Εφαρμογές της αρχής της προφύλαξης στο κοινοτικό και διεθνές δίκαιο - Χαμπίδη, Αθανασία (2015)
Στην παρούσα εργασία γίνεται μία προσπάθεια παρουσίασης της αρχής της προφύλαξης στο κοινοτικό και διεθνές δίκαιο. Αρχικά πραγματοποιείται μία ιστορική αναδρομή της αρχής, από την πρώτη εμφάνιση της, με λανθάνουσα μορφή, στια αρχές της δεκαετίας του ’50 και συνεχίζεται στις σημαντικότερες ευρωπαϊκές και διεθνής περιβαλλοντικές συμφωνίες των δύο τελευταίων δεκαετιών. Παρουσιάζονται δύο νομικές περιπτώσεις με κοινό παρανομαστή την Ε.Ε. στην θέση του εναγόμενου και με δομικό συστατικό της υπερασπιστικής της γραμμής, την επίκληση στην αρχή της προφύλαξης, ως αρχή του διεθνούς δικαίου. Η πρώτη περίπτωση αναφέρεται στα αντιβιοτικά ως ενισχυτές ανάπτυξης σε ζωικά σιτηρέσια και ειδικότερα σε δύο αντιμικροβιακά (την βιργινιαμυκίνη και την βακιτρακίνη) τα οποία απαγορεύτηκαν στο εσωτερικό της Ε.Ε. Η αντίδραση των εταιρειών οδήγησε σε μία δικαστική διαμάχη ανάμεσα σε αυτές και την Ε.Ε. το αποτέλεσμα της οποίας δικαίωσε την τελευταία. Στο κεφάλαιο αυτό, παρουσιάζεται η χρήση των αντιβιοτικών ως ενισχυτές ανάπτυξης στην Ευρώπη και στις Η.Π.Α., οι ιδιότητες των εν λόγω αντιμικροβιακών και οι πιθανοί κίνδυνοι από την χρήση τους και καταλήγει με την παράθεση του κοινοτικού και διεθνούς νομοθετικού πλαισίου. Η δεύτερη υπόθεση, που απασχόλησε το σύνολο του νομικού κόσμου, αφορά την απαγόρευση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων στην Ε.Ε. στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας για την ρύθμιση της διάθεσης στην αγορά και την διασυνοριακής μεταφοράς Γ.Τ.Ο. Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται μία σύντομη παρουσίαση των Γ.Τ.Ο., των πιθανών κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, της σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας και του πρωτόκολλου της Καρθαγένης για την Βιοασφάλεια, που αποτελεί το σημαντικότερο έγγραφο διεθνούς ισχύς επί του θέματος. Το κεφάλαιο κλείνει με την παρουσίαση της προσφυγής στον Παγκόσμιο Οργανισμού Εμπορίου των Η.Π.Α., Καναδά και Αργεντινή ενάντια στο γενικό και ειδικό μορατόριουμ, που επέβαλε η Ε.Ε. σε γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, παραγόμενα στις ενιστάμενες χώρες. Στο τελευταίο κεφάλαιο επιδιώκεται, η σύγκριση της εφαρμογής της αρχής σε δικαστικές διενέξεις στο εσωτερικό της Ε.Ε. και στην επίλυση νομικών διαφορών σε αρμόδιους Διεθνής Οργανισμούς (Π.Ο.Ε.). Επιθυμείται η σύγκριση στην σημασία της αρχής της προφύλαξης ως μέσο χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη και σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρουσιάζεται η στάση των δικαστικών οργάνων σε υποθέσεις που αφορούν οικονομικές δραστηριότητες με δυσμενή αποτελέσματα για την ανθρώπινη υγεία και η στάση τους σε ενδεχόμενο επιβλαβή περιβαλλοντικό αντίκτυπο.