Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες

Η ανάγκη αναδιάρθρωσης του σχολείου στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνικών, οικονομικών τεχνολογικών και πολιτισμικών αλλαγών είναι αναμφισβήτητη. Η μορφή του, η οργάνωσή του, τα μέσα του, το περιεχόμενό του, το προσωπικό του, η «κουλτούρα» του, οι διδακτικές πρακτικές του και τα αποτελέσματα του στην...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Τερζούδη, Μαρία
Other Authors: Κοντάκος, Αναστάσιος
Language:el_GR
Published: 2017
Subjects:
Online Access:http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*DE*9B*3E*D8a*0D*F7*CE*E4*B8*EE*F2h*E1Oq&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2015.1.111288&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/17323
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460601629736960
author Τερζούδη, Μαρία
author2 Κοντάκος, Αναστάσιος
author_facet Κοντάκος, Αναστάσιος
Τερζούδη, Μαρία
author_sort Τερζούδη, Μαρία
collection DSpace
description Η ανάγκη αναδιάρθρωσης του σχολείου στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνικών, οικονομικών τεχνολογικών και πολιτισμικών αλλαγών είναι αναμφισβήτητη. Η μορφή του, η οργάνωσή του, τα μέσα του, το περιεχόμενό του, το προσωπικό του, η «κουλτούρα» του, οι διδακτικές πρακτικές του και τα αποτελέσματα του στην μόρφωση των νέων πολιτών είναι σήμερα αντικείμενα μελέτης διεθνώς. Η κουλτούρα αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό ενός οργανισμού. Έννοιες όπως αξίες, πιστεύω, φιλοσοφία, κώδικες συμπεριφοράς και επικοινωνίας φαίνεται να ταυτίζονται με τον όρο της οργανωσιακής κουλτούρας. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι η επιθυμητή κουλτούρα σε κάθε οργανισμό γενικά, και ειδικότερα σε μια σχολική μονάδα, επηρεάζει την παραγωγικότητα των εκπαιδευτικών, την ακαδημαϊκή επίδοση των μαθητών και γενικότερα την αποτελεσματικότητα της. Η σχολική βελτίωση έχει συνδεθεί με την υιοθέτηση και εφαρμογή καινοτόμων δράσεων και πρακτικών από τους εκπαιδευτικούς (Fullan, 1991). Ποια όμως είναι η σχέση της σχολικής κουλτούρας στην ένταξη καινοτομιών στην σχολική μονάδα; Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε «τη σχολική κουλτούρα ως παράγοντα εισαγωγής καινοτομιών στην σχολική μονάδα». Πιο συγκεκριμένα θέλουμε να διερευνήσουμε την κουλτούρα που οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται ότι επικρατεί στις σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής της Αλεξανδρούπολης και να παρατηρήσουμε τη στάση των εκπαιδευτικών οργανισμών απέναντι στην αλλαγή/καινοτομία. Επίσης θέλουμε να αναδείξουμε τη συμπεριφορά του εκπαιδευτικού στην εισαγωγή καινοτομιών στην σχολική μονάδα. Σκοπός μας είναι να συμπεράνουμε τελικά αν η σχολική κουλτούρα λειτουργεί ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών σε μία σχολική μονάδα, αποδεικνύοντας τη σύνδεση μεταξύ των φαινομένων «σχολική κουλτούρα» και «καινοτομικότητα» ενός εκπαιδευτικού οργανισμού. Στην ερευνητική αυτή προσπάθεια συμμετείχαν 123 εκπαιδευτικοί και για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο που σχεδιάσαμε εμείς για τις ανάγκες των ερευνητικών ερωτημάτων της εργασίας. Η στατιστική επεξεργασία έγινε με τη χρήση του προγράμματος SPSS, 20. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη χρήση του στατιστικού ελέγχου (t-test) και την ανάλυση διασποράς (ANOVA). Η αντίληψη των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Αλεξανδρούπολη αναδεικνύει ως επικρατέστερη υφιστάμενη κουλτούρα την «κουλτούρα του καθήκοντος» (45,6%), έπειτα την «κουλτούρα του ατόμου» (28,7%) και ακολουθούν η «κουλτούρα των ρόλων» (18,9%) και η «κουλτούρα της κεντρικής εξουσίας» (6,6%). Διακρίνουμε ότι το σύνολο των εκπαιδευτικών που απασχολούνται στα δημοτικά σχολεία της Αλεξανδρούπολης, αντιλαμβάνονται ότι ο τύπος της κουλτούρας που επικρατεί σήμερα στα σχολεία έχει περισσότερα στοιχεία από τον τύπο της κουλτούρας του καθήκοντος αυτό