Ο κοινωνικός και εκπαιδευτικός αποκλεισμός αναπήρων μαθητών του δημοτικού σχολείου: έρευνα σε γενικές τάξεις, τμήματα ένταξης και στο Ειδικό Σχολείο Μυτιλήνης - Τζαννίδης, Ιγνάτιος - Ραφαήλ (2018)
Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Έρευνα για την Τοπική Κοινωνική Ανάπτυξη και Συνοχή του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Επιλέξαμε εδώ να επικεντρωθούμε στην εκπαίδευση των αναπήρων ατόμων για δύο κυρίως λόγους: αρχικά, διότι η εκπαίδευση αποτελεί έναν σπουδαίο πρωτογενή φορέα κοινωνικοποίησης και τον δεύτερο σημαντικότερο μετά την οικογένεια, στοιχείο που σημαίνει ότι μέσω της εκπαίδευσης το παιδί - ανάπηρο και μη - διαπλάθεται κατάλληλα ώστε να καταφέρει αργότερα να εισαχθεί στην κοινωνία και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τις δυσκολίες που αυτή προβάλλει. Δεύτερον, διότι η εκπαίδευση συνιστά ένα πεδίο στο οποίο παρατηρούνται πολλά φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού και περιθωριοποίησης, που παρά τις θεσμικές και νομικές αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο, συνεχίζουν να υφίστανται και να εκδηλώνονται άλλοτε ως αρνητικές απόψεις και αντιλήψεις / στερεότυπα εκπαιδευτικών και μαθητών απέναντι σε μαθητές με αναπηρία και άλλοτε ως κρατική ολιγωρία όσον αφορά την κατασκευή σχολείων με κατάλληλες υποδομές, προσωπικό, υλικά κλπ. Οι δύο προαναφερθέντες λόγοι, λοιπόν, δημιουργούν ορισμένους προβληματισμούς αναφορικά με τη θέση των αναπήρων μαθητών στη σημερινή εκπαιδευτική πραγματικότητα, τη στάση του κράτους και της πολιτείας καθώς και των άλλων εμπλεκομένων στην εκπαιδευτική διαδικασία, όπως είναι οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί. Μέσω της ερευνητικής διαδικασίας και της λήψης συνεντεύξεων από 12 εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης που εργάζονται τόσο σε γενικές τάξεις και τμήματα ένταξης, όσο και στο ειδικό σχολείο της πόλης της Μυτιλήνης, γίνεται η προσπάθεια να διαφανούν οι δυσκολίες και τα προβλήματα που παρατηρούνται στο σχολικό πλαίσιο για τους μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, ενώ θίγονται και σημαντικά ζητήματα της σύγχρονης εκπαιδευτικής πραγματικότητας, όπως είναι η συνεκπαίδευση.