Ο βρετανικός παράγοντας στην Αίγυπτο από το 1882 ως το 1952
Από τον 18ο αιώνα η Αίγυπτος και η ευρύτερη Μέση Ανατολή είχαν μεγάλη στρατηγική σπουδαιότητα για τη Μεγάλη Βρετανία γιατί βρίσκονταν πάνω στις κύριες οδούς επικοινωνίας της με την Ινδία, την σημαντικότερη από τις βρετανικές κτήσεις. Με την διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 η σημασία της Αιγ...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Περίληψη: | Από τον 18ο αιώνα η Αίγυπτος και η ευρύτερη Μέση Ανατολή είχαν μεγάλη στρατηγική σπουδαιότητα για τη Μεγάλη Βρετανία γιατί βρίσκονταν πάνω στις κύριες οδούς επικοινωνίας της με την Ινδία, την σημαντικότερη από τις βρετανικές κτήσεις. Με την διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ το 1869 η σημασία της Αιγύπτου αυξήθηκε γιατί κατέστη δυνατή η απ’ ευθείας και συντομότερη σύνδεση της Βρετανίας με τις κτήσεις της στην Ανατολή. Το 1882 η Βρετανία, για να εξασφαλίσει τις αυτοκρατορικές της επικοινωνίες που απειλήθηκαν από την εθνικιστική εξέγερση, κατέλαβε την Αίγυπτο, όπου διατήρησε σταθερή τη στρατιωτική της παρουσία μέχρι το 1954. Όταν η σημασία της Διώρυγας σαν συνδέσμου με την Ινδία και την Άπω Ανατολή μειώθηκε λόγω της συρρίκνωσης της βρετανικής αυτοκρατορίας και άλλαξαν οι στρατηγικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, η Βρετανία αποφάσισε να αποσυρθεί οριστικά από την Αίγυπτο.
Η αρχική πρόθεση των Βρετανών ήταν να παραμείνουν στην Αίγυπτο μέχρι την αποκατάσταση της τάξης και την εισαγωγή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων. Η ανάγκη σταθεροποίησης των μεταρρυθμίσεων και οι μεταβαλλόμενες αυτοκρατορικές ανάγκες της Βρετανίας παρέτειναν συνεχώς την παραμονή της με αποτέλεσμα την επανεμφάνιση του εθνικιστικού κινήματος. Κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο αναδείχθηκε η στρατηγική σημασία της Αιγύπτου για την άμυνα της Διώρυγας και της Μέσης Ανατολής. Μετά τον πόλεμο οι Βρετανοί ανακήρυξαν μονομερώς την ανεξαρτησία της Αιγύπτου διατηρώντας την άμυνα και την προστασία των επικοινωνιών. Την περίοδο του μεσοπολέμου ένα τρίγωνο εξουσίας ανάμεσα στη βρετανική πρεσβεία, στο βασιλιά και στους εθνικιστές κυριάρχησε στην πολιτική ζωή προκαλώντας αναταραχή και συνεχείς μεταβολές ισορροπιών. Το 1936, με την υπογραφή συνθήκης μεταξύ των δύο χωρών, η Βρετανία νομιμοποίησε την παραμονή των δυνάμεών της. Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο η στρατιωτική κατοχή της Αιγύπτου επέτρεψε στους συμμάχους τη νίκη επί των δυνάμεων του Άξονα στη Βόρεια Αφρική και την υπεράσπιση των αποθεμάτων πετρελαίου της Μέσης Ανατολής από τις γερμανικές βλέψεις. Μετά τον πόλεμο η Βρετανία προσπάθησε χωρίς επιτυχία να εντάξει την Αίγυπτο σε ένα σύμφωνο ασφάλειας της Μέσης Ανατολής έναντι της σοβιετικής απειλής, ενώ το 1954 σύναψε συμφωνία για πλήρη αποχώρηση των δυνάμεών της.
Η Βρετανία παρέμεινε στην Αίγυπτο για την ασφάλεια των αυτοκρατορικών επικοινωνιών της και την υπεράσπιση της θέσης της ως παγκόσμιας Δύναμης. Η οικονομική και στρατιωτική της αποδυνάμωση μετά τον πόλεμο, το αντιαποικιακό κίνημα, η αλλαγή των στρατιωτικών μέσων και ο ενεργότερος ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή οδήγησαν τη Βρετανία στην εγκατάλειψη της Αιγύπτου και όλων των στρατιωτικών θέσεών της στην περιοχή. |
|---|