προφανώς δείχνει ότι οι εκπαιδευτικοί προσαρμόζονται πιο εύκολα σε έναν ομαδικό τρόπο δουλειάς, όχι όμως αυστηρά τυποποιημένο, έχοντας ένα κοινό σκοπό και στόχο. Ωστόσο τα σχολεία που εντάσσονται στην κουλτούρα του ατόμου παρουσιάζουν τον μεγαλύτερο μέσο όρο εισαγωγής καινοτομιών εφόσον η κουλτούρα του ατόμου προσφέρει μεγάλη ανεξαρτησία σε εκπαιδευτικούς με κατάλληλα προσόντα, εμπειρία και μεράκι να αναλάβουν καινοτόμες πρωτοβουλίες. Από την παρούσα έρευνα προκύπτει ότι οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνά μας, προσανατολίζονται σε τυπολογίες κουλτούρας που βασίζονται στη συνεργασία, την οικειότητα, την ευελιξία και τις δημοκρατικές και συμμετοχικές διαδικασίες στην οργάνωση του σχολείου. Καταγράφονται επίσης ενδείξεις για το προφίλ των καινοτομιών που εφαρμόζονται στο ελληνικό δημοτικό σχολείο και οι λόγοι λήψης ή όχι καινοτομιών από τους εκπαιδευτικούς. Ωστόσο αναδεικνύεται ότι τόσο οι σχολικές μονάδες όσο και ατομικά οι εκπαιδευτικοί χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα καινοτομικότητας και αναλαμβάνουν καινοτόμες δράσεις. Επομένως τα παραπάνω φαίνεται να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη καινοτομιών στο σχολείο. Τα ευρήματα της έρευνας θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλλουν στην διαμόρφωση οργανισμών που να «αντέχουν» και στην λήψη καινοτόμων μέτρων από τους αρμόδιους φορείς, με στόχο την βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-17323
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2017
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-173232025-02-07T14:15:20Z Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες Τερζούδη, Μαρία Κοντάκος, Αναστάσιος Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων Σύγχρονο σχολείο Μανθάνων οργανισμός Σχολική κουλτούρα Εκπαιδευτική αλλαγή Καινοτομία Contemporary school Learning organization School culture Educational change Innovation Η ανάγκη αναδιάρθρωσης του σχολείου στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνικών, οικονομικών τεχνολογικών και πολιτισμικών αλλαγών είναι αναμφισβήτητη. Η μορφή του, η οργάνωσή του, τα μέσα του, το περιεχόμενό του, το προσωπικό του, η «κουλτούρα» του, οι διδακτικές πρακτικές του και τα αποτελέσματα του στην μόρφωση των νέων πολιτών είναι σήμερα αντικείμενα μελέτης διεθνώς. Η κουλτούρα αποτελεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό ενός οργανισμού. Έννοιες όπως αξίες, πιστεύω, φιλοσοφία, κώδικες συμπεριφοράς και επικοινωνίας φαίνεται να ταυτίζονται με τον όρο της οργανωσιακής κουλτούρας. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι η επιθυμητή κουλτούρα σε κάθε οργανισμό γενικά, και ειδικότερα σε μια σχολική μονάδα, επηρεάζει την παραγωγικότητα των εκπαιδευτικών, την ακαδημαϊκή επίδοση των μαθητών και γενικότερα την αποτελεσματικότητα της. Η σχολική βελτίωση έχει συνδεθεί με την υιοθέτηση και εφαρμογή καινοτόμων δράσεων και πρακτικών από τους εκπαιδευτικούς (Fullan, 1991). Ποια όμως είναι η σχέση της σχολικής κουλτούρας στην ένταξη καινοτομιών στην σχολική μονάδα; Στην παρούσα εργασία εξετάζουμε «τη σχολική κουλτούρα ως παράγοντα εισαγωγής καινοτομιών στην σχολική μονάδα». Πιο συγκεκριμένα θέλουμε να διερευνήσουμε την κουλτούρα που οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται ότι επικρατεί στις σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της περιοχής της Αλεξανδρούπολης και να παρατηρήσουμε τη στάση των εκπαιδευτικών οργανισμών απέναντι στην αλλαγή/καινοτομία. Επίσης θέλουμε να αναδείξουμε τη συμπεριφορά του εκπαιδευτικού στην εισαγωγή καινοτομιών στην σχολική μονάδα. Σκοπός μας είναι να συμπεράνουμε τελικά αν η σχολική κουλτούρα λειτουργεί ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών σε μία σχολική μονάδα, αποδεικνύοντας τη σύνδεση μεταξύ των φαινομένων «σχολική κουλτούρα» και «καινοτομικότητα» ενός εκπαιδευτικού οργανισμού. Στην ερευνητική αυτή προσπάθεια συμμετείχαν 123 εκπαιδευτικοί και για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο που σχεδιάσαμε εμείς για τις ανάγκες των ερευνητικών ερωτημάτων της εργασίας. Η στατιστική επεξεργασία έγινε με τη χρήση του προγράμματος SPSS, 20. