Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι

Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να ελεγχθεί πώς και σε ποιο βαθμό το ελληνικό λαϊκό παραμύθι ενέχει στοιχεία φιλοσοφικά. Το υλικό που ερευνήθηκε είναι η εγκεκριμένη συλλογή λαϊκών παραμυθιών του Γ.Α. Μέγα: «Ελληνικά Παραμύθια» Α’ και Β’ τόμος. Πιο αναλυτικά, ερευνώντας τη σχέση λογοτεχνίας και φιλ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Αθανασίου, Δέσποινα
Other Authors: Θεοδωροπούλου, Έλενα
Language:el_GR
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&EncodedQuery=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex=
http://hdl.handle.net/11610/15636
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460561071865856
author Αθανασίου, Δέσποινα
author2 Θεοδωροπούλου, Έλενα
author_facet Θεοδωροπούλου, Έλενα
Αθανασίου, Δέσποινα
author_sort Αθανασίου, Δέσποινα
collection DSpace
description Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να ελεγχθεί πώς και σε ποιο βαθμό το ελληνικό λαϊκό παραμύθι ενέχει στοιχεία φιλοσοφικά. Το υλικό που ερευνήθηκε είναι η εγκεκριμένη συλλογή λαϊκών παραμυθιών του Γ.Α. Μέγα: «Ελληνικά Παραμύθια» Α’ και Β’ τόμος. Πιο αναλυτικά, ερευνώντας τη σχέση λογοτεχνίας και φιλοσοφίας διαπιστώθηκε ότι το λαϊκό παραμύθι, παρότι δεν αποτελεί έργο φιλοσοφικό, δίνει τη δυνατότητα για φιλοσοφική ανάγνωση και επεξεργασία. Επομένως, εμπεριέχοντας, ασυνείδητα, λογοτεχνικά στοιχεία με λιγότερο ή περισσότερο φιλοσοφική υφή μπορεί κανείς να το μελετήσει είτε λογοτεχνικά είτε φιλοσοφικά είτε και με τους δύο τρόπους. Δεδομένου ότι τα βασικά χαρακτηριστικά του λαϊκού παραμυθιού συμπυκνώνονται στα μοτίβα του, μέσα από την επαναληπτικότητα και την τυποποίησή τους, το ενδιαφέρον της έρευνας εντοπίστηκε σε αυτά. Έτσι, έγινε προσπάθεια να αναγνωριστούν μοτίβα που συνδέονται με τα φιλοσοφικά στοιχεία του λαϊκού παραμυθιού, όπως τα κρίσιμα ερωτήματα, τα διλήμματα, οι κρίσεις και οι αφηρημένες ιδέες. Μέσα από την παράλληλη μελέτη τους προέκυψε μια σειρά από μοτίβα που διαμορφώθηκαν μεν από τον δημιουργό του παραμυθιού, αλλά ασυνειδήτως ως φιλοσοφικά στοιχεία, στο πλαίσιο ενός μη φιλοσοφικού δημιουργήματος, όπως είναι το παραμύθι. Αυτά είναι τα «οιονεί φιλοσοφικά μοτίβα». Με αυτή την έννοια, ο προσδιορισμός «οιονεί» επισημαίνει την περισσότερο ή λιγότερο εμφανή φιλοσοφική δυναμική, η οποία είναι δυνατόν να επιτρέψει τη φιλοσοφική επεξεργασία τους που θα αναδείξει ακριβώς το φιλοσοφικό βάθος του παραμυθιού, εφόσον ο μελετητής το αναγνωρίσει ή θελήσει να το αναγνωρίσει. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος των «οιονεί φιλοσοφικών μοτίβων» εντοπίστηκε στο σύνολο των παραμυθιών της συλλογής, με κυρίαρχο την «εξαπάτηση», όπου ο ήρωας μετέχει σε μια εμπειρία σκέψης, αναδεικνύοντας, έτσι, τις φιλοσοφικές υποδοχές του παραμυθιού. Τέλος, θεωρούμε ότι τα ευρήματα αυτά είναι δυνατόν να επιτρέψουν μία περισσότερο συστηματική ανάλυση και αξιοποίηση των λαϊκών παραμυθιών σε φιλοσοφικό επίπεδο.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-15636
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-156362020-10-30T10:39:44Z Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι Αθανασίου, Δέσποινα Θεοδωροπούλου, Έλενα Παιδικό Βιβλίο και Παιδαγωγικό Υλικό Λαϊκό παραμύθι Φιλοσοφία Μοτίβο Folktale Philosophy Motif Folklore--Greece (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85050120) Philosophy (URL: http://zbw.eu/stw/descriptor/16719-6) Fairy tales Greece Σκοπός της παρούσας έρευνας είναι να ελεγχθεί πώς και σε ποιο βαθμό το ελληνικό λαϊκό παραμύθι ενέχει στοιχεία φιλοσοφικά. Το υλικό που ερευνήθηκε είναι η εγκεκριμένη συλλογή λαϊκών παραμυθιών του Γ.Α. Μέγα: «Ελληνικά Παραμύθια» Α’ και Β’ τόμος. Πιο αναλυτικά, ερευνώντας τη σχέση λογοτεχνίας και φιλοσοφίας διαπιστώθηκε ότι το λαϊκό παραμύθι, παρότι δεν αποτελεί έργο φιλοσοφικό, δίνει τη δυνατότητα για φιλοσοφική ανάγνωση και επεξεργασία. Επομένως, εμπεριέχοντας, ασυνείδητα, λογοτεχνικά στοιχεία με λιγότερο ή περισσότερο φιλοσοφική υφή μπορεί κανείς να το μελετήσει είτε λογοτεχνικά είτε φιλοσοφικά είτε και με τους δύο τρόπους. Δεδομένου ότι τα βασικά χαρακτηριστικά του λαϊκού παραμυθιού συμπυκνώνονται στα μοτίβα του, μέσα από την επαναληπτικότητα και την τυποποίησή τους, το ενδιαφέρον της έρευνας εντοπίστηκε σε αυτά. Έτσι, έγινε προσπάθεια να αναγνωριστούν μοτίβα που συνδέονται με τα φιλοσοφικά στοιχεία του λαϊκού παραμυθιού, όπως τα κρίσιμα ερωτήματα, τα διλήμματα, οι κρίσεις και οι αφηρημένες ιδέες. Μέσα από την παράλληλη μελέτη τους προέκυψε μια σειρά από μοτίβα που διαμορφώθηκαν μεν από τον δημιουργό του παραμυθιού, αλλά ασυνειδήτως ως φιλοσοφικά στοιχεία, στο πλαίσιο ενός μη φιλοσοφικού δημιουργήματος, όπως είναι το παραμύθι. Αυτά είναι τα «οιονεί φιλοσοφικά μοτίβα». Με αυτή την έννοια, ο προσδιορισμός «οιονεί» επισημαίνει την περισσότερο ή λιγότερο εμφανή φιλοσοφική δυναμική, η οποία είναι δυνατόν να επιτρέψει τη φιλοσοφική επεξεργασία τους που θα αναδείξει ακριβώς το φιλοσοφικό βάθος του παραμυθιού, εφόσον ο μελετητής το αναγνωρίσει ή θελήσει να το αναγνωρίσει. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας διαπιστώθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος των «οιονεί φιλοσοφικών μοτίβων» εντοπίστηκε στο σύνολο των παραμυθιών της συλλογής, με κυρίαρχο την «εξαπάτηση», όπου ο ήρωας μετέχει σε μια εμπειρία σκέψης, αναδεικνύοντας, έτσι, τις φιλοσοφικές υποδοχές του παραμυθιού. Τέλος, θεωρούμε ότι τα ευρήματα αυτά είναι δυνατόν να επιτρέψουν μία περισσότερο συστηματική ανάλυση και αξιοποίηση των λαϊκών παραμυθιών σε φιλοσοφικό επίπεδο. The purpose of the present research is to scrutinize in which manner and how much the greek folktale reveals philosophical elements. The material which is researched was the collection of folktales called “Greek Folktales” of G.A. Mega. More specifically, through the investigation of the relationship between literature and philosophy we deduced that the folktale allows a philosophical reading and reviewing. Therefore, the folktale has, unconsciously, literary elements with more or less philosophical texture. So that, we can read it either by literary or philosophical or even both manner. The interest of this research focuses on the motives, due to their “repetitiveness” and standardization. Thus, we made an attempt to identify a connection between the motives and the philosophical elements of the folktale, such as critical questions, dilemmas, judgement and general abstract ideas. The parallel study between motives and philosophical elements arise a row of motives which were formed, unconsciously, from the storyteller, like philosophical elements, in a non- philosophical environment, the folktale. These are called: “quasi philosophical motives”. By the definition “quasi”, we emphasize the more or less visible philosophical potential. Thanks to this characteristic, the reader can edit the folktale philosophically, in case he or she wants to recognize this potential. According to the findings of the research, we ascertain that a big part of the “quasi philosophical motives” is found into the folktale collection. Moreover, the dominant motif was the “deception”. Finally, we consider that the findings allow a more systematic review and utilization of the folktales in a philosophical level. 2015-11-25T10:12:21Z 2015-11-25T10:12:21Z 2015-11-20 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&EncodedQuery=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex= http://hdl.handle.net/11610/15636 el_GR Default License 119 σ. application/pdf
spellingShingle Λαϊκό παραμύθι
Φιλοσοφία
Μοτίβο
Folktale
Philosophy
Motif
Folklore--Greece (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85050120)
Philosophy (URL: http://zbw.eu/stw/descriptor/16719-6)
Fairy tales Greece
Αθανασίου, Δέσποινα
Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title_full Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title_fullStr Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title_full_unstemmed Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title_short Τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
title_sort τα φιλοσοφικά στοιχεία στο ελληνικό λαϊκό παραμύθι
topic Λαϊκό παραμύθι
Φιλοσοφία
Μοτίβο
Folktale
Philosophy
Motif
Folklore--Greece (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85050120)
Philosophy (URL: http://zbw.eu/stw/descriptor/16719-6)
Fairy tales Greece
url https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/List.csp?SearchT1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&Index1=Keywordsbib&Database=1&SearchMethod=Find_1&SearchTerm1=%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%BF%CF%85%2C+%CE%94%CE%AD%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CE%B1&OpacLanguage=gre&Profile=Default&EncodedRequest=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&EncodedQuery=*F7*7C*DD*FF*CC*1B*9A*04*2Eu*B7j*13*91*B4D&Source=SysQR&PageType=Start&PreviousList=RecordListFind&WebPageNr=1&NumberToRetrieve=50&WebAction=NewSearch&StartValue=0&RowRepeat=0&ExtraInfo=&SortIndex=Year&SortDirection=-1&Resource=&SavingIndicator=&RestrType=&RestrTerms=&RestrShowAll=&LinkToIndex=
http://hdl.handle.net/11610/15636
work_keys_str_mv AT athanasioudespoina taphilosophikastoicheiastoellēnikolaïkoparamythi