης ήταν να ενισχύσει τις γνώσεις μας ως προς τα δύο είδη δρακαινών, μέσω της διερεύνησης των μεριστικών και μορφομετρικών χαρακτηριστικών τους καθώς και της διατροφής τους, στη περιοχή του Νότιου Αιγαίου, αποκτώντας πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την κατανόηση της βιολογίαςτων δύο υπό μελέτη ειδών. Για το σκοπό αυτό εξετάστηκαν 89 άτομα του είδους T. draco και 76 του T. radiatus, που αλιεύθηκαν με μηχανότρατα τους μήνες Μαϊο – Ιούνιο 2015 στην περιοχή του Νοτίου Αιγαίου, σε βάθη μεταξύ 50 και 300 μέτρα. Για τη μελέτη της μορφολογίας μετρήθηκαν 11 μεριστικοί και 31 μορφομετρικοί χαρακτήρες, οι οποιοί αναλύθηκαν σε σχέση με τους παράγοντες είδος, φύλο και ωριμότητα-ενηλικίωση. Επίσης, εξετάστηκε και η σχέση των μορφομετρικών αυτών χαρακτήρων με το ολικό μήκος σώματος. Μορφολογικές διαφορές βρέθηκαν μεταξύ των δύο ειδών καθώς και μεταξύ των ανώριμων και ώριμων αρσενικών και θηλυκών ατόμων σε κάθε είδος. Τα μεριστικά χαρακτηριστικά ανέδειξαν τη διαφοροποίηση των δύο ειδών, σε χαρακτήρες όπως το δεύτερο ραχιαίο και εδρικό πτερύγιο, τη πλευρική γραμμή και τον αριθμό των βραγχιακών ακανθών. Τα μορφομετρικά χαρακτηριστικά μεταξύ των ειδών, διέφεραν κυρίως σε μετρήσεις που αφορούσαν τη θέση των οφθαλμών στο κεφάλι (IOD, HHME, HHE και PrOrL), το μέγεθος των πτερυγίων (PelL, PecL) και το βάθος του σώματος (BD, Per), με μεγαλύτερες τιμές για την απόσταση μεταξύ των ματιών στο T. draco, ενώ για όλους τους άλλους χαρακτήρες στο T. radiatus. Παρόμοιοι ήταν οι χαρακτήρες που διέφεραν ανάμεσα στα ώριμα θηλυκά και αρσενικά και τα ανώριμα T. draco, ενώ στο T. radiatus, συμπεριλαμβάνονταν και χαρακτήρες που αφορούσαν στο μέγεθος των ακτίνων του πρώτου ραχιαίου (FSD1) και στο μέγεθος του στόματος (LJL). Οι διαφορές στα μορφολογικά χαρακτηριστικά των δύο ειδών φάνηκε να συνδέονται με την αναπαραγωγή (BD, Per), τις διατροφικές συνήθειες (LJL, GR, IOD, HHME, HHE), την άμυνα (FSD1) και την κινητικότητα, που έμμεσα συνδέεται τόσο με τη διατροφή όσο και με την άμυνα των ειδών (D2, A2, PrOrL, PelL, PecL). Διαφορές διαπιστώθηκαν στο χρωματικό πρότυπο των ώριμων και ανώριμων αρσενικών ατόμων του T. radiatus, τουλάχιστον κατά την περίοδο της αναπαραγωγής. Επίσης, σημαντική συσχέτιση βρέθηκε μεταξύ όλων των υπό εξέταση μορφομετρικών χαρακτήρων με το ολικο μήκος σώματος (TL) και στα δύο είδη, που εκφράζεται κυρίως από το εκθετικό μοντέλο. Ως προς τη μελέτη της διατροφής των δύο ειδών, εξετάστηκαν η πληρότητα του στομάχου και η ποιοτική και ποσοτική σύσταση της διατροφής του κάθε είδους και των ανώριμων και ώριμων ατόμων, καθώς και οι διατροφικές διαφορές ανάμεσα στα δύο είδη. Τα περισσότερα άτομα των T. draco και T. radiatus είχαν τροφή στα στομάχια τους με το δεύτερο να καταναλώνει περισσότερη ποσότητα τροφής. Η ώρα δειγματοληψίας φαίνεται να έχει παίξει ρόλο στην παρουσία των κενών τροφής στομάχια. Τα δύο είδη τρέφονται με διαφορετικές λείες έχοντας μεγάλη ανομοιογένεια και ελάχιστη επικάλυψη στις κατηγορίες των λειών τους. Το είδος T. draco τρέφεται περισσότερο με βενθικά καρκινοειδή (κυρίως το καβούρι Goneplax rhomboides), που είναι λιγότερο κινητικές λείες, απ’ ότι το Τ. radiatus που τρέφεται περισσότερο με ψάρια, πολλά από τα οποία παρουσιάζουν μεγαλύτερη κινητικότητα (π.χ. Centracanthidae, Sparidae). Τα ανώριμα (μικρότερα) άτομα κάθε είδους τρέφονται περισσότερο με μικρότερες σε μέγεθος λείες (π.χ. Processidae, Crangonidae, Mysidacea, Gobiidae, Eledone spp. και G. rhomboides) απ’ ότι τα ώριμα (μεγαλύτερα) άτομα (π.χ. G. rhomboides, Liocarcinus depurator, Munida spp., Bregmacerotidae, Merluccidae, Cepolidae Centracanthidae, Ammodytidae και Gadidae) Από τα αποτελέσματα φάνηκε ότι, τα δύο είδη παίζουν σημαντικό ρόλο στην τροφική αλυσίδα ως θηρευτές βενθικών κυρίως οργανισμών που σε συνδυασμό με τα βιολογικά τους χαρακτηριστικά (παρουσία δηλητηρίου που μειώνει τη θήρευσή τους από άλλους οργανισμούς) ανεβάζουν αυτά τα μικρού μεγέθους ψάρια υψηλά σε τροφικό επίπεδο και τους δίνουν σημαντικό ρόλο στο θαλάσσιο βενθοπελαγικό οικοσύστημα.