Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς

«Η συμβολή της Μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς» Περίληψη Στις μέρες μας καθημερινά συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο ότι η έντονη επέμβασή μας στο περιβάλλον έχει δημιουργήσει πληθώρα πολυδιάστατων προβλημάτων. Η σχέση μας αυ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*5D*14Z*A0*DA*8A*B9*9F*E0*60*9E*EE*24*E3j*1A&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92355&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2
http://hdl.handle.net/11610/15919
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1784210888823144448
author Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη
author_facet Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη
author_sort Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη
collection DSpace
description «Η συμβολή της Μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς» Περίληψη Στις μέρες μας καθημερινά συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο ότι η έντονη επέμβασή μας στο περιβάλλον έχει δημιουργήσει πληθώρα πολυδιάστατων προβλημάτων. Η σχέση μας αυτή με το περιβάλλον σκιαγραφείται από τον πολιτισμό μας, τον κύριο εκφραστή της συμπεριφοράς μας, ο οποίος είναι προϊόν αυτής ακριβώς της διαλεκτικής σχέσης μας που αναπτύσσουμε με το περιβάλλον. Ανασταλτικοί παράγοντες για την επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων αποτελούν οι στάσεις, οι αξίες και ο τρόπος ζωής που κυριαρχούν στις σημερινές κοινωνίες. Στη βάση αυτή, η παιδεία, και όχι απλώς η εκπαίδευση, χρειάζεται να λάβει άλλη θεωρητική υποδομή και κατεύθυνση, προκειμένου να συμβάλλει στην αλλαγή της συμπεριφοράς μας σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Μία τέτοια εκπαιδευτική προσέγγιση απαιτεί συνεργασία πολλών διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρούμε να σκιαγραφήσουμε τον τρόπο, με τον οποίο θα μπορούσε να μετουσιωθεί σε πράξη αυτή η αναγκαία πλέον συνεργασία. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από την ενδελεχή βιβλιογραφική ανασκόπηση της ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας αλλά και από την εμπειρική έρευνα, επιχειρείται να εφαρμοστεί και να αξιολογηθεί μια εκπαιδευτική προσέγγιση, η οποία πηγάζει από την περιβαλλοντική και την πολιτιστική εκπαίδευση και μετουσιώνεται σε πράξη με τη βοήθεια της μουσειοπαιδαγωγικής. Βασιζόμενοι στις κύριες μεθοδολογικές αρχές αυτών των καινοτόμων διδακτικών προσεγγίσεων, όπως η οικοδόμηση της γνώσης από τα παιδιά, η εμπλοκή τους σε αυτήν τη διαδικασία ολιστικά, η βιωματική και συνεργατική οργάνωση της διαδικασίας, δημιουργήσαμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει ως κεντρικό στοιχείο τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλες τις εκφράσεις της. Σκοπός μας, λοιπόν, ήταν η διερεύνηση των γνώσεων, των στάσεων και των αντιλήψεων των μαθητών αναφορικά με θέματα του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς και παράλληλα η ποσοτικοποίηση των ενδεχόμενων μεταβολών των παραπάνω μεταβλητών, όπως αυτή μπορεί να εκφραστεί με στατιστικούς δείκτες, ώστε να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα του προγράμματος περιβαλλοντικής και πολιτιστικής εκπαίδευσης. Για την υλοποίηση του προαναφερθέντος σκοπού, πραγματοποιήθηκε ένα «οιονεί πειραματικό σχέδιο» ή αλλιώς «ημιπείραμα» σε μαθητές σχολείων της περιοχής που γειτνιάζει με την Αρχαία Ολυμπία, την κοιτίδα των Ολυμπιακών Αγώνων και μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Δημιουργήθηκαν, λοιπόν, μία πειραματική ομάδα και μία ομάδα ελέγχου και στη συνέχεια, έγιναν προ - έλεγχοι και στις δύο ομάδες. Για την υλοποίηση του προ - ελέγχου κατασκευάστηκε ερωτηματολόγιο, το οποίο συμπληρώθηκε από τους μαθητές όλων των ομάδων. Κατόπιν, η πειραματική ομάδα δέχθηκε την «παρέμβαση», δηλαδή την επίδραση της ανεξάρτητης μεταβλητής, ενώ η ομάδα ελέγχου δε δέχτηκε κανέναν ειδικό χειρισμό. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με τους μετα – ελέγχους και στις δύο ομάδες, με τη δεύτερη φάση συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι, ενώ οι αρχικές γνώσεις των μαθητών ήταν ελλιπείς, η εφαρμογή του διδακτικού υλικού και η συμμετοχή σε βιωματικό - εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Μουσείο και τον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας, επέφεραν μεγάλη αύξηση του ποσοστού των σωστών απαντήσεων στις ερωτήσεις γνώσεων στην πειραματική ομάδα σε σχέση με την αρχική μέτρηση αλλά και με την ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, η όλη εκπαιδευτική παρέμβαση επέφερε στατιστικά σημαντικές αλλαγές στις στάσεις και στις αντιλήψεις της πειραματικής ομάδας. Ειδικότερα, κατά τον επανέλεγχο παρατηρήθηκε, ότι τις περισσότερες φορές η πειραματική ομάδα παρουσίασε θετικότερες στάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Συνακόλουθα, γίνεται εμφανές ότι η μουσειοπαιδαγωγική, η συνεργασία του σχολείου με το μουσείο, μπορούν να δημιουργήσουν θετικές στάσεις για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα το επιθυμητό άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-15919
institution Hellanicus
language Greek
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-159192020-10-21T10:42:19Z Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη Μουσειοπαιδαγωγική Museum education Environmental education Πολιτιστική Εκπαίδευση Cultural education Πολιτισμός Civilization Πολιτιστική κληρονομιά Cultural heritage Στάσεις Attitudes «Η συμβολή της Μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς» Περίληψη Στις μέρες μας καθημερινά συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο ότι η έντονη επέμβασή μας στο περιβάλλον έχει δημιουργήσει πληθώρα πολυδιάστατων προβλημάτων. Η σχέση μας αυτή με το περιβάλλον σκιαγραφείται από τον πολιτισμό μας, τον κύριο εκφραστή της συμπεριφοράς μας, ο οποίος είναι προϊόν αυτής ακριβώς της διαλεκτικής σχέσης μας που αναπτύσσουμε με το περιβάλλον. Ανασταλτικοί παράγοντες για την επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων αποτελούν οι στάσεις, οι αξίες και ο τρόπος ζωής που κυριαρχούν στις σημερινές κοινωνίες. Στη βάση αυτή, η παιδεία, και όχι απλώς η εκπαίδευση, χρειάζεται να λάβει άλλη θεωρητική υποδομή και κατεύθυνση, προκειμένου να συμβάλλει στην αλλαγή της συμπεριφοράς μας σε όλα τα επίπεδα της ζωής. Μία τέτοια εκπαιδευτική προσέγγιση απαιτεί συνεργασία πολλών διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχειρούμε να σκιαγραφήσουμε τον τρόπο, με τον οποίο θα μπορούσε να μετουσιωθεί σε πράξη αυτή η αναγκαία πλέον συνεργασία. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από την ενδελεχή βιβλιογραφική ανασκόπηση της ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας αλλά και από την εμπειρική έρευνα, επιχειρείται να εφαρμοστεί και να αξιολογηθεί μια εκπαιδευτική προσέγγιση, η οποία πηγάζει από την περιβαλλοντική και την πολιτιστική εκπαίδευση και μετουσιώνεται σε πράξη με τη βοήθεια της μουσειοπαιδαγωγικής. Βασιζόμενοι στις κύριες μεθοδολογικές αρχές αυτών των καινοτόμων διδακτικών προσεγγίσεων, όπως η οικοδόμηση της γνώσης από τα παιδιά, η εμπλοκή τους σε αυτήν τη διαδικασία ολιστικά, η βιωματική και συνεργατική οργάνωση της διαδικασίας, δημιουργήσαμε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που έχει ως κεντρικό στοιχείο τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλες τις εκφράσεις της. Σκοπός μας, λοιπόν, ήταν η διερεύνηση των γνώσεων, των στάσεων και των αντιλήψεων των μαθητών αναφορικά με θέματα του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς