Μεταπυρική αποκατάσταση της ποικιλότητας των Υμενοπτέρων επικονιαστών (μέλισσες, σφήκες, σύμφυτα) σε δασικά οικοσυστήματα της Ρόδου - Κυριαζής, Αθανάσιος - Νικόλαος (2015)
Η παρούσα διατριβή μελετά τη μεταπυρική αποκατάσταση της αφθονίας των Υμενοπτέρων επικονιαστών (μελισσών, σφηκών και συμφύτων) σε δασικά οικοσυστήματα της Ρόδου, που χαρακτηρίζονται από διαφορετικό ιστορικό πυρκαγιών τα τελευταία 30 χρόνια. Συγκεκριμένα, σε συστήματα πευκοδάσους (1) που έχουν καεί πρόσφατα μια φορά (κατά το έτος 2008), (2) που έχουν καεί παλαιότερα μια φορά (μεταξύ των ετών 1984-1992), (3) που έχουν καεί παλαιότερα δύο φορές (δηλ. μία φορά μεταξύ των ετών 1984-1992 και μια δεύτερη κατά το έτος 2008), σε σύγκριση με (4) άκαυτα δασικά οικοσυστήματα. Επιλέχθηκαν 29 θέσεις δειγματοληψίας και πραγματοποιήθηκαν τέσσερις δειγματοληψίες κατά την περίοδο Μαρτίου-Ιουνίου 2012. Για την σύλληψη των εντόμων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των χρωματιστών πινακοπαγίδων με αντανάκλαση υπεριώδους. Συνολικά συλλέχθηκαν 2.658 Υμενόπτερα επικονιαστές εκ των οποίων 1.758 μέλισσες, 522 σύμφυτα και 408 σφήκες.Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την στατιστική ανάλυση των δεδομένων για την μεταπυρική αποκατάσταση της αφθονίας των μελισσών και σφηκών, έδειξαν ότι ο πληθυσμός τους μετά την πυρκαγιά εξομoιώθηκε με εκείνους σε άκαυτα φρυγανικά συστήματα με εξαιρετικά ταχείς ρυθμούς, γεγονός που πιθανόν να οφείλεται σε πολλούς συνδυασμούς παραγόντων, με σημαντικότερους το μωσαϊκό του τοπίου, την εποχή του χρόνου που εκδηλώθηκαν οι πυρκαγιές, την ικανότητα των Μεσογειακών οικοσυστημάτων να ανακάμπτουν με ταχείς ρυθμούς μετά την πυρκαγιά, την δομή και σύνθεση του τοπίου και τις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες της Ρόδου. Επιπρόσθετα για τις σφήκες, σημαντικό ρόλο στα ανωτέρω αποτελέσματα, πιθανόν να διαδραμάτισε η ικανότητα θήρευσής τους αλλά και του παρασιτισμού που έχουν αναπτύξει κάποια είδη σφηκών.Όσον αφορά την μεταπυρική αποκατάσταση της αφθονίας των συμφύτων, παρατηρήθηκε σημαντικά μεγαλύτερη αφθονία στις περιοχές που κάηκαν μόνον το έτος 2008, σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες μεταπυρικής διαδοχής. Το γεγονός αυτό πιθανόν να οφείλεται κυρίως στην διαθεσιμότητα τροφής που τους παρέχει η πρόσφατα καμένη έκταση με δυνατότητα επαναβλάστησης και φύτρωσης σπερμάτων (ποώδης βλάστηση, διαθεσιμότητα άκαυτης ξυλώδους ύλης), σε σχέση με τις παλαιότερα καμένες - διπλοκαμένες και άκαυτες περιοχές.Τέλος, η πιθανή χρήση των αποτελεσμάτων της παρούσας διατριβής στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, μπορούν να βοηθήσουν προς την κατεύθυνση της αύξησης της γνώσης για την επικονιαστική εντομοπανίδα στην χώρα μας, μέσω της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών για την σημασία της βιοποικιλότητας των επικονιαστών και των απειλών που αντιμετωπίζει, ώστε να οδηγηθούν στην υιοθέτηση φιλοπεριβαλλοντικών στάσεων και αειφορικών διαχειριστικών πρακτικών προς τους επικονιαστές.