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων έγινε με τη χρήση του στατιστικού ελέγχου (t-test) και την ανάλυση διασποράς (ANOVA). Η αντίληψη των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Αλεξανδρούπολη αναδεικνύει ως επικρατέστερη υφιστάμενη κουλτούρα την «κουλτούρα του καθήκοντος» (45,6%), έπειτα την «κουλτούρα του ατόμου» (28,7%) και ακολουθούν η «κουλτούρα των ρόλων» (18,9%) και η «κουλτούρα της κεντρικής εξουσίας» (6,6%). Διακρίνουμε ότι το σύνολο των εκπαιδευτικών που απασχολούνται στα δημοτικά σχολεία της Αλεξανδρούπολης, αντιλαμβάνονται ότι ο τύπος της κουλτούρας που επικρατεί σήμερα στα σχολεία έχει περισσότερα στοιχεία από τον τύπο της κουλτούρας του καθήκοντος αυτό προφανώς δείχνει ότι οι εκπαιδευτικοί προσαρμόζονται πιο εύκολα σε έναν ομαδικό τρόπο δουλειάς, όχι όμως αυστηρά τυποποιημένο, έχοντας ένα κοινό σκοπό και στόχο. Ωστόσο τα σχολεία που εντάσσονται στην κουλτούρα του ατόμου παρουσιάζουν τον μεγαλύτερο μέσο όρο εισαγωγής καινοτομιών εφόσον η κουλτούρα του ατόμου προσφέρει μεγάλη ανεξαρτησία σε εκπαιδευτικούς με κατάλληλα προσόντα, εμπειρία και μεράκι να αναλάβουν καινοτόμες πρωτοβουλίες. Από την παρούσα έρευνα προκύπτει ότι οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνά μας, προσανατολίζονται σε τυπολογίες κουλτούρας που βασίζονται στη συνεργασία, την οικειότητα, την ευελιξία και τις δημοκρατικές και συμμετοχικές διαδικασίες στην οργάνωση του σχολείου. Καταγράφονται επίσης ενδείξεις για το προφίλ των καινοτομιών που εφαρμόζονται στο ελληνικό δημοτικό σχολείο και οι λόγοι λήψης ή όχι καινοτομιών από τους εκπαιδευτικούς. Ωστόσο αναδεικνύεται ότι τόσο οι σχολικές μονάδες όσο και ατομικά οι εκπαιδευτικοί χαρακτηρίζονται από υψηλά επίπεδα καινοτομικότητας και αναλαμβάνουν καινοτόμες δράσεις. Επομένως τα παραπάνω φαίνεται να συμβάλλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη καινοτομιών στο σχολείο. Τα ευρήματα της έρευνας θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλλουν στην διαμόρφωση οργανισμών που να «αντέχουν» και στην λήψη καινοτόμων μέτρων από τους αρμόδιους φορείς, με στόχο την βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος. 2017-09-25T12:16:06Z 2017-09-25T12:16:06Z 2015-12-18 http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*DE*9B*3E*D8a*0D*F7*CE*E4*B8*EE*F2h*E1Oq&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2015.1.111288&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1 http://hdl.handle.net/11610/17323 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 197 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle Σύγχρονο σχολείο
Μανθάνων οργανισμός
Σχολική κουλτούρα
Εκπαιδευτική αλλαγή
Καινοτομία
Contemporary school
Learning organization
School culture
Educational change
Innovation
Τερζούδη, Μαρία
Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title_full Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title_fullStr Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title_full_unstemmed Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title_short Η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
title_sort η σχολική κουλτούρα ως παράγοντας εισαγωγής καινοτομιών στις σχολικές μονάδες
topic Σύγχρονο σχολείο
Μανθάνων οργανισμός
Σχολική κουλτούρα
Εκπαιδευτική αλλαγή
Καινοτομία
Contemporary school
Learning organization
School culture
Educational change
Innovation
url http://catalog.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*DE*9B*3E*D8a*0D*F7*CE*E4*B8*EE*F2h*E1Oq&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2015.1.111288&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/17323
work_keys_str_mv AT terzoudēmaria ēscholikēkoultouraōsparagontaseisagōgēskainotomiōnstisscholikesmonades