και παράλληλα η ποσοτικοποίηση των ενδεχόμενων μεταβολών των παραπάνω μεταβλητών, όπως αυτή μπορεί να εκφραστεί με στατιστικούς δείκτες, ώστε να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα του προγράμματος περιβαλλοντικής και πολιτιστικής εκπαίδευσης. Για την υλοποίηση του προαναφερθέντος σκοπού, πραγματοποιήθηκε ένα «οιονεί πειραματικό σχέδιο» ή αλλιώς «ημιπείραμα» σε μαθητές σχολείων της περιοχής που γειτνιάζει με την Αρχαία Ολυμπία, την κοιτίδα των Ολυμπιακών Αγώνων και μνημείο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Δημιουργήθηκαν, λοιπόν, μία πειραματική ομάδα και μία ομάδα ελέγχου και στη συνέχεια, έγιναν προ - έλεγχοι και στις δύο ομάδες. Για την υλοποίηση του προ - ελέγχου κατασκευάστηκε ερωτηματολόγιο, το οποίο συμπληρώθηκε από τους μαθητές όλων των ομάδων. Κατόπιν, η πειραματική ομάδα δέχθηκε την «παρέμβαση», δηλαδή την επίδραση της ανεξάρτητης μεταβλητής, ενώ η ομάδα ελέγχου δε δέχτηκε κανέναν ειδικό χειρισμό. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε με τους μετα – ελέγχους και στις δύο ομάδες, με τη δεύτερη φάση συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι, ενώ οι αρχικές γνώσεις των μαθητών ήταν ελλιπείς, η εφαρμογή του διδακτικού υλικού και η συμμετοχή σε βιωματικό - εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο Μουσείο και τον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας, επέφεραν μεγάλη αύξηση του ποσοστού των σωστών απαντήσεων στις ερωτήσεις γνώσεων στην πειραματική ομάδα σε σχέση με την αρχική μέτρηση αλλά και με την ομάδα ελέγχου. Παράλληλα, η όλη εκπαιδευτική παρέμβαση επέφερε στατιστικά σημαντικές αλλαγές στις στάσεις και στις αντιλήψεις της πειραματικής ομάδας. Ειδικότερα, κατά τον επανέλεγχο παρατηρήθηκε, ότι τις περισσότερες φορές η πειραματική ομάδα παρουσίασε θετικότερες στάσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς σε σχέση με την ομάδα ελέγχου. Συνακόλουθα, γίνεται εμφανές ότι η μουσειοπαιδαγωγική, η συνεργασία του σχολείου με το μουσείο, μπορούν να δημιουργήσουν θετικές στάσεις για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα το επιθυμητό άνοιγμα του σχολείου στην κοινωνία. 2015-12-16T14:39:32Z 2015-12-16T14:39:32Z 2008 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*5D*14Z*A0*DA*8A*B9*9F*E0*60*9E*EE*24*E3j*1A&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92355&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2 http://hdl.handle.net/11610/15919 el Ρόδος
spellingShingle Μουσειοπαιδαγωγική
Museum education
Environmental education
Πολιτιστική Εκπαίδευση
Cultural education
Πολιτισμός
Civilization
Πολιτιστική κληρονομιά
Cultural heritage
Στάσεις
Attitudes
Παναγιωτοπούλου, Πολυξένη
Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title_full Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title_fullStr Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title_full_unstemmed Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title_short Η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
title_sort η συμβολή της μουσειοπαιδαγωγικής στη διαμόρφωση στάσεων και αντιλήψεων για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
topic Μουσειοπαιδαγωγική
Museum education
Environmental education
Πολιτιστική Εκπαίδευση
Cultural education
Πολιτισμός
Civilization
Πολιτιστική κληρονομιά
Cultural heritage
Στάσεις
Attitudes
url https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*5D*14Z*A0*DA*8A*B9*9F*E0*60*9E*EE*24*E3j*1A&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2008%20.1.92355&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2
http://hdl.handle.net/11610/15919
work_keys_str_mv AT panagiōtopouloupolyxenē ēsymbolētēsmouseiopaidagōgikēsstēdiamorphōsēstaseōnkaiantilēpseōngiatēdiatērēsētēspolitistikēsklēronomias