Η παιδαγωγική αξιοποίηση των διαδραστικών πινάκων: οι περιπτώσεις του 4ου και του 8ου Δημοτικού Σχολείου Χίου

Τις τελευταίες δεκαετίες η εκπαίδευση εξελίσεται χρησιμοποιώντας το όχημα των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών. Η ενσωμάτωση και βέλτιστη αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων υπολογισμών και επικοινωνίας είναι ένα ανοιχτό ζήτημα με πολλές παραμέτρους. Οι Διαδραστικοί Πίνακες αποτελούν ένα από...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Σαχτούρης, Σταύρος - Χαράλαμπος
Other Authors: Σοφός, Αλιβίζος
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*C8h*2Bj*1F*8EJ*BB*0E*5C*7E*F9*CEL*5B*1F&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=1&WebPageNr=1&SearchTerm1=2010 .1.14344&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=1
http://hdl.handle.net/11610/16337
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Τις τελευταίες δεκαετίες η εκπαίδευση εξελίσεται χρησιμοποιώντας το όχημα των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών. Η ενσωμάτωση και βέλτιστη αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων υπολογισμών και επικοινωνίας είναι ένα ανοιχτό ζήτημα με πολλές παραμέτρους. Οι Διαδραστικοί Πίνακες αποτελούν ένα από τα πιο πετυχημένα ψηφιακά εργαλεία που έχουν δοκιμαστεί μέχρι στιγμής στις σχολικές αίθουσες. Ανάμεσα στα κύρια πλεονεκτήματά τους ξεχωρίζουν η δυνατότητα ολοκλήρωσης (integration) άλλων ψηφιακών μέσων με ομαδική πρόσβαση σε αυτά, οι πολλαπλοί τρόποι (modes) προσέγγισης μαθητών και γνωστικών αντικειμένων, η θετική επίδραση στη μαθησιακή συμπεριφορά και τη στάση των μαθητών προς τα διδασκόμενα αντικείμενα και η ελαχιστοποίηση του βαθμού διαμεσολάβησης ανάμεσα στις αισθήσεις και τις αναπαραστάσεις, σε σχέση με άλλα ψηφιακά εργαλεία. Οι εκπαιδευτικοί διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην αξιοποίηση των Διαδραστικών Πινάκων, είτε ως κύριοι χρήστες τους, είτε ως αυτοί που οδηγούν τους μαθητές να αλληλεπιδράσουν με το μέσο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επηρεάζεται ο χαρακτήρας, η δομή και η μορφή της εργασίας τους. Παράλληλα αυξάνονται οι απαιτήσεις για τεχνικές δεξιότητες, οι οποίες ξεκλειδώνουν για τους εκπαιδευτικούς περισσότερους τρόπους χρήσης του Διαδραστικού Πίνακα. Η παρούσα εργασία αποτελεί μελέτη της στάσης, του ρόλου και της μεταβολής στην εργασία των εκπαιδευτικών σε δύο δημόσια εξαθέσια δημοτικά σχολεία (4ο και 8ο Χίου), όπου χρησιμοποιούνται διαδραστικοί πίνακες σε όλες τις αίθουσες καθ' όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2009-10. Χάρη στη χρήση διαφορετικών εργαλείων (ερωτηματολόγια, συνεντεύξεις, παρακολούθηση διδασκαλιών), συλλέχθηκαν πληροφορίες που αφορούν στους προβληματισμούς των εκπαιδευτικών, στην ικανότητά τους να αξιοποιούν διαφορετικούς τρόπους χρήσης του Διαδραστικού Πίνακα, στο πως μεταβλήθηκαν οι παράμετροι που σχετίζονται με τη διδασκαλία (σχεδιασμός, χρόνος, στρατηγική, μορφές εργασίας, μορφή και προέλευση εκπαιδευτικού υλικού) καθώς και στο πως επέδρασε η τεχνολογική αλλαγή τη συμπεριφορά, τη στάση και τις επιδόσεις των μαθητών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ανάλυσης των στοιχείων, οι εκπαιδευτικοί έχουν θετική στάση απέναντι στους Διαδραστικού Πίνακες, με τους προβληματισμούς τους να σχετίζονται κυρίως με την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους για τη βελτίωση της διδασκαλίας τους. Η τακτική χρήση πολυμεσικών στοιχείων και του παγκόσμιου ιστού και ο παραγκωνισμός του παραδοσιακού σχολικού πίνακα διακρίνονται ως οι κύριες μεταβολές στα εργαλεία που χρησιμοποιούνται στην τάξη. Το σχολικό βιβλίο παραμένει η κύρια πηγή και οδηγός του μαθήματος, αλλά προβάλλεται στο Διαδραστικό Πίνακα, όπου λύνονται και οι περισσότερες ασκήσεις του. Οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι με το Διαδραστικό Πίνακα διαχειρίζονται πολύ πιο αποτελεσματικά το διαθέσιμο χρόνο, αλλά λίγοι μόνοι θεωρούν ότι τους διευκόλυνε στο να υιοθετήσουν ομαδικές μορφές εργασίας, ενώ δεν προέκυψαν ισχυρά στοιχεία που να δείχνουν ότι η διδασκαλία στρέφεται περισσότερο προς το μαθητή ή το δάσκαλο. Πάντως, η αύξηση της προσοχής, του ενθουσιασμού και της συγκέντρωσης των μαθητών αποδίδεται ξεκάθαρα στον Διαδραστικό Πίνακα, ενώ οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί έχουν παρατηρήσει ότι το μέσο τους διευκολύνει να προσεγγίσουν πολλές σημαντικές κατηγορίες μαθητών (αδύναμοι, χαρισματικοί, οπτικοί, κιναισθητικοί τύποι, ακουστικοί, μαθητές που δε μιλούν ελληνικά στην οικογένεια). Στα μειονεκτήματα του Διαδραστικού Πίνακα οι εκπαιδευτικοί επισημαίνουν κάποιες τεχνικές δυσκολίες που προκύπτουν, αλλά τελικά αντιμετωπίζονται, την εξάρτηση της εργασίας τους από το μέσο και τις υψηλότερες απαιτήσεις στην προετοιμασία. Επίσης, κάποιοι μεμονωμένοι εκπαιδευτικοί αναφέρουν κι άλλα στοιχεία ως μειονεκτήματα (τόνωση του ανταγωνισμού, στροφή προς δραστηριότητες κλειστού τύπου, αραιά ενασχόληση με παραγωγή λόγου – κειμένου). Τέλος, από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει η ανάπτυξη των δεξιοτήτων χρήσης των εκπαιδευτικών όχι μόνο στο Διαδραστικό Πίνακα, αλλά και σε άλλα ψηφιακά μέσα. Επίσης, διατυπώνεται η υπόθεση ότι η παρουσία του διαδραστικού πίνακα ενισχύει τις δασκαλοκεντρικές και όχι τις μαθητοκεντρικές προσεγγίσεις, αν και τα στοιχεία που τη στηρίζουν είναι ανεπαρκή. Συνοψίζοντας, η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει αφετηρία για μία σειρά από παρόμοιες ερευνητικές προσπάθειες σχετικά με την αξιοποίηση των Διαδραστικών Πινάκων στην εκπαίδευση. Σε πρώτη φάση εστιάζεται στους εκπαιδευτικούς, που αποτελούν τον πλέον σημαντικό παράγοντα για την επιτυχία της καινοτομίας. Η χρήση πολλών διαφορετικών εργαλείων επιτρέπει τη διασταύρωση των πληροφοριών και την εξαγωγή συμπερασμάτων για ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι το πείραμα των δύο πρωτοπόρων δημοτικών σχολείων δείχνει, μέχρι στιγμής, να έχει επιτυχία.