Οι περιβαλλοντικές αξίες μέσα από τα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας στο γυμνάσιο - Κυριακάκη, Χαρίκλεια - Κων/νος (2015)
Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση επιδιώκει την εξασφάλιση της περιβαλλοντικής ποιότητας και της ποιότητας ζωής και στοχεύει στην ανάπτυξη της ικανότητας του ατόμου να διερευνά σε βάθος τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα, αναλύοντας κριτικά τις αξίες που κρύβονται πίσω από αυτά. Διαθέτει τη δυναμική να συνεισφέρει στον επαναπροσδιορισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος, με την ανάπτυξη συγκεκριμένων μεθόδων, που θα αποσκοπούν στη διασαφήνιση των προσωπικών αξιών των μαθητών αλλά και στην καλλιέργεια περιβαλλοντικών αξιών μέσα από την θεώρηση της Περιβαλλοντικής Ηθικής. Η σύνδεση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με την Περιβαλλοντική Ηθική διαφαίνεται μέσα από τις θεωρίες που ανιχνεύουν τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον και τα μη ανθρώπινα συστατικά του, καθώς και την αξία και την ηθική θέση τους σε αυτό. Η Περιβαλλοντική Ηθική αντιπροσωπεύει το εργαλείο δόμησης της φιλοσοφικής σκέψης του ανθρώπου για τη θεωρητική θεμελίωση των πράξεών του μέσα στο περιβάλλον, με βασική επιδίωξη την καλλιέργεια του περιβαλλοντικά υπεύθυνου ατόμου. Η ευθύνη της εκπαίδευσης προς αυτήν την κατεύθυνση είναι μεγάλη και επιβάλλει την εκπαίδευση σε περιβαλλοντικές αξίες, ως σημαντικό προαπαιτούμενο για την ευαισθητοποίηση και την ενεργό συμμετοχή και δράση. Το μάθημα των κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο είναι ιδιαίτερα πρόσφορο για τη μελέτη περιβαλλοντικών αξιών, όσον αφορά τόσο στην παρουσίαση υλικού, όσο και στον μηχανισμό πρόσληψής του και δίνει τη δυνατότητα στο μαθητή να αναζητά λογικά επιχειρήματα και να επανατοποθετείται σε ζητήματα αξιών και προσωπικών αντιλήψεων. Η Λογοτεχνία έχει άμεση σχέση με το περιβάλλον μέσα στο οποίο το άτομο ζει και δραστηριοποιείται, αποτελώντας ένα ολιστικό μέσο αναπαράστασης του κόσμου. Κρίνεται επομένως σκόπιμη η αξιοποίησή της μέσα στο πλαίσιο της Π.Ε., αφού με την ξεχωριστή δύναμη της γλώσσας της, αναδεικνύεται σε διδακτική πρακτική που παρέχει τη δυνατότητα εντοπισμού της ίδιας της ταυτότητας του ανθρώπου στο κέντρο ενός προσωπικού πλέγματος αξιών, αντιλήψεων, συναισθημάτων και δεσμεύσεων. Η παρούσα εργασία μελετά τις περιβαλλοντικές αξίες μέσα στα σχολικά εγχειρίδια των κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Γυμνάσιο. H σύνδεση της Λογοτεχνίας και της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, διαμέσου της ανάδειξης, διαμόρφωσης και επεξεργασίας περιβαλλοντικών αξιών κρίνεται σημαντική για την προώθηση των στόχων της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Η διαπίστωση επομένως ότι το μάθημα των κειμένων της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας αποτελεί φορέα περιβαλλοντικών αξιών ανοίγει νέους δρόμους σύνδεσης των δύο πεδίων, παρέχοντας επιπλέον δυνατότητα για σύγχρονο κοινωνικό προβληματισμό.