Σχέση ανθρώπου-χλωρίδας στη λαογραφία:διερεύνηση των περιβαλλοντικών μηνυμάτων στα λαογραφικά κείμενα :δημοτικά ποιήματα(τραγούδια) και παροιμίες
Σχέση ανθρώπου-χλωρίδας στη λαογραφία. Διερεύνηση των περιβαλλοντικών μηνυμάτων στα λαογραφικά κείμενα :Δημοτικά ποιήματα (τραγούδια) και παροιμίες. Οι άνθρωποι πάντοτε ήταν άρρηκτα συνδεδεμένοι με τη φύση, προσπαθούσαν να κατανοήσουν το περιβάλλον τους, τις σχέσεις που συνέδεαν το ζωικό, το φυ...
Saved in:
| Summary: | Σχέση ανθρώπου-χλωρίδας στη λαογραφία. Διερεύνηση των περιβαλλοντικών μηνυμάτων
στα λαογραφικά κείμενα :Δημοτικά ποιήματα (τραγούδια) και παροιμίες.
Οι άνθρωποι πάντοτε ήταν άρρηκτα συνδεδεμένοι με τη φύση, προσπαθούσαν να κατανοήσουν το
περιβάλλον τους, τις σχέσεις που συνέδεαν το ζωικό, το φυτικό και το ανθρώπινο βασίλειο, καθώς από το
περιβάλλον εξαρτιόταν η επιβίωση τους. Ο άνθρωπος μάθαινε για τη φύση και προσπαθούσε να
μεταδώσει και στις επόμενες γενιές αυτή τη συσσωρευμένη γνώση και εμπειρία. Μέσα στη φύση και υπό
την επήρεια που ασκεί ο φυτικός κόσμος ο ελληνικός λαός ανέπτυξε την καθημερινή του ζωή με βάση το
ρόλο που διαδραματίζουν τα δένδρα, τα φυτά και τα άνθη στην οργάνωσή του. Ο άνθρωπος σε
πολιτισμικό επίπεδο, μέσα από τη συμβίωση του με το φυτικό κόσμο, ανέπτυξε ειδικές συνήθειες,
τρόπους ζωής, έθιμα, παραδόσεις καθώς και επικοινωνιακούς συμβολισμούς. Τα διάφορα στοιχεία του
λαϊκού λόγου όπως το παραμύθι, οι μύθοι, το δημοτικό τραγούδι, τα ποιήματα, τα γνωμικά και οι
παροιμίες, αποτελούσαν μέρος μιας «άτυπης» καθημερινής διδασκαλίας. Οι περιοχές της ποιητικής
έμπνευσης του δημοτικού τραγουδιού είναι ο άνθρωπος και η φύση, που αποτελούν τις δύο βασικές πηγές
από όπου ο λαϊκός τραγουδιστής αντλεί τα θέματα και την εικονοποιία του. Ειδικότερα, οι παροιμίες με
τον έντονο διδακτικό τους χαρακτήρα, ασκούν κριτική σε ανθρώπινες συμπεριφορές, συμβουλεύουν,
επισημαίνουν προβλήματα, διακωμωδούν διάφορες περιστάσεις της καθημερινότητας του λαού,
μεταλαμπαδεύουν ένα ιδεολογικό περιεχόμενο με έμμεσο τρόπο και ύφος. Η αλαζονική ανάγκη για
υπεροχή του ανθρώπου πάνω στη φύση και η υποβάθμιση του περιβάλλοντος είναι μια πραγματικότητα.
Η αντιμετώπιση των σύγχρονων περιβαλλοντικών ζητημάτων και η προστασία του περιβάλλοντος
αποτελούν κοινωνικούς στόχους, που χρήζουν ατομικής και συλλογικής ευθύνης και προσπάθειας. Η
Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Π.Ε.) αποτελεί το όχημα που φέρει το ελπιδοφόρο μήνυμα της αλλαγής και
της ίασης του περιβάλλοντος, φυσικού και μη. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανίχνευση της
σχέσης ανθρώπου-χλωρίδας στη λαογραφία, μέσα από τη διερεύνηση των περιβαλλοντικών μηνυμάτων
σε λαογραφικά κείμενα. Στα πλαίσια διεξαγωγής της παρούσας εργασίας, συλλέχθηκε υλικό από βιβλία
Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, καθώς και από αποσπάσματα από άρθρα, αποτελέσματα από
δημοσιευμένες μελέτες και συλλογές ιστορικών και λαογράφων. Ειδικότερα, έμφαση δόθηκε στη μελέτη
αναφορών στα δένδρα, στα άνθη και στα φυτά μέσα στα λαογραφικά κείμενα όπως το δημοτικό τραγούδι
και τις παροιμίες. Για τη συγγραφή της συγκεκριμένης εργασίας, πραγματοποιήθηκε δευτερογενής
ποιοτική έρευνα, ενώ το ερευνητικό εργαλείο-μέθοδος που ακολουθήθηκε είναι η Ανάλυση Περιεχομένου
και ως τύπος ανάλυσης επιλέχθηκε η ποιοτική μέθοδος. Συμπερασματικά, από την παρουσίαση των
δεδομένων προκύπτει ότι η σχέση ανθρώπου – χλωρίδας ήταν και παραμένει σημαντική. Οι ιδιαίτερες
αναφορές σε δένδρα, άνθη και φυτά μέσα στα εξεταζόμενα λαογραφικά κείμενα, παραμένουν διαχρονικές
και επίκαιρες καθ’ όλη την υπό εξέταση περίοδο. Η σχέση ανθρώπου-χλωρίδας, είναι μια σχέση ισότιμη.
Ο άνθρωπος από τα αρχαία ελληνικά χρόνια, σέβεται, αγαπά, φροντίζει, θεοποιεί, εντάσσει τη χλωρίδα
στην καθημερινή του ζωή και την προστατεύει. Τα δημοτικά τραγούδια και οι παροιμίες, θα μπορούσαν
να χρησιμοποιηθούν σε περιβαλλοντικά προγράμματα, προωθώντας περιβαλλοντικές συμπεριφορές και
την υιοθέτηση ηθικών αξιών, τέτοιων ώστε να διαμορφώνουν περιβαλλοντικά υπεύθυνους πολίτες. |
